

D3799

།[#་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལང་ཀཱ་ར་བྲྀཏྟི་ཀཱིརྟི་ཀ་ལ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག འཚལ་ལོ།།འཕགས་པ་བྱམས་པས་རྣམ་མཛད་པ། །སངས་རྒྱས་ཡུམ་གྱི་དོན་ཀུན་ནི། །སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས། །ཐོས་ཤིང་རྣམ་པར་བསམས་ནས་ནི། །གཞན་ལ་ལན་མང་བཤད་གྱུར་ཀྱང་། །དོན་རྣམས་བསྐྱུད་པའི་འཇིགས་པས་བརྩམས། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་མཛད་པར་བཞེད་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བཅོམ ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལ་ཐོག་མར་རེ་ཞིག་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ།ཀུན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ།།གང་ཞིག་ཀུན་ཤེས་ནི་ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དགུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞི་བ་ཚོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཞི་བའི་ཉེ་བར་མཐུན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ།།གང་ཞིག་ལམ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བདག་ཉིད་མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གང་ཞིག་དེ་ཡིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ།སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་གསུངས་པ་ཞེས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ བའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་སུ་མཛད་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ།།འདི་དག་ནི་འདི་རྣམས་སོ། །ཐུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གསུངས་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཞེས་ པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སློབ་མའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ།

我来为您翻译这段藏文：
印度语：Abhisamaya-alaṃkāra-vṛtti-kīrtikalā-nāma
藏语：《现观庄严论注·名称光明分》
顶礼圣文殊童子！
虽然已经多次听闻并思维
圣弥勒所造的
摄集一切佛母义
之偈颂后为他人讲说，
但因担心遗漏其义而撰写此论。
其中，世尊圣弥勒欲造摄集般若波罗蜜多一切义之八现观庄严偈颂，首先顶礼三界导师、佛母世尊，即能成就一切现观之因。
所谓"遍知"等，即佛母世尊，是以下将阐述的八种现观自性所分别的般若波罗蜜多之体性。
其"遍知"是指完全了知将要阐述的"以智不住有"等九种事相的自性。为寻求寂灭者获得解脱之故，声闻佛与独觉也因随顺寂灭而获得两种涅槃。
其"道智"是指以一切智为前提，完全了知将要阐述的"令迷惑"等十一种事相的自性。菩萨们为利益众生所作之事，由此得以圆满。
获得般若波罗蜜多、具足一切智与道智为前导者，即是以一切相智所分别的体性。"宣说此等种种相"是从事业相而应了知，即具足将要阐述的"发心"等十种事相的完全了知之体性。其所实际宣说的种种相中，一切相即是一切法。"此等"即是这些。"能仁"即是佛世尊。"宣说"即是宣说本身。"彼"即是具足声闻与菩萨眷属。

།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་མ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་བདུན་ནོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གཅིག་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཀུན་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་པོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཅི་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཀུན་ནི་འདི་རྣམས་ལས་སྤྲོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད འདུས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་པའོ།།རབ་ཏུ་གསལ་བར་སོང་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །གོ་རིམས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དྲུག་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ།

佛母是以智慧波罗蜜多的体性，成就并获得一切过失与功德的因，不是创造者，顶礼赞叹。
此言即是以果证现观而成就的现观，故为因成就的七种现观。
因成就现观而成就的现观，故为果成就的一种。
如是，八种现观的自性即是智慧波罗蜜多。
此中，所谓"遍知"等三者，非以分别而顶礼。
此等即是以事物的分别而开显。
其他一切即是从此等中排除的缘故。
如是，三者即是摄集现观第四。
极为明了者为第五。
次第成就者为第六。
以阶段分别为住处之特性而成就者为第七。
为利益众生而行之事，即如来三身之自性为第八。
如是，三者即是以事物的分别而开显，故为极为明了者。
此三者即是以分别而顶礼，是无过失的。


 །གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་མ་མཐོང་བ་དང་། མ་ཐོས་ པ་དང་།སྔར་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བློས་མི་དཔྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་། སྔར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་མེད་པའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོའི་རྒྱུན་རྣམས་གྲུབ་པོ་ཞེས་པའམ། ཆོས ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའམ།གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མེད་པར་གསལ་བའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནུབ་པ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ རང་བཞིན་དུ་གསལ་བས་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ།སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་མཐུས་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུན་ཙམ་མོ་ཞེས་པའམ། སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ དེ་སྲིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་གསལ་བ་ཙམ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་སྲིད་སོ་ སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཐའ་བཞི་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་གསལ་བ་ཙམ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཉེ་བར་མང་དུ་བརྗོད་དེ།དེ་བཞིན་ དུ་གསུངས་པ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།

其他人这样想：对于未见、未闻、先前未知的境界，如何不以心识分别，同样地，对于已见、已闻、先前已知的境界也无分别的自性。一切法即是完全不住，无作用或超越一切分别的阶段差别的自性，即是不可思议瑜伽，或者说，胜义中一切法无自性，世俗中五蕴相续成立，或者说，一切法无生智慧，或者说，解脱能取所取，如虚空般无相而明显的相续，或者说，如遍满一切虚空而种种相消失般，一切戏论即是大乐自性明显的相续，或者说，如幻化人般若不观察则以悦意力而受用、住处等相唯是明显的相续，或者说，对于各别有情无始无终，乃至各别显现之时，即是从能取所取分别中决定解脱，不能遮止的明显，仅剩身体、受用、住处等种种相轮的自性明显相续，或者说，对于诸有情乃至各别显现之时，即是从能取所取及因果四边中决定解脱，明显不能遮止的无二心明显等等，如是广说般若波罗蜜多语义。如是所说：般若波罗蜜多即是无二智慧，即是如来。


 །བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བས་གཞུང་དང་ལམ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཅི་སྟེ་བཤད་ཅེས་སེམས་པ་ལ་བདེན་ཏེ།སོ་སོ་རང་རང་གི་བསམ་པས་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། བཅས་པའི་བཅས་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པར་ བསྡུས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་འོག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་འབྲས་ བུ་དང་བཅས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པར་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་སོ་སོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་བརྩམས་ཞེས་པས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི འགལ་བ་མེད་དོ།།ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་བཤད་པའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་གསུངས་ན། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པ་ལ་གསུངས་ པ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །རྩོམ་པ་ཡི་ནི་དགོས་ པ་ཡིན།།ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་བརྗོད་དོ། །འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་བརྗོད་དེ།འདི་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་ པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་བརྒྱད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་བཅས་པ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ནོ།

为了所修之义而修习教法和道路等，难道不是这样说的吗？对此，在此处为何解说八种现证自性的般若波罗蜜多，如是思维：确实，以各自的想法，胜义中般若波罗蜜多即是如此，即是遮遣三种制定的声音所诠及摄于灭谛和道谛中，这将在下文般若波罗蜜多语义解说处详细宣说。又，乃至所分别的白法完全摄集的自性，具果三乘声音所诠，遮遣及摄于灭谛和道谛中的般若波罗蜜多，为了容易理解故，弥勒菩萨造八种现证的各别分类，因此前后无有相违。这是第一偈颂的解释。
那么，世尊自身宣说广中略三种般若波罗蜜多八种现证的次第，对此造此论典有何必要？对此问答说：
一切相智性道，
能仁于此所宣说，
他人未曾所经历，
具慧之人当了知。
十法行之自性中，
安置经义忆念已，
为令易于通达故，
此即造论之必要。
对此，于具器根基弟子相续中，如实生起对八种现证次第无疑决定的特征，是此论典的必要，这是第一偈颂所说。为获得佛果之因而修行的特征是必要之必要，这是第二偈颂所说。这是总义。
其词义解说：一切相智性即是佛性，即是法身、受用身、化身三身自性如来果位第八法身现证之义。道即是与此相应的七种现证。


 །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ་ནི་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་བཞིན་ ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྟོན་པ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱས་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མདོ་བཤད་ཅིང་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ བུ་ཞེ་ན།གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་སྟེ། མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་སོ། །རྟོགས་པར་འགྱུར་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་དོན་ནོ། །མདོ་དོན་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མདོའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྟན བཅོས་འདི་ལས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱང་ངོ་། །དྲན་པ་ནི་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བཞག་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་འགྱུར་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྦྱོར་བ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཚན་མཆོག་ཡིན་པས་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པར་མཐོང་བས་བསྟན་བཅོས་ འདི་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་གང་གིས་ཀྱང་དོགས་པར་མི་བྱའོ།།ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་པའི་ཚིག་ནས་བཟུང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་སོ།།དེ་ནས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅུ་དང་། བཅུ་གཅིག་དང་། དགུ་ དང་།བཅུ་གཅིག་དང་། བརྒྱད་དང་། བཅུ་གསུམ་དང་། བཞི་དང་། བཞིའི་དངོས་པོ་བདུན་ཅུ་ཐམ་པར་ཕྱེ་བས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་བདུན་ཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ལྷག་མ་མཐའ་དག་གིས་འཆད་ཅེས་པས་གང་ཞིག་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ།

因此，一切相智性道如牛车，即此一切相智性道即是八种现证的自性。"能仁"即是诸佛世尊。"宣说"即是解说并摄集三种广中略般若波罗蜜多经。如何呢？"他人未曾所经历"，未经历即是未曾体验。他人即是声闻等无悲悯者，这将依次解说。具慧即是诸菩萨。"于此"即是于此现观庄严论。"了知"即是决定，这是第一偈颂的意义。
"经义"即是般若波罗蜜多经义八种现证自性的此论，如其次第无疑了知。"自性"即是布施等十波罗蜜多自性的法行。"忆念"即是忆念智。"安置"即是生起。"易于通达"即是由具慧者。如理修行并作为成佛之因而修习，将获得佛性特征，这是最胜士夫相，应当直接现前实证的意义。
如是见有二种必要，任何人都不应怀疑此论无有必要。现在解说般若波罗蜜多语义，其中从"般若波罗蜜多"等词开始，以两偈颂宣说八事，这是略说论典体性安立。
之后以十三偈颂，将般若波罗蜜多体性的这八事，如其次第分为十、十一、九、十一、八、十三、四、四共七十事，广说论典体性安立。这七十事也将由余论全部解说，即是以略广门宣说般若波罗蜜多诸义，这是总义。


།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད།།དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་བརྒྱད། །ཅེས་པའོ། །འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་བེམས་པོ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་རྟེན་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཀྱང་དེ་དང་ དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ།།སྤྲུལ་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུའམ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་ བཅས་རྣམས།།ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། གདམས་ངག་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང་། སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་དང་། སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་དང་། སྒྲུབ་ པའི་ཚོགས་དང་།སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་། ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ།

为略说般若波罗蜜多而宣说：
般若波罗蜜多，
以八事善说明，
遍智性与道智，
复次一切智性，
现证菩提圆满，
至顶及渐次性，
刹那现证菩提，
法身如是共八。
此中，真如称为般若波罗蜜多。远离无情的真如与报身无别的自证现量，能直接现前极为清净的空性即是法身。极为清净的空性因是其境，故为般若波罗蜜多。圆满报身因是其所依，故为般若波罗蜜多。依于圆满报身的力、无畏等差别分类的一切功德聚，因与彼为一体而同所依故。化身及事业也因是其果或作用故。七种现观因是其因故称为般若波罗蜜多。八种现观是"般若波罗蜜多"一词的所诠。
其中：
发心与教授，
四种决择分，
修行之所依，
法界之自性，
所缘及为利，
甲胄入行事，
资粮及出离，
是为牟尼遍智性。
即发心、教授、顺决择分、修行所依、修行所缘、修行所为、修行甲胄、修行趣入、修行资粮、修行出离，此十事自性即是一切相智。其中"牟尼遍智性"即是显示一切相智性。


 །མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། །སློབ་ མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་།།འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་ པའི་ལམ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་པ་ལ། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང་།མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་དང་། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ལམ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས།།ཞེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནི། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ།།དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་། རིང་བ་དང་། རིང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ དང་།རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དགུའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང་། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་ བཅས།།ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ སྟེ།དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
迷乱等及，
声闻独觉道，
以此及余德，
见大利益道，
作业与胜解，
赞颂敬称扬，
回向及随喜，
无上作意及，
修行极清净，
是为修行道。
诸菩萨智者，
道智如是说。
其中，迷乱等是所依，声闻道、独觉道，大利益是菩萨见道，修道的作业、胜解作意、赞颂恭敬称扬、回向作意、随喜作意、修行、极清净等十一事自性即是道智。其中"诸菩萨智者"即是显示道智性。
以智不住有，
以悲不住寂，
非方便远离，
以方便不远，
违品对治分，
修习及平等，
声闻等见道，
许为遍智性。
即不住轮回、不住涅槃、远离、不远离、违品分、对治分、修习、平等性、见道等九事自性即是一切智。此亦显示声闻等的一切智性。
诸相及加行，
功德过特征，
解脱及顺抉，
学无退转众，
有寂平等性，
清净无上刹，
现证诸相觉，
即是善方便。
即相、加行、功德、过失、特征、顺解脱分、顺抉择分、有学不退转众、轮涅平等性、佛刹清净、善巧方便等十一事自性即是现证一切相菩提。此亦以"现证诸相"而显示。


 །དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང་། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང་། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པ་ལ། །རྟགས་དང་། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་ གསུམ་རྣམ་བཅུ་མཐར་གྱིས་པ།།ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷ་སྟེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ དྲུག་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐར་གྱིས་པ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ནི་ ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་།དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ།དངོས་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ཡང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་ནི་ རྣམ་གསུམ་དང་།།ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། དེའི་མཛད་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
彼之相及增长相，
坚固及心遍住相，
所谓见及所谓修，
于彼各别诸道中。
四种分别妄念之，
四种对治以及彼，
无间三昧并具有，
颠倒修行此诸法。
顶位现观即是此。
即相、增长、坚固、三昧、见道四种分别之对治、修道四种分别之对治、无间三昧、颠倒修行等八事自性即是顶位现观，以"顶位现观"而显示。
三种十种渐次者，即布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧六波罗蜜，以及佛、法、僧、舍、戒、天六随念，及一切法无实性等十三事自性即是渐次现观，此亦以"渐次"而显示。
刹那证悟菩提者，
以相而分为四种。
即一刹那证悟一切无漏法、一刹那证悟一切白法、一刹那证悟一切无相法、一刹那证悟一切无二法等四事自性即是刹那现证菩提。此亦以"刹那圆满证菩提"而显示。
自性及圆满受用，
化身如是分三种，
法身并及诸事业，
如是宣说为四种。
即自性身、受用身、化身及其事业等四事自性即是法身。此亦以"法身"而显示，即显示八种现观。
于欲知般若波罗蜜多句义者，即一切相智等八句之义，说为般若波罗蜜多句义。


 །ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན ཀྱང་གང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བདུན་ཅུའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་དོ།།ད་ནི་ཚིག་བདུན་ཅུའི་དོན་མདོར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་ བཞིན་དུ།།བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་དོན་དུ་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བཞེད་དོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ ཕྱིར།།ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཞན་དོན་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་འཁོར་ བའི་རྒྱུ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་འགོད་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ མདོར་དེ་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ལ་བཤད་དེ།དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འདིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། ཅེས་པ་སྟེ། མདོ་བཞིན་ནི་མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ཀྱི་རང་དགར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང་། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། ། རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས ཅད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་བཅས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ལྟ་བུ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཞི་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་གྱུར་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
对于欲知彼八句之义者，即说明发心等七十句之义。今为解说彼等七十句义略说，故云：
发心为利他，
愿证正等觉，
如是随经教，
略广门宣说。
心识即是仅缘利他之义，故以心字表示欲求正等菩提。何者？所说："发心为利他，愿证正等觉"，即是欲求正等菩提。为何如此？所说"为利他"者，他即是除自己以外的一切有情。彼等之利益即是从轮回及轮回因中解脱，安立于佛果及佛果之因中。为众生利益而欲求正等菩提即是发菩提心之义。
如世尊于般若波罗蜜多经中以略广门说明欲求正等菩提，彼亦为利他而说。如是我亦当随顺宣说，故云："如是随经教，略广门宣说"。随经即是随顺经教而说，非自作主张。
说明发菩提心之体性后，今说其分类：
彼如地金月，
火藏及宝源，
大海金刚山，
药友如意宝，
日歌王藏库，
大道乘清流，
悦音江河云，
二十二种相。
"彼"即发心，应知与欲等相应，能生持一切白法等，与地等相顺应，共有二十二种。因此，与小欲相应之发心如地，因为成为一切白法种子之基而能摄持故。


 །འདུན་པ་འབྲིང་དང་། བཅས་པ་ནི་གསེར་ལྟ་བུ་སྟེ། ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ཟད་པས་ནའོ། །འདུན་པ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉི་མ་སོ་སོ་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་དང་བཅས་པས་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཤིང་བསྲེགས་པས་ནའོ།།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པ་གཏེར་ལ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་རིན་ཆེན་ འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་སོ།།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གྱིས་ མི་ཕྱེད་པས་ནའོ།།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རི་བོ་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དམིགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྨན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རྣམས་ རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་སོ།།ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་སོ།།སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ས་བོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྙན་པའི་གླུའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་འཇུག་པར་ བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ནའོ།།མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐོགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པས་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མའི་ གནས་སུ་གྱུར་པས་ནའོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་བཅས་པས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་པ་དང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བཅས་པས་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པའི་མཐར་མི་ལྟུང་ཞིང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བདེ་བར་ཡང་དག་པར་བཞུད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以下是完整的中文直译：
与中等欲相应者如金，因为直至菩提都不变坏且无尽故。与大欲相应者如新月，因为如同每日增长故。与初地入道相应者如火，因为能焚尽遮蔽三种一切智性之薪故。与布施波罗蜜多相应者如宝藏，因为能令一切有情满足故。与持戒波罗蜜多相应者如宝源，因为成为一切功德珍宝生起之所依故。
与忍辱波罗蜜多相应者如大海，因为一切违缘损害不能动摇故。与精进波罗蜜多相应者如金刚，因为所信之所欲义不为他所坏故。与禅定波罗蜜多相应者如须弥山，因为于散乱所缘中不动故。与般若波罗蜜多相应者如药，因为能善寂灭烦恼障和所知障诸病故。
与方便波罗蜜多相应者如善知识，因为于一切时不舍有情利益故。与愿波罗蜜多相应者如如意宝，因为如所发愿而得果故。与力波罗蜜多相应者如日，因为能令所化种子成熟故。与智波罗蜜多相应者如悦耳歌声，因为为所化众生宣说引导之法故。
与神通相应者如大王，因为无碍成办有情利益故。与福德智慧资粮相应者如藏，因为成为众多福德智慧资粮之处故。与菩提分法相应者如大道，因为一切圣者皆行进且随行故。与悲智相应者如乘，因为不堕轮回与涅槃二边，安乐趣向无住涅槃故。


།གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་བཅས་པས་བཀོད་མའི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟད་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པས་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་ སྦྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྒྲ་སྙན་ལྟ་བུ་སྟེ།ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་སྙན་པར་སྒྲོག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་དང་བཅས་པས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་སྟེ། དབྱེ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་ པས་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ།དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་བདུད་རྩིའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གསུམ་མོ། །ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གཅིག་ གོ།།རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ས་བཅུའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ལྔའོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གསུམ་ ཏེ།སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་ནས། གདམས་ངག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱ་བ་རྣམས་སློབ་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ བཅུར་གསུངས་ཏེ།སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང་། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང་། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་ལ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་པ་ལ། སྒྲུབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གོ་ ཆ་དང་།འཇུག་པ་དང་། ཚོགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་བཤད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་དང་བཞི་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའོ། །བདེན་ པ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
与总持及各别正确了知相应者如灌溉之河，因为无尽地持有一切已闻未闻之法故。与法布施相应者如妙音，因为为欲解脱之所化众生宣说解脱因及悦耳之声故。与一乘道相应者如河流，因为无分别地利益他人故。与法身相应者如云，因为在兜率天等处若见有情利益则降下甘露雨故。
其中，初业地所摄有三种。以初地入道所摄有一种。以欢喜地等十地所摄有见道与修道之十地。以殊胜道所摄有五种。以加行、正行、结行之差别，佛地所摄有三种。发心有二十二种。
宣说发心后，当说教授。如法仪轨发菩提心后，从善知识处学习诸所作，即是教授。此复由境之差别而说有十种：
"修行与诸谛，佛等三宝尊，
无执不疲倦，摄持诸道法，
五眼与六种，神通功德相，
见道与修道，当知教授十。"
其中"修行"是指从如理发菩提心开始，直至成佛期间，应当如实依止一切白法，学习共同之学处，以及将要宣说的特殊铠甲、趣入、资粮、出离所说之加行、见道、修道、殊胜性质等四种修行。如实了知所说相之修行即是修行教授。
了知诸谛即是四圣谛：苦、集、灭、道。苦是指作为果的色等诸蕆，即以果位有情世间所摄。


།ཀུན་འབྱུང་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་ཉིད་དེ། རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་འགག་ པ་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར འདོད་དོ།།ལམ་ནི་འགོག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འཁོར་བ་པ་དང་། སློབ་པ་ དང་།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཅིག་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་ཀུན་དུ་ བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མཚན དང་དཔེ་བྱད་འབར་བ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པར་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ དོན་དམ་པར་སྒྱུ་མའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སའོ།

以下是完整的中文直译：
集谛即如同彼等能生苦的因位色等诸蕴，是以因位有情所摄。灭谛即苦尽涅槃、无生、不灭、无作、违逆业及烦恼与生，摧毁一切怖畏，成为一切圆满之因，具有远离一切有的性相，所说的事物差别即是涅槃。道谛即是灭谛之因，正见等戒定慧自性之八支圣道即是道谛，此是毗婆沙师之说。
对此，一切所取能取自性之诸法，其言说所诠之四圣谛，毗婆沙师等所遍计之理，菩萨应知胜义无自性而世俗一切显现。
轮回者、学人、声闻、独觉、菩萨、正等觉佛、涅槃，乃至若有较此更殊胜之一法，此等诸方面亦应了知以遍计方式，一切无自性而世俗安立。因为彼等诸法皆无所取能取，而是显现为彼彼相之转变自性之位故。
又，识之转变具烦恼轮回位之果即是苦谛。彼转变如是成为后世之因即是集谛。彼转变为相好庄严、无过具德即是灭谛。由识转变圆满十波罗蜜多即是安住道谛，此即四圣谛。彼识转变胜义是幻等，此是诤论处。


།ཚུ་རོལ་གྱི་གནས་ལ་གནས་པ་མུ་སྟེགས་མཐའ་དག་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་དང་། མཐུན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་འདས་པའོ་ཞེས་ པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་གདམས་པའོ།།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟགས་པའི་གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དང་།སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་བེམས་པོ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་འབར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་ པས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ཞེས་པ་སྟེ།ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྟོན་པའི་ལུང་དང་། རྟོགས་པའི་ བདག་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ།ལུང་ལ་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་ གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ས་བཅུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ།།དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ཁམས་གསུམ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་ འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ།།དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་གདམས་པའོ། །མ་ཞེན་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མ་ཞེན་པ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཞེན་པར་གདམས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
安住此岸之一切外道、毗婆沙师、经部师，以及随顺大乘安住者所执著彼等别异之义，皆远远超越，此是对四圣谛的教诫。
所谓"佛等三宝"，即佛宝、法宝、僧宝，此即三宝。
极为清净证知离所取能取空性现前，成为力、无畏等一切佛法所依，异于他物质，以相好庄严之圆满受用身，以种种化身利益众生。即法身、受用身、化身三身自性是如来，如是了知即是对佛宝的教诫。
正法有二种：教法和证法。教法中，佛、菩萨、声闻、独觉、学人等对无量菩提分等具证悟之意德，及能诠此之十二分教法亦当决定，此是对法宝的教诫。
从受持菩萨戒的凡夫开始，乃至入第十地的种种差别分类，具慧大士即是菩萨僧。从受持比丘戒的凡夫开始，乃至离三界贪的八大补特伽罗等差别分类之大士，彼等一切即是声闻僧，如是决定即是对僧宝的教诫。此是对彼三宝的教诫。
所谓"无执"，即趣入修集福慧资粮的菩萨于违品境无执著，即不相应。由不缘取五蕴等一切事物而远离，此是对无执的教诫。


།ཡོངས་སུ་མི་ངལ་ཞེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ཡུན་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བར་གདམས་པའོ། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ ལྟར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་སྟེ།དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ གསུངས་པ་འཛིན་པ་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པའོ།།སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པ་རྣམས་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་འཛིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་འཛིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་འཛིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་ པའོ།།མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། ། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱིས་སེམས་ཤེས་པའི་བྱ་བའོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཅན གྱིས་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བྱ་བའོ།།ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་དེ་དང་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
所谓"永不疲倦"，即以三无数劫时间证得圆满菩提之时，身语意虽已疲惫，然此亦由所取能取增益而生。因此，一切无二且仅为种种显现之自性，如是决定诸种种即是对永不疲倦的教诫。
所谓"摄持道"，即先通达如实真如，而后于一切资粮修习即是道。为了了知彼一切差别，摄持十方世界诸佛等所说，此是对摄持道的教诫。
所谓"五眼"：肉眼能持各别决定诸事物；异熟眼能持一切众生生死；慧眼能持如实安住诸事物之真如；法眼能持一切圣者补特伽罗；佛眼能持一切法之一切相。决定此等一切皆为智慧显现之自性，此是对五眼的教诫。
所谓"六神通功德"：神足通是震动大地等作业；天耳通是听闻一切世界中微细广大之一切声音的作业；他心通是了知他人具贪等心的作业；宿命通是忆念自他种种前世的作业；天眼通是遍知一切色法的作业；漏尽通是断除烦恼障和所知障的作业。决定此等一切即是彼彼心相之自性，此是对六神通的教诫。


།མཐོང་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་གནས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་ པ་དང་།རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་སློབ་པ་ནི་མཐོང་ བའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ།།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ།།དགེ་འདུན་ནི་འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེས་ནས་དང་། །བྱེད་དང་བྱེད་མེད་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང་། །མཐོང་ཐོས་ ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད།།བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པ་དང་འདིར་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ནི་འཕགས་པ་དང་གང་ཟག་ལ་དམ་བཅས་པ་སྟེ། དད་པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། ལན་ ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། སྐྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་ འོང་བ་དང་།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། འཕར་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕར་ བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས་པས་ན་རང་སངས་ རྒྱས་དང་ཞེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུའོ།

以下是完整的中文直译：
所谓"见道"，依据毗婆沙师所说，于苦、集、灭、道四谛各别的法智忍、法智、随智忍、随智，即十六刹那自性为见道。菩萨应如梦般增上胜解一切法，于此应修习所断法之对治分，此即是对见道的教诫。
以见道所缘之事物或其他为境，反复修习于心即是修道。此亦如梦等，决定应修习所断事物及其对治分，此即是对修道的教诫。
僧伽包括圣者与非圣者，以及声闻与菩萨共同而说。今为显示圣者声闻之差别而说：
"钝根与利根，信解与见至，从家至于家，一间生有行，无行色究竟，三超至有顶，已断色贪欲，见闻寂身证，独觉共二十。"
此中二十种圣补特伽罗即是：信解、见至、预流果、天人种性、人种性、一来向、一来果、一间、不还向、中般涅槃不还、生般涅槃不还、有行般涅槃不还、无行般涅槃不还、上流不还、半超不还、遍超不还、现法寂灭不还、身证不还、阿罗汉向，以及独觉（因声闻佛已摄入佛宝中）等二十种。


།འདི་ནི་ཚིག་བཅད་གཉིས་ལས། དད་དང་མཐོང་ཐོབ་ཅེས་པ་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་།ཅེས་པ་ནི་འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བགྲང་བར་ནི་མི་བྱའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ།།ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་ནི་དངོས་སུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་གསལ་ལོ། །འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་ནི་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བར་ཚིག་གིས་གསལ་ལོ།།འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་མ་དོ་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། བྱེད་དང་བྱེད་མེད། འོག་མིན་ཞེས་པ་ལ་བར་དོར་ཞེས་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །སྐྱེས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་ ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།།བྱེད་དང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བྱེད་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། མིང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་བཞི་ པོ་རྣམས་གསུངས་སོ།།འོག་མིན་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།མཐོང་ཆོས་ཞི་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ཚིག་གིས་གསལ་ལོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ ཕྱིར་ན་རང་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པས་གང་ཟག་ཉི་ཤུའོ།།ད་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་རྒྱུ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་ རང་བཞིན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ།དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། དྲོད་ཐོབ་པ་དང་། རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་དང་། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
这两个偈颂中，"信解与见至"二者是明确宣说的差别。"钝根与利根"是它们的差别，不应计入分类。预流果应从义理上理解为一类。天人种性与人种性是明确宣说的分类。第二果向与第二果住应从义理上理解为分类。一间是以文字明确表示的分类。第三果向应从义理上理解为分类。
关于"中般"、"生已"、"有行"、"无行"、"色究竟"，其中"中般"是指中般涅槃；"生已"是指生般涅槃；"有行"是指有行般涅槃；"无行"是指无行般涅槃。以名称的一部分说明这四种不还果。"色究竟"是这些的特征，不是分类。"三超"是不还果的分类。"至有顶"与"已断色贪"这些也不是分类。
"现法寂灭"与"身证"是以文字明确表示的分类。阿罗汉向应从义理上理解为分类。因为声闻佛已摄入佛宝中，故连同独觉共为二十补特伽罗。
现在要说明决择分。此处决择是指无分别的十六刹那自性的见道。其支分即是因，以修习四种行相本性而渐次超胜，这些依次称为暖、顶、忍、世第一法，即获得暖位、获得顶位、获得忍位、获得世第一法位。
还要说明决择分，这些声闻与菩萨都具有。其中声闻等的决择分所缘是四圣谛。


 །རྣམ་པ་ ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། སྟོང་པ། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་པར་འབྱུང་ བའི་བདག་ཉིད་དོ།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ལམ། རིགས་པ། སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་ གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །དྲོད་སོགས་བདག་ ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ།།རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་རྟེན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཤེས་པ་ལ། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན་གསུངས་ པ།ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་འབྲེལ་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། ། བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ནའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཅན་ལ། དེའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོས་ནི་དམིགས་པའོ།།དམིགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་གཞན་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འགོག་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་བསལ་བ་ཙམ་ཉིད་ དོ།།གཞན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲས་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་སྒྲས་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རིགས་པ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའམ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཕྱིས་བསྟན་ཞིང་གསལ་ བར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
行相即是无常等。苦谛具有无常、苦、空、无我的特征。集谛具有集、因、缘、生起的自性。灭谛具有灭、寂静、胜妙、出离的自性。道谛具有道、如理、修行、出离的自性。这些是声闻等的所缘和行相。
菩萨的暖等各分小、中、大三品差别，成为十二种。超胜于声闻道中的暖等，为显示这些而说："以所缘及行相，因及摄持故，菩萨救护者，暖等自性如实。具足四种分别，所依小中大，较声闻缘觉，及彼等殊胜。"
应知，以所缘、行相、三乘获得之因、善知识善巧方便之特征的真实摄持、具足断除四种分别之修行，以及与菩萨相关的暖等小中大差别而超胜。超胜于何者？如说："较声闻缘觉，及彼等殊胜。"即是说超胜于与声闻、独觉相关的暖等。
当说明小暖的所缘和行相："所缘无常等，依止于谛者，其行相即是，遮止现执等。"所缘即所缘法，因为是所缘取和对境故。此处以苦等四谛为所依，以其行相即十六种无常等法为所缘。于所缘即彼等上遮止现行执著等，"等"字所表示的是其他增益法。"遮止"即是无有现行执著而仅遣除诸法与法性。
另外，以无事之名表示事的差别，以无所缘之名表示所缘的差别，应由寻求正理者们配合。其中"如幻或非如幻"是诤论处的差别，后当显明宣说。


།ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་ པས་རང་རང་གི་ཐེག་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ།།དྲོད་འབྲིང་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །གནས་བྲལ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་སྟེ།གནས་འགོག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །འགོག་པའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མའི་སྙེགས་ས་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདྲ་བ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་གནས་བྲལ་ལོ། །རྒྱུན་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་གནས་ པ་ཞེས་པ་སྟེ།གནས་བྲལ་དང་གནས་དག་འགོག་པའི་ཞེན་པ་ནི་གནས་སོ། །དྲོད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། བཏགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ལ་བཏགས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་བདག་ཉིད་སོ་སོའི་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་རྣམས་ནི་གསལ་བའི་ རྒྱུད་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་གི་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་རྣམས་བཏགས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་ དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བས་ན་དྲོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་མི་གནས་ དེ་རྣམས་ནི།།དེ་ཡི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །ཞེས་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་འདིའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དེའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་ངོ་བོར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་ནི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་གནས་ནི་ཁམས་མི་ལེན་པ་སྟེ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
一切处的完全无有这一点不应承许。"三乘获得之因"是说菩萨们的暖等能成为获得三乘果位的因。声闻等的暖等则是获得各自乘果位的因。
宣说中等暖的所缘和行相："色等生灭"是所缘。"离住等"是行相。色等诸蕴、处、界的生灭即是生灭，"住灭"是所缘。"灭"字是由前面的追寻根本而来。诸能诠声的非相续同分位即是离住。相续同分位即是"住"，遮止离住与住的执著即是住。
宣说大暖的所缘和行相："假立及不可说"中，假立是所缘，不可说是行相。其义是：色等诸蕴、处、界以及佛、菩萨等一切法本性无生，远离能取所取，自性各别种种道理仅是明显相续的自性。因此，一切色等自性诸法皆成假立，即于自证心显现上增益安立名言，此为所缘。彼等既成假立，则一切善不善等皆本性不可说，此为行相。因为在无分别智火之前生起故名为暖，有三种。
宣说小胜解的所缘和行相："色等不住彼，彼等无自性，彼等一性一，彼非常等住。"此偈颂前半显示所缘，后半显示其行相。因为彼等即是色等，"彼性"即是色等之性，"无自性"即是事物不成立。因此，色等即是色蕴等，"不住"即是不取界，此显示所缘。


 །དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ཞེས་པ་སྟེ། ཁས་མ་བླངས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར བྱ་སྟེ།དེ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་།ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ བ་དང་།སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་གཟུགས་སྟོང་པ་དང་། དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེའི་ངོ་བོར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་དག་གཅིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཤེས་པ་དམིགས་པའོ།།ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །གང་ཟག་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །ད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་དེའི་ དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་བརྟག་པ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་དོ། ། མཚན་མ་ནི་དབྱེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་སྟེ་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ དཔྱོད་ཅེས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་དགུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་ ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་པ་སྟེ་དམིགས་པའོ།།དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་རྣམ་པའོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་ བྱ་སྟེ།དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དག་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདིར་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་ལ་སྙེག་པ་སྟེ་སྐྱེ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
彼等即是色等，于此空性为一即是由于互为一性。因此色等不住于无常、常等，即是"不承许"，此为行相。
宣说中等胜解的所缘和行相："彼等以彼性空，彼等一性一"是所缘。"诸法不执何者"是行相。彼等即是色等诸蕴，无常、苦、空、无我等各别色空，"以彼性空"即是无常等自性以彼性空。因此无常等与空为一即是由于互为一性的了知，此为所缘。诸法即是色等诸蕴本性光明的真如。不执补特伽罗即是行相。
今当宣说色等本性光明的大胜解的所缘和行相："于彼不见相故"是所缘。"一切无所缘，以慧当遍观"是行相。彼等即是色等本性光明。相即是分位因位正见地不增益，此为所缘。一切即是一切所观察法。无所缘即是无二所缘自性。遍了知即是随观察自性，九种即是善根动摇胜解性的三种胜解。
宣说小忍的所缘和行相："色等无自性，彼无性自性"中，"色等无自性"是所缘。彼等即是色等无事。以性空即是以所观察空彼自性，色等空非是，此为行相。
宣说中忍的所缘和行相："彼等无生决定出离无"是所缘。"清净"是行相。此中亦是追寻色等了知，"无生"即是色等无生。


 །ངེས་འབྱུང་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རླག་པ་ མེད་པའོ།།བདག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པའོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་མཚན་ མ་མེད་པའོ།།དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་བརྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེའི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་ནི་དབྱེ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་པའོ།།དངོས་པོ་མེད་པས་ན་མོས་མིན་ནི་ཁས་མི་ལེན་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ནི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་ བྱ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་མཛོད་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ བྱེད་པ་ནི་མྱུར་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།ཆོས་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུང་སྟོན་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །རློམ་པ་ཟད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐོག་མར་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དམིགས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ནི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གསུམ་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་།ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་ འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
"无出离"即是色等无灭。"清净"即是色等清净。
宣说大忍的所缘和行相："彼等无相"是所缘，"彼等"即是色等。无相性即是彼等无相。"不依彼之相，非胜解无想"是行相。"彼"即是色等。相即是分位言说之因。不依彼即是彼等无相。不依色等相。由无事故非胜解即是不承许。无想即是无遍执相事。由于忍于大法故为忍，共有三种。
宣说小胜法的所缘和行相："三摩地"是所缘。"彼之作用"是行相。如经中所说，勇进、虚空藏、无垢、狮子游戏等三摩地是所缘。彼三摩地之作用即是速疾现证菩提及无难行之作用，此为行相。
宣说中胜法的所缘和行相："授记"是所缘。"慢尽"是行相。如是三身自性如来最初授记成佛是所缘。菩萨我已超越一切分别之慢尽是行相。
宣说大胜法的所缘和行相："三者一性一"是所缘。"三摩地无分别"是行相。菩萨、三摩地与般若波罗蜜多互为一性是所缘。彼菩萨亦不分别彼等三摩地等是行相。超越一切世间法的殊胜法，共有三种。
如是应知四种顺决择分各以小、中、大之分而有十二种。


།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤོང་བའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུང་ བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས།།གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པ་ལ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་མི་རིག་པས ཡོངས་སུ་བསླང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐའ་གཉིས་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་།འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྟོང་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །བདག་སོགས་རང་དབང་ངོ་བོ་དང་། །དེ་བཞིན་ཕུང་ སོགས་རྟེན་སྒོ་ནས།།རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱིས། །འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་། བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ འཆད་པར་འགྱུར་བ་རང་དབང་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ།།བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ།

以下是完整的中文直译：
为了宣说断除将要解说的见道和修道的违品所成的四种分别的正加行而说：
"所取分别有二种，基及其对治，由迷惑及蕴等分，彼各有九种。"
所取分别有二种：依烦恼和依对治品事。由于烦恼事有九种，其分别也有九种。由于对治品事也有九种，其分别也有九种，故所取分别各有九种。
其中，由无明所引发的境性故为无明分别。蕴分别、名色执著分别、二边执著分别、不知烦恼清净分别、不住圣道分别、所缘分别、我等分别、清净生等分别，是住于烦恼事的九种分别。
同样，蕴义分别、处分别、界分别、缘起分别、空义分别、波罗蜜多分别、见道分别、修道分别、无学道分别，是依对治品事的九种分别。
"我等自在体性及，如是蕴等所依门，实有假立所依故，执著分别许二种。"
执著分别也有二种：住于实体性和住于假立性。实体性也将解说由自在等分九种，故其境者之分别各有九种。由假立性成就也由依蕴等门九种，故其境者之分别也有九种。


།འདི་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བདག་རང་དབང་ཅན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཅིག་པུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྒྱུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བདག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དོན བྱས་པའི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་ བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་།མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དུས་ལ་བབས་པས་ གསུངས་པ།སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་སེམས་སོ། །མི་འགོང་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་ མ་ཞུམ་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟེ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོན་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བོར་བ། །ཞེས་པ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་གི་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་། མ་རིག་པ ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་བོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་བོར་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་པོ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
对此说道："如是"，意思是如同所取分别各有九种，执著分别也是如此。
即：分别我为自在者、分别为一、分别为因、分别为见者等我、分别为烦恼、分别为我离贪欲之基、分别为我见道之基、分别为修道之基、分别为已作义之基，这是依实体自性的九种分别。
蕴假立分别、处假立分别、界假立分别、缘起假立分别、清净假立分别、见道假立分别、修道假立分别、殊胜道假立分别、无学道假立分别，这是住于假立自性的九种分别。
因为到了广说前面略说的摄持的时候，所以说：
"由心不怯等，显示无自性等，断除彼违品，一切相摄持。"
"心"是指学生之心。"不怯"是指对生起福德智慧资粮不怯弱。"等"字表示不会退堕。如是由善巧方便显示无自性等。无自性是指空离所执能取所取，而非一切断灭。"等"字指福德，即显示这两者。
其特点如何？说道："断除彼违品"，即福德智慧资粮的违品是悭吝等和无明等。"断除"是指舍弃那些违品后显示福德智慧资粮。意思是说，善知识是真实摄持，是离悭吝等过失、能生起这些功德的殊胜士夫。


།ད་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །རྟེན་ནི་གཞིའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་ པ་དང་།།སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཏེ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བརྗོད་དོ།།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་དོན་གྱིས་རིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཉིད་དོ།།རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་རྟོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ དེ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་བརྟན་པའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ་། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ལ་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ གསལ་ལོ།།སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་ནི་གོ་རིམས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །ཞེས་པ་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཀའ་བ་མེད་པས་ཆོས་བཅུ་གསུམ་རྟོགས་པའོ།།གང་ཞིག་རིགས་པ་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྟེན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བར་བཅས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ནི་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ།དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྟོང་པ་འདི་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་དང་། དེ་ལྟར་ངེས་པར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ དང་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒོལ་བའོ།

现在要说修行所依，修行是指菩提之行。所依是指基础。对此说道：
"六种证悟法，对治及断除，彻底通达彼，具悲慧相应，
不共诸学子，利他之次第，智慧无功用，入行依即种。"
暖等十三种证悟法相的修行所依是种姓，即最初发菩提心的菩萨。法界因为不成实有，故非实际种姓，但因为是所缘，故称为种姓。种姓义是因义，即如所说的菩萨。
"六种证悟法"是指暖、顶、忍、世第一法、见道、修道这六种法的证悟。
"对治及断除"中，对治分和所对治分即是对治方面和违品方面。
"彻底通达"是指证悟稳固或分别念尽，这些合为一数。
"具悲慧相应"是指由悲心摄持的智慧，这些也合为一数。
"不共诸学子"是指与声闻等不共的法。
"利他之次第"是指随意乐而说三乘的次第。
"智慧无功用"是指佛智无有艰难地证悟十三法。
此处所说种姓是指正等菩提。意思是了知具修行菩萨的所依处。
那么，有人提出质疑：动与不动等诸多差别皆是法界自性，因此法界与空性是一，所以声闻菩提发心的声闻菩萨是声闻种姓，如是决定缘觉种姓和正等觉种姓之说不应理。因为"法界无差别，种姓不应异"。


 །རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་ མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ རྣམས་དེའི་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་བུམ་པ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་ནི་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩིའི་བུམ་ པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བཤད་ནས། ད་ནི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང་། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང་། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང་། །གང་ དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས།།སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང་། །གང་དག་ཐོབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་པ་ལ། ཐོག་མར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །དགེ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །མི་དགེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་ པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ལས་ས་བོན་རུལ་པ་ལྟ་བུར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་བཞག་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ དག་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འཕགས་ པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པའོ།།ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། སློབ་མ་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མིན་པར་བརྗོད་པའོ། །འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་ པ་སྟེ།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།

"依所依法之差别，宣说彼之分类。"这是回答。
虽然法界处处无差别，但声闻菩萨成就声闻果，以福德智慧资粮作为诸法基础者，即是其种姓。如是，作为缘觉菩萨诸法所依者，即是其种姓。如是，作为正等觉菩萨诸法所依者，即是其种姓。就如无差别的瓶子，有的称为油瓶，有的称为酥瓶，有的称为蜜瓶一样。
说完修行所依后，现在要说所缘：
"所缘一切法，彼为善等性，
世间之证悟，及出世所欲，
有漏无漏法，有为无为法，
共诸学子法，及不共所得。"
首先，一切法分为善、不善、无记三类。善是无垢之道。不善是杀生等，因为能引生善趣与恶趣。无记是身业等。
在善、不善、无记这些中，将如腐种子般的无记法置于一边，将善与不善法略摄为四类：世间、出世间、有漏、无漏。其中，世间是与凡夫相关的五蕴等。出世间是圣者所摄的四禅等。有漏是非我见对治的五取蕴等。无漏是我见对治的四念住等。
又善不善法分为四类：有为、无为、共声闻、不共。有为是依因缘的欲界等。无为是不依因缘的空性等。


 །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པས་གོམས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། གསུམ་དང་། བཞི་དང་། བཞིས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་ པོ་གསུམ་གྱིས་རང་འབྱུང་གིས།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། གང་དག་གི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་ཅིང་སོག་པ་དེ་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་གང་གི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མཆོག་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་གོ།།དེ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སེམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དང་། སྤོང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ཉིད་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སེམས་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ བྱེད་པའོ།།སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མཆོག་སྟེ།འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱའོ། །རང་བྱུང་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ དང་།དམིགས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་གསུངས་ནས། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་དྲུག་ལ། །དེ་རྣམས་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ན། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་ བཤད།།ཅེས་པའོ། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ལ། །སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྫས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་ པའི་བཟོད་པ་དང་།གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། མི་ལྷོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།

共声闻是一切圣者种姓所修的四禅等。不共是成为正等觉佛所修习的十力、四无畏等。
如是，善、不善、无记三类，加上两个四类，所缘共有十一种。
现在要说修行的目的：
"为利诸有情，心断证三者，
以此三大性，自生知所为。"
为何者之利益而生起并积累福慧资粮，即是所为。为何者？经说："为利诸有情"，即是令一切有情获得一切种类中最殊胜。
其特征如何？经说："心等"等，即是心、断、证三者。其中三大：大心是现证一切种类的一切法。大断是断除烦恼障和所知障及其习气。大证是获得力、无畏等一切佛功德。
以三大为标志者即是最胜有情，这是修行的目的。自生是指正等觉佛，而非声闻等。因此显示菩萨们应当如是修行。
说完修行所依、所缘和所为后，现在要说四种修行。其中说修行铠甲：
"于施等六度，彼等各摄持，
铠甲之修行，六组六如是。"
"施等"中，布施有三种：财施、无畏施、法施。持戒有摄善法戒、律仪戒、利益有情戒。安忍有耐苦忍、耐怨害忍、法思忍。精进有加行精进、不退精进、铠甲精进。


 །རང་གི་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་བསྐྱེད་པ་དང་། མཐོང་བའི་ ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནོ།།ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། བསམ་པའི་རང་བཞིན་དང་། བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་དང་། ནམ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་འདི་ལ་གཏང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་སེམས་པ་ནི་ ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ།།འདི་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་ཉིད་ཀྱང་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་པར་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དུས་སུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་སྟེ།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང་། བཟོད་ པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་གཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང་། ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབུལ་ཞེས་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་བསྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བར་བརྩམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་། ། ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམིགས་པ་མེད་དང་ལྡན་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་སྟེ།རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའོ།

我来翻译这段藏文：
禅定有断除自身过失、生起神通、现法乐住三种。智慧有闻所成慧、思所成慧、修所成慧三种。如是每一度各有三种。
六波罗蜜中的每一度都可以分为六波罗蜜，因为这是菩萨的铠甲修行。其中，布施时的舍施、舍弃其果报如声闻等、直至未得菩提之间不作"应当布施"等想，是法思忍。自己反复修习并乐于教导他人，是精进。断除悭吝等而专注于布施，是禅定。当将此布施回向于圆满菩提时，了知"这一切如幻"的抉择，是智慧。如是单一布施波罗蜜也具足六波罗蜜。
同样，持戒、圆满安忍、发起精进、修习禅定、生起智慧，以及将其果报回向一切众生，如是六波罗蜜各具六波罗蜜。因此六组六即三十六种铠甲修行。
第二，说趣入修行。趣入修行是为菩提而开始行持，依对境差别分为九种：
"禅定无色施等法，道与慈等相应行，
无所缘行及三轮，所为六通遍智理，
趣入修行大乘中，应知即是能升进。"
"禅定"即四禅：具有寻、伺、喜、乐、一境性五支是初禅；具有内净、喜、乐、一境性四支是第二禅；具有舍、念、正知、乐、一境性五支是第三禅。


 །བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །གཟུགས་མེད་བཞི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད དོ།།དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་དམིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་ མཆེད་དོ།།དེ་ནས་དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུན་པའི་མཐའ་ ཅན་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྦྱིན་སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །བྱམས་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ རྣམས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དམིགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་མཐའ་དག་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་། སྦྱིན་བྱ་རྣམས རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱའོ།།ཆེད་དུ་བྱ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ན་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མངོན་ཤེས་ དྲུག་ཅེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་སོ།།རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ཞེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་ལམ་མོ། །འཛེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དགུར་བརྗོད་དོ།

我来翻译这段藏文：
具有舍念圆满清净、正念圆满清净、苦受、非乐受、一境性四支是第四禅。
四无色定是离欲界和色界贪欲后，缘无边虚空为境，故名空无边处。进而离彼贪欲，唯缘无边识为境，故名识无边处。复次离彼贪欲，缘无所有为境，故名无所有处。其后又离彼贪欲，缘非想非非想为境，故名非想非非想处。于禅定无色定的趣入修行，应当遍加欲求为后际。
"施等"即前所说的六波罗蜜。"道"即见道、修道、无学道及殊胜道。"慈等"即慈、悲、喜、舍：愿一切众生具足安乐是慈；愿离苦是悲；愿不离乐是喜；愿离苦得乐是舍，此即慈等。
"具无所缘"即不缘一切所取能取分别，是无二所缘的本性。"三轮清净"即应当如梦等观察能施者、所施物、受施者而清净。"所为"即为一切众生作殊胜、解脱一切过失、具足一切功德，故所为有三种。"六神通"即前所说诸种。"遍智理"中，通达一切种类的一切法是遍智，其理即是道。"升进"即于大乘的趣入修行，说为九种。


 །ད་ནི་གསུམ་བསྒྲུབ་ པའི་ཚོགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་།ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང་། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ལམ་གང་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི།།རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཚོགས་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་དང་། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བཟོད་པའི་ཚོགས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སའི་ཚོགས དང་།གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཞེས་པའོ། །ཞི་གནས་ཤེས་པ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་བཅས་པར་འཇུག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་དག་ནི་ཟུང་ངོ་།།དེ་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཉི་ཤུའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་བསོད་ནམས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུངས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུངས་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། བཟོད་པའི་གཟུངས་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང་། དོན་གྱི་གཟུངས་དང་། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་རྣམས་སོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ།ལམ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།

我来翻译这段藏文：
现在要说明三种修行资粮：
慈悲及布施等六度，
止观双运及，
所有双运道，
以及方便善巧，
智慧与福德，
道与总持十地，
对治资粮之修行，
应知是其次第。
作为菩提资粮的十七种资粮是：悲心资粮、布施资粮、持戒资粮、忍辱资粮、精进资粮、禅定资粮、智慧资粮、止资粮、观资粮、双运道资粮、方便善巧资粮、智慧资粮、福德资粮、道资粮、总持资粮、地资粮和对治资粮。
所谓止即是一境性。"具观"即具足观而趣入。殊胜见解即是观，是为智慧之义。"双运道"即止与观是双运，其平等趣入即是双运道。
"方便善巧"中，成佛之方便即是六波罗蜜，善巧于彼等即是方便善巧。"智慧"即是二十空性之智慧。"福德"即布施、持戒、忍辱及其境之精进亦是福德。"道"即是三十七菩提分等。"总持"即是四种总持：忍总持、法总持、义总持、咒总持。"十地"即欢喜地等。"对治"即见道修道八种将要解说的阶段差别，由于能破除彼等道的违品八种分别，故为对治分。


 །སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀ་དང་། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ནི། ། ཕྱོགས་དང་མྱ་ངན་འདས་ལམ་དང་། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་གཞན་པ་དང་། །མཐའ་ལས་འདས་སོགས་དོར་མེད་དང་། །རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྐྱེས་སོགས་ཆོས་རྣམས་འདས་པ་སོགས། །འབྲེལ་དང་གཞན་པའི་གཟུགས་དག་དང་། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བརྗོད་པ དང་།།ཆོས་དང་གཞན་པའི་དངོས་པོ་དང་། །རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད། །སྟོང་པ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པར་འདོད། །ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འོད་གསལ་བ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དོ། །ནང་ཞེས་པ་ནི་མིག་ ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་སྟོང་པ་སྟེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།ཕྱི་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་ཀ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་མ་ཁྱབ་པའི་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་བདག་ ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ།དེས་ན་དེ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་གཞན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མཐའ་ལས་འདས་ སོགས་དོར་མེད་དང་།།རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། །ཞེས་པ་ལ། མཐའ་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་གཟུང་སྟེ་གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ་འཁོར་བའོ། །དེ་ སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དོར་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། གང་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་[(]སྟེ་[,]ཏེ་[)]དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ དོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།

我来翻译这段藏文：
现在要说明二十空性：
内与外及二者，
事物空性及，
方位与涅槃道，
从因生及他性，
超越边等无舍，
自性一切事，
生等诸法超等，
关联及异色，
所说虚空空，
法与异事物，
各各自体空，
共许二十空。
其中"空"是指一切光明观察的自性本空，这是弥勒等所许。"内"是指眼等五根所成之身体为空，即内空性。"外"是指身体之外的色等为空，即外空性。"二者"是指非身外且非身根所遍及的指甲等之自性为空，因此这是内外空性。"事物空性"是指人我等为空，这是空性空性。"方位"是指十方为空，这是大空性。"涅槃道"是指具道的涅槃为空，这是胜义空性。
"从因生及他性"中，从因所生的三界为空，这是有为空性。"他"是指未生等，这是无为空性。"超越边等无舍及自性一切事"中，超越边是指常法，其空性即是超边空性。"等"字包含无始无终，即轮回无始无终，其空性即是无始无终空性。"舍"是指散乱，无彼即是无舍，即无漏道。其空性即是无舍空性。"自性"是指法界，其空性即是自性空性。"一切事"是指一切事物空性，其空性即是一切法空性。


 །སྐྱེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་འདས་པ་སོགས། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། རྒས་པ་དང་། འཆི་བ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་ཏེ་དུས་གསུམ་མོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འབྲེལ དང་གཞན་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་བའི་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཏེ།འབྲས་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་པའི་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ བའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ།དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་སྟོང་ པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་པའི་དངོས་པོ་དང་། རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་གཞན་ནི་ལུས་ལས་ལོགས་ཤིག་པའི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །སྟོང་ཚོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་ རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཅད་པའི་དོན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུར་བརྗོད་དོ།།འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་སའི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ས་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་ འཕྲོ་བ་དང་།བགྲོད་པར་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེ་རྣམས་རིམ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་ འགྱུར་ཏེ།།བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང་། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང་། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་ བདེན་པ་ཡི།།ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བསླུ་བའི་བསམ་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ པར་དགྱེས་པར་བྱེད་པའོ།

我来翻译这段藏文：
关于"生等诸法超等"，"生等诸法"是指有为法的生等诸法，即生、住、老、死等有为相的含义。其空性即是自相空性。"超等"是指过去、未来、现在三时。其空性即是不可得空性。
关于"关联及异色"，真实关联的色是指真实具足的法，如稻谷、芥子等聚，其空性即是无事自性空性。异色是指无实事，即彼等假名因果的稻谷、芥子等，其空性即是无事空性。
关于"所说虚空空"，即所谓虚空和空性，即是有事与无事。"法"是指教法和证法，其空性即是自性空性。
关于"异事物及各各自体空"，"异"是指离身之我的自性，因其以真实自性为空，故称异事空性。为断除众生对空聚无自性之种种增益分别，故说二十空性。
完全了知这些即是智慧资粮。所谓十地即是地资粮。十地是：极喜地、离垢地、发光地、焰慧地、难胜地、现前地、远行地、不动地、善慧地、法云地。为令次第证悟这些，所说：
"以十种清净，
获得第一地，
思及利事性，
于众生心等，
布施亲近友，
寻求正法缘，
常出离心性，
欲佛身欢喜，
说法及谛语，
许为第十种。
以彼等自性，
不得知清净。"
"思"是指对一切众生不欺诳之心。"利事性"是指欢喜利益一切众生。


།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །གཏོང་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ། །བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། ། དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚོལ་ཞིང་དཔྱོད་པའོ། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལས་ལོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ནི་བཅོམ ལྡན་འདས་ཏེ།ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་དུ་འདོད་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཟང་ཟིང་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། དེ་རྒྱུ་ བཅུ་པར་འདོད་དོ།།འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། འདི་དག་ནི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ བདག་ཉིད་དོ།།ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་ དགའ་དང་སྙིང་བརྩེ་ཆེ།།བཀུར་སྟི་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་བརྩོན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །བྱས་པ་གཟོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕན་པ་བྱས་པ་དྲན་པའོ། །བཟོད་ཅེས་པ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་རྫོགས་པའོ།།རབ་ཏུ་དགའ་དང་ཞེས་པ་ནི་དམ་པའི་ལས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །སྙིང་བརྩེ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེས་བཅིངས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ཞེས་པ་ནི་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུད་པའོ། །གུས་པ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ལས་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་ བ་དང་།།འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམས་ལྔ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་པ་མེད་པའོ།

我来翻译这段藏文：
"于众生心等"是指对一切众生平等思维利益。"布施"是指布施一切。"亲近善知识"是指恭敬承事善知识。
"寻求正法缘"是指对佛陀教言尽可能地分析、探求和思维。"常出离心性"是指远离在家生活。"欲佛身欢喜"是指佛即世尊，欲求法身、报身、化身三身。"说法"是指以无所求心说法。"许为第十谛语"中，谛语即诸实语，许为第十因。
"以彼等自性不得知清净"中，"彼等"是指思等。"清净"是指遍净。所取能取自性不可得即是无二现见之本性。"应知"即应证悟。这些是入欢喜地之方便，以修持十种清净为空性，即可获得初地欢喜地。
"戒与知恩及，
安忍极欢喜，
大悲敬听闻，
第八勤施等。"
"戒"是指圆满三种戒律。"知恩"是指忆念他人所作利益。"安忍"是指圆满三种安忍。"极欢喜"是指于善业极为欢喜。"大悲"是指为一切众生利益而受大悲束缚。"恭敬"是指礼敬和尚等。"听闻"是指实践善知识所教诸法。"精进"是指于布施等一切善法欢喜。以此八业获得第二离垢地。
"于闻无厌足，
无求而法施，
净诸佛刹土，
不厌于轮回，
惭愧无慢心，
此等为五种。"
"于闻无厌足"是指听闻佛法无有满足。


 །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྦྱོང་བའོ། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་མི་སྡུག་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། ། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔའོ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ལས་ཏེ། དེས་ནི་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནགས་གནས འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་།།སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་སེམས་དང་། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང་། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ནགས་གནས་ཞེས་པ་ནི་དགོན་པ་ན་གནས་པའོ། །འདོད་ ཆུང་ཞེས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པའོ།།ཆོག་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་ལྷག་པ་མི་འདོད་པའོ། །སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་བསྟེན་དང་། །ཞེས་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་བསྟེན་པའོ། །བསླབ་པ་ ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་།།ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་བསླབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་སྨོད་པའོ། །མྱ་ངན་འདའ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཟློག་པའོ། །བདོག་ཀུན་གཏོང་ཞེས་པ་ནི་ ཀུན་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ།།མི་ཞུམ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པའོ། །ལྟོས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །སྔོན་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བཅུའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཐོབ་པར་ འགྱུར་རོ།།འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང་། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་། །མི་དགེའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང་ནི། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་ དག་ཐོབ།།ཅེས་པ་ནི་འདྲིས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཕྱུག་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བའོ། །ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་ཞེས་པ་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པའོ། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །ཞེས་པ་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་གྲོང་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང་།།ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་བསྟོད་དང་ཟེར་ཞིང་གཞན་ལ་སྨོད་པའོ།

我来翻译这段藏文：
"无求而法施"是指以不求利养等之心而说诸法。"净诸佛刹土"是指清净依正佛土。"不厌于轮回"是指即使所利益的众生显现不善行为也不生厌倦。"惭愧"是指依自他而远离不善法，如是为五种。"无慢心"是指无分别之业，由此获得第三发光地。
"住林少欲及知足，
持戒头陀正律仪，
不舍学处诽诸欲，
涅槃舍施无怯畏，
无所依止为十事。"
"住林"是指住于寂静处。"少欲"是指于未得之物无贪著。"知足"是指于所得利养知足而不求多。"持戒头陀正律仪"是指受持乞食等十二头陀功德。"不舍学处"是指即使为了生命也不舍弃诸学处。"诽诸欲"是指呵责五欲功德。"涅槃"是指远离轮回。"舍施"是指舍弃一切所执著。"无怯"是指于修习诸善法心不怯弱。"无所依止"是指不依赖一切事物。如前以十种清净业获得第四焰慧地。
"亲近及贪著，
住于众聚处，
自赞与毁他，
十不善业道，
慢心与颠倒，
疑惑忍烦恼，
若能断此十，
即得第五地。"
"亲近"是指为求利养等而与富人等交谈。"贪著"是指不亲近信众之家。"住于众聚处"是指住于众人聚集的城镇等处。"自赞与毁他"是指赞叹自己而诽谤他人。


 །མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང་ཞེས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །རློམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁེངས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་འདུད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ཅེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའོ།།ཡིད་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་བཟོད་ཅེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ བརྟེན་པའོ།།རྣམ་སྤངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་པའི་མཐའ་ཅན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་པས།།སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་པ། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང་། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དྲུག་པོ་རྣམས་མི་སྤོང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཚོགས་རྣམས་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པོ་རྣམས་སོ། ། གང་གིས་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་། དབུལ་ཡང་སློང་བ་རྣམས་ནི་མི་སྤོང་བ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང་། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང་། ། མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང་། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་གནས་དང་། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང་། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །དེ་ལྟར་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ རྣམ་ཆད་པ།།དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལ། འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་གི་སྒྲ་དང་པོར་བྱས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒྲའི་བར་གྱི་ཚིག་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང་། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང་། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། རྒྱུར་འཛིན་པ་དང་། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང་། ཁམས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་གོ།

我来 译这段藏文：
"十不善业道"是指十种不善业道。"慢心"是指对闻法等的我慢。"傲慢"是指不敬他人。"颠倒"是指将善法等颠倒执著为不善等。"疑惑"是指对四谛、三宝、业果生起怀疑。"忍烦恼"是指过分依止贪嗔痴等。"断除"是指应当遍一切处加上第二词尾。菩萨住于断除此十种之道，即获得第五难胜地。
"布施戒忍进，
禅定智圆满，
不乐声闻独觉道，
无畏心离诸怯弱，
舍一切而无忧悔，
虽贫亦不舍乞者，
如是即得第六地。"
这是指圆满六波罗蜜多即布施等六法不舍，同样也舍离对声闻的欢喜心、对独觉的欢喜心、对长时修习资粮生怯畏心这三种。以及不生怯弱心、舍一切而无不悦、虽贫亦不舍弃乞者。以此十二法获得第六现前地。
"执著我与众生想，
命者人我断常见，
相因及诸蕴，
界处三界贪，
心生怯弱想，
三宝与戒律，
如是诸见执，
空性起诤论，
违背此等过，
若能断二十，
即得第七地。"
"执著"是指强烈执取，应当分别配合从"我"字开始到"处"字为止的十一个词。即：执著我、执著众生、执著命者、执著补特伽罗、执著断见、执著常见、执著相、执著因、执著蕴、执著界、执著处等十一种。


 །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས གནས་དང་།།སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་གནས་པ་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །དེ་ལྟར་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་ དང་།།ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོས་སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་ཉི་ཤུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེས་ནི་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང་། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང་། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་ ཟད་ཤེས་དང་།།ཚུལ་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཆགས་པའི་ ས་མིན་གར་འདོད་པར།།ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང་། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུའོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་པའོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་ དང་།།ཞེས་པ་ནི་སྟེར་བ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཏེ། རང་རང་གི་སེམས་སུ་ཡ་ང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །སྙིང་རྗེས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །རློམ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་ པའོ།།ཆོས་མཉམ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེས་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པའོ། །ཚུལ་གཅིག་ཅེས་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ཚུལ་གཅིག་ཅེས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་ཤེས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ པོ་རྣམས་མ་བསྐྱེད་པར་ཤེས་པ་དང་བརྟགས་པས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ།

我来翻译这段藏文：
"三界贪著住，及心生怯弱"，是指以身住于三界，以意贪著三界，心生怯弱是指二者皆有。
"三宝与戒律，如是诸见执"，是指不依止于以能取所取之相执著佛、不依止于执著法、不依止于执著僧、不依止于执著戒律等四种。
"空性起诤论"，是指对一切法空性起诤论，即怀疑之义。"违背此"是指违背空性。如是远离二十种过失，圆满将要宣说的二十种功德者，即获得第七远行地。
为显示何者能圆满二十种功德而说：
"了知三解脱门，
三轮悉清净，
大悲无我慢，
知法等一理，
无生及尽智，
一切法同显，
摧灭诸分别，
断除想见惑，
善思止观修，
于此皆善巧，
调伏心无碍，
智慧遍通达，
不住著诸地，
随欲往他方，
处处现自身，
示现成二十。"
这是二十种功德。"三解脱门"是指空性、无相、无愿。"三轮清净"是指施者、受者、施物，以各自心中稍许领悟自性。"大悲"是指缘法的大悲心。"无慢"是指不缘能取所取之相。"法平等"是指一切法本性光明故平等均等。"一理"是指能成办众生利益的大乘本性即为一理。"无生及尽智"是指了知五蕴无生，以及通达所观察空性相的甚深法性即为尽智。


།ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ།།འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང་། །ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བའོ། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པའོ།།ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །མཁས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་དེ་ལ་མཁས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དུལ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཞི་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།ཆགས་པའི་ས་མིན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །གར་འདོད་པར་ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་དུས་མཉམ་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། ། སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོན་པ་ཞེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་སྐྱོན་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་།།མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་བསྒྲུབ་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང་། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། ། ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་རྩེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །མཛེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར གཞོམ་དུ་མེད་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བྱས་ པར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་པའོ། །དབང་པོ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་མཆོག་དམན་ཤེས་པའོ། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་སྦྱོང་ཞེས་པ་ནི་བསྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ།

我来翻译这段藏文：
"一切法同显"，是指以大乘之相一理方式显示真如。"摧灭诸分别"，是指完全摧灭一切法的分别。"断除想见惑"，是指断除诸相、断除五见、断除贪等烦恼。
"善思止观修"，是指专一其心而修。"于此皆善巧"，其中胜观即是智慧，善巧是指善巧于此胜观之义。"调伏心"是指心完全寂静。"一切无碍智慧"是指对色等无碍的智慧。"不住著"是指非执著处。
"随欲往他方"，是指随意同时前往一切佛土。"处处现自身"，是指随顺所化众生而于一切处示现自身。
圆满二十种功德并完全断除前述二十种过失，即获得第七远行地。
"了知众生心，
神通游戏力，
成就佛净土，
为观故近佛，
了知诸根性，
清净诸佛土，
如幻而安住，
随意受诸有。"
这八种事业是：
"了知众生心"，是指了知一切众生心行。"神通游戏"，是指以佛神变游戏诸世界。殊胜神通各各不可摧坏。"成就佛净土"，是指所依佛土转成金沙遍布等自性。"为观故近佛"，是指已作一切种类之法的观察。其观察之相即是敬佛。"了知诸根"，是指了知信等根的胜劣。"清净佛土"，是指令所依佛土的众生清净。


 །སྒྱུ་ མ་ལྟར་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའོ།།བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་བའི་བློ་མངོན་དུ་སོང་བས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ ཡས་དང་།།ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང་། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ ཡས་ཞེས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དོན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པའོ།།ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་དངོས་པོ་སོ་སོ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པའི་སྤོབས་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ།མཐའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རིགས་དང་རུས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།རྗེའུ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོ་འབྲང་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོ་འབྲང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཁོར་དང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ངེས་འབྱུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་ཤིང་ཨ་ཤྭད་ཐ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དངོས་པོ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་ བློ་གྲོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འཆད་པར་འགྱུར་བ་ས་དགུ་པོ་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་ཚོགས་ཡིན་ཞིང་། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བས་དེའི་ཚོགས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

我来翻译这段藏文：
"如幻而住"，是指于一切处了知如幻。"随意受生"，是指为利众生而现前观察之心而受生。以此八种事相获得第八不动地。
"无量诸愿力，
了知天等语，
辩才如河流，
最胜入胎藏，
种姓与血统，
眷属及生处，
出离菩提树，
功德皆圆满。"
"无量诸愿力"，是指获得无量愿力之义。"了知天等语"，是指完全了知天众及一切众生之语言。"辩才如河流"，是指如河流般对各种事物具足无尽辩才圆满，从此"圆满"二字应遍加于下。"最胜入胎藏"，是指为众生所赞叹的入胎圆满。"种姓"，是指具有王等特征的种姓圆满。"血统"，是指具有刹帝利等特征的血统圆满。"眷属"，是指亲属等随从特征的眷属圆满。"眷众"，是指自身菩提眷众圆满。"生处"，是指生于诸根等的生处圆满。"出离菩提树"，是指由佛等劝发的出离，即出离圆满。如如意宝般的阿湿伐他等树，是菩提树圆满。"功德圆满"，是指一切功德悉皆圆满，即功德圆满。
以此十二种事相获得第九善慧地。将要宣说的九地所摄的一切资粮总集即是第十地的资粮，应当以义理推知，故不另外宣说其资粮。


 །ས་བཅུ་པ་ནི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ།ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ས་དགུ་འདས་ནས་ཞེས་པ་ནི། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་སྟེ། །དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ རིགས་ཅན་ནོ།།བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་པའི་ས་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བྱས་ པས་བསྲུང་བའི་ས་ནི་སོ་སོར་ཞུགས་པ་གསུམ་གྱིའོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སོ། །ས་དགུ་པོ་འདི་ རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཀུན་དུ་འོད་སངས་རྒྱས་པའི་སར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པའོ།།ས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དག་བརྗོད་ནས། ད་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བས་ དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ།མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་ བཞིའོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་སྐབས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གནས་སྐབས་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསུངས་ པ།གཟུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གནས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །གང་ཟག་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། གང་ཟག་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་པོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་སྤང་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ བརྒྱད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།

我来翻译这段藏文：
为显示第十地的自性而说：
"超越九地后，
以何等智慧，
安住佛地中，
应知第十地。"
"超越九地后"是指超越种姓等九地。其中，种姓地是具涅槃种性者。第八地是入预流果位者。见地是预流果者所得。减损地是一来果者所得。离贪地是不还果者所得。已作守护地是三种各别趣入者所得。声闻地是声闻所得。独觉地是独觉所得。菩萨地是诸菩萨所得，即前述九地总摄为一。
超越此九地后，以何等菩萨智慧安住普光如来地的智慧自性，即是菩萨第十地。
宣说诸地资粮后，今当宣说对治资粮，为此而说：
"于见修道中，
所取能取念，
为令寂灭故，
对治有八种。"
在见道中以四种差别状态为性的对治有四种。在修道中以四种差别状态为性的对治有四种。应知见道与修道中以差别状态为性的对治有八种。
为何应当了知？对此说道：关于"所取"等，安住于唯事自性及对治事性，是二种所取分别。补特伽罗实质自性及补特伽罗假立所依自性，是二种能取分别。见道中有所取能取四种分别。修道中亦有所取能取四种分别。为了寂灭、断除这八种所取能取分别的违品，应当了知有八种对治。


།སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་བཞི་པ་གསུངས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང་། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དུ། །ངེས་འབྱུང་ལམ་ གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན།།རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་བྱེད་པའོ། །མཉམ་ ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པར་མཉམ་པའོ།།སེམས་ཅན་དོན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁར་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ། །འབད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚེགས་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ།།ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ངེས་འབྱུང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། ། ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངེས པར་འབྱུང་བ་དང་།ཚེགས་མེད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་བསྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ གསུངས་སོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་ལམ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང་། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང་། ། རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་ལས། །ཞེས་པ་སྟེ། མོག་མོག་པོར་མཛད་ཅེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་ལྷའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་འོད་མེད་པར་མཛད་པའོ། །འོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་ཀྱིས་སོ། །དོན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རུང་བར་བྱ་བའི ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ།རུང་བ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོག་མོག་པོར་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

现在宣说第四出离修行：
"为所作平等，
众生利无勤，
极出离相状，
出离诸相好，
一切种智中，
出离道境界，
此八种自性，
名为出离行。"
"为所作"是指以大众生等三种差别而超胜一切众生的殊胜自性。"平等"是指自明本性的一切法皆空离能取所取而平等。"众生利"是指乃至虚空未空之间利益众生。"无勤"是指无有劳苦地成办一切众生事业。"极"是指安住于离常断二边平等自性的出离。"相状"是指获得三乘之义。"一切种智"是指遍知一切相。"出离道境界"是指声闻等与不共十波罗蜜多自性是菩萨境界。
如是，为所作出离、平等性出离、众生利益出离、无勤出离、极出离、获得出离、一切种智出离、道出离，以境界差别而说八种修行出离。
此为《现观庄严论释·名称分》初品释。
今为显示道智而说：
"为令诸天堪，
光令暗冥暗，
境决定周遍，
自性及彼业。"
"令暗冥"是指使骄慢醉逸的天众无光明。"光"是指佛身光明。为何如此？所说"为令堪能"，堪能是指次第引导至成佛，即是菩提心。因此，为令发菩提心而令暗冥，此为其义。


 །འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོ་ཞིང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།ཁྱབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་ངེས་པས་ན་དེ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ པས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ།།རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞེན་པ་སྤོང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་སོ།།ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་འདིར་བསྟན་པར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ དག་པར་བྱས་ཏེ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གསུངས་པ།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་།རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་ བསྔལ་བ་ཉིད་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་ཉིད་དང་། ནད་དང་། །འབྲས་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། མི་སྡུག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་ལ་གཞན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཞི་གནས་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞིའོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པ་ཉིད་དང་། འཚེ་བ་ཉིད་དང་། འདྲེན་པ ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ།

超越一切世间并最为殊胜的世尊，为获得其自性，故应发菩提心，此为其义。"境决定"是指发菩提心的对境，具缘者是菩萨种性者，而非声闻等种性者，此为其义。"周遍"是指除了决定趣入寂灭的声闻缘觉菩提外，其余一切成就菩提的声闻等都应发菩提心，因此发菩提心遍及这一切。"自性"是指为利众生而舍离执著涅槃，不舍一切烦恼的自性。"彼业"是指乃至轮回未空之间，随众生根机而作利益，此为菩萨事业。
道智唯是菩萨所有，因此认为不应在此宣说声闻等道。对此，菩萨应以自己的智慧清净声闻等道并修习，故说声闻道：
"于道智方便，
四圣谛所摄，
无所缘行相，
当知声闻道。"
苦谛有无常性、苦性、空性、寂性四种行相。"寂"是指无我之义。集谛有集性、因性、生性、缘性、病、疮、疖、不净等八种行相差别。又于苦谛与集谛有他性、坏法性、无常性、寂止性等四种行相差别。又于彼等有怖畏性、损害性、引导性等三种行相差别。


།འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བདུན་ ནོ།།ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལམ་ཉིད་དང་། རིག་པ་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ལ་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ལམ་འདིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གཞན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ གསུངས་པ།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་ སོགས་ཚུལ་གྱིས།།གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་རྣམས། །ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ཕུང་པོ་དེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་རྣམས་དབྱེར་མེད་པ་དག་དྲོད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ གནས་པ་བཀག་པ་ནི་བཟོད་པར་བཞེད་དོ།།ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངག་གི་ཚོགས་རྒྱས་པར་མི་གནས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཁས་བླང་དུ་མེད་པར་སྟོན་ པའོ།།འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་མི་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལོ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཡང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔང་པོར་བྱས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

灭谛有自性、寂性、离性、空性、无相性、无愿性、无为性等七种行相差别。
道谛有道性、觉性、修性、出离性等四种行相差别。这些是令声闻入涅槃城的道。菩萨于这些行相不缘取能取所取的自性，而以证得无二的本质，通过如实了知真如的此道获得圆满菩提。
关于声闻的暖等道另外宣说，如是菩萨应当如实修习，故说：
"圣者声闻道，
色等皆空故，
诸空无差别，
暖位不取著，
即成顶位相。
于彼相等法，
遮住为忍位，
从十地开始，
广说无住故，
说为法上位。
何以故？佛陀，
知已不见法。"
色等诸蕴与其空性，以及色等诸空无差别，是为暖位。了知彼等，由不取著色等为顶位。"于彼"是指遮遣色等常与无常的安住，是为忍位。"十地"是指从极喜等十地开始，广说一切法中言语之聚无所住，即显示以能取所取分别方式一切皆不可执取。
若问：如何了知一切法不住于分别方式，及唯是明显的别别了知自性之理？故说："何以故？佛陀"等，即世尊于所假立的蕴、界、处诸法实不见，而非仅以明显自性见之。若非如此，则成无佛世尊为证。


 །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེད་པ་མ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པ་ཚོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ལྟོས་པ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་འདོད་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་པ། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར།།གཞན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཅིག་གོ། །ཉན་ཐོས་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཚིག་མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པས་གཞན་ རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་གོ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཉིས་པའོ། །ཚིག་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང་། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་ དོན་དེ།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་མངོན་པར་བསྟན་ནས། དེའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་གསུངས་པ། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་ རུ་ལྟ་བུའི་ལམ།།ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་དང་། འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི། བརྟེན་པའི་ཆོས་ ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་།།ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ།

若问世俗谛中是否无佛世尊？若不成立异于无情、无二资粮者，则世俗谛无所依故将成不成立，此说为法上位的证悟。
"圣者声闻道"等，是为令知菩萨于声闻道中的安立之义。
为显示缘觉道胜于声闻道，故说缘觉佛果胜于声闻佛果：
"自然证悟故，
不须他教授，
犀角喻智慧，
宣说为甚深。"
声闻从他闻法而得解脱。缘觉不依他教，由往昔串习力而得解脱。故说"不须他教授"是第一殊胜。声闻以言语向他人开示诸法。缘觉无言，以愿力及智慧力向他人显示法义，此甚深智慧是第二殊胜。
若疑：如何能无言说法？故说：
"随诸义对境，
如是如是闻，
虽无声说义，
如是如是现。"
此偈颂义易解。
显示缘觉差别后，复说其道之差别：
"所取分别尽，
能取未断故，
所依犀角道，
当知正摄持。"
即如其次第，断除所取义分别，未断能取义分别，以及为缘觉乘正所摄持，成为所依法之所依，及如所说四谛自性，是为缘觉道。菩萨应了知以空性清净此道。


 །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་ པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ།བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་ སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ།།གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་།ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེའི་མི་འགལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཉིད་ གསུངས་པ་སྟེ།གཟུགས་བསྟན་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ནི་དྲོད་ཀྱི་རྟོགས་པའོ། །བཏགས་པའི་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འབྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་སྟོང་ པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་བཟོད་པའི་རྟོགས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མི་འགག་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནས་གཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ བཞི་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ ལ་ཡང་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་འདི་བརྗོད་པའོ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་ཞེས་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ལས་ཕན་ཡོན་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།

关于缘觉道的四加行道，菩萨应如是了知，故说：
"不违假法性，
现相为暖位，
顶位色等相，
以无减等分。
以内空性等，
不取色等忍，
色等无生等，
即为第一法。"
色等诸蕴假有的世俗状态不相违，即是色等诸蕴的法性所说，显示色法的这种相是暖位的证悟。假有二谛中色等诸蕴无增无减，是顶位的证悟。以所说二十空性不取色等诸蕴，是忍位的证悟。色等诸蕴各别无生无灭的道理，是第一法位的证悟。
从此开始宣说菩萨道。首先说见道：
"谛与谛忍智，
四种刹那中，
道智性见道，
此说具功德。"
即于各别谛中有四刹那：苦谛法智忍、苦谛法智、苦谛类智忍、苦谛类智。如是于集谛、灭谛、道谛亦然。以此诸刹那说明菩萨道智的见道。"具功德"之义，是指经中广说的功德在此略说之意。


 །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་ མཐའ་གཉིས་མེད་པ་དང་།།དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་ སེལ།།མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་།འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ལམ་ ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ།།ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་།ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མེད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དེས་འཇུག་ཅེས་པས་ཚད་མེད་བཅས་ཏེ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་འདི་དག་ཙམ་མོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ པའི་བཟོད་པའོ།།དཔག་མེད་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་མཐའ་ཉིད་ནི་མཐའ་སྟེ། དཔག་པ་དང་མཐའ་དག་མེད་པ་ཞེས་དཔག་མེད་མཐའ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་གཅད་དུ་མེད་པས་ན་དཔག་མེད་ཅེས་པ་ སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པས་ན་མཐའ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་རྐང་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེར་གནས་སངས་རྒྱས་ ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ལ་གནས་པ་རྟེན་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་མི་བྱ་ཞིང་དོར་བར་མི་བྱའོ།

以五偈颂显示十六刹那的自性，故说：
"真如与佛陀，
互依无所依，
不许诸异名，
具足大无量。
无边无二边，
住彼色等中，
定执为佛性，
无取无舍等。
慈等及空性，
获得佛果位，
普摄诸清净，
除遣怖诸疾。
执涅槃寂静，
诸佛护持等，
不杀生等戒，
一切智性中。
安住于自身，
安立诸有情，
布施等回向，
圆满菩提道。"
关于"真如与佛陀，互依无所依，不许诸异名"等，色等空性与佛陀无能依所依关系，故为其自性。因此不许异名差别，这是苦法智忍。
"具足大无量"是指具足无量而趣入，即大与无量的意思。色等一切处无有境时之实体，无有遍断故称为大，这是苦法智。色等无法度量说"仅此而已"，故不可限量称为无量，这是苦随忍。
"无边无二边"中的"边"即是边际，意为无可度量、无有边际。色等不可数量限定故称无边，这是苦随智。色等无有边际故称无边际，这是集法忍。
"色等"一词应贯通所有偈颂。"住彼佛性"是说住于色等真如，应视为佛性，这是集法智。"无取无舍等"是说色等不应取不应舍。


 །སོགས་ པའི་སྒྲས་སོ་སོ་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།བྱམས་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ ཤེས་པའོ།།སྟོང་ཉིད་ཐོབ་པ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་སྟོན་པ་ནི་ འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ།།རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་འདིར་ཡང་ངེས་འཛིན་ཞེས་པ་གོང་མའི་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་པ་ལ་ཉམ་ང་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ནད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཏེ་དེ་དག་སེལ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བསལ་བ་ཞེས་པ་སྟེ།འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞུགས་པའི་གནས་དག་སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དགེ་བ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་། འགོད་དང་ཞེས་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ བསྔོ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་བཤད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། དེའི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་མདོ་ལས་དང་པོར་གསུངས་པ་འདིས་ན་དེ་ལ། རེ་ཞིག་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ། ཀུན་ནས་ཞི་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །འདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང་། །གནོད་པས་རྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཞི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞི་བའོ། །འདུད་ཅེས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱེད་པའོ།།ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཅོམ་པའོ།

"等"字表示以自证智如实了知色等，这是集随忍。
"慈等"是指慈、悲、喜、舍，这是集随智。
"空性获得"是指见到二十空性，这是灭法忍。
"定执为佛性"是指在无佛刹土中示现佛身利益众生，这是灭法智。
"普摄诸清净"此处也应与上文"定执"相连，这是灭随忍。
"除遣怖诸疾"中，"怖"是指心的痛苦，"疾"是指身体的痛苦，"除遣"即是普遍断除，这是灭随智。
"执涅槃寂静"是道法忍。
"诸佛护持等"是说修习此般若波罗蜜多的处所，诸佛世尊在一切时处都会极为护持。"等"字表示增长诸善，这是道法智。
"不杀生等戒，一切智性中，安住于自身，安立"是说从远离杀生开始，自身安住于一切种智之间，并安立他人于此等，这是道随忍。
"布施等回向圆满菩提"是道随智。以上解说了十六刹那自性的菩萨见道。
关于修道，经中首先说到六种作用，因此：
"普遍寂静及，
一切恭敬胜，
烦恼得胜利，
无有损害性，
菩提及供养。"
"普遍寂静"是指以诸相调伏自心而得寂静。"恭敬"是指礼敬善知识等。"胜烦恼"是指降伏贪嗔痴等。


 །གནོད་པས་རྫི་བ་མེད་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་གཞན་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །རྟེན་མཆོད་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེ་རྣམས་སུ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད པའམ་ལས་སོ།།ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པ་དང་། བསྔོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་རྣམས་ལ་ མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ།མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང་། །རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། །སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་ ན།།རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཆེས་ལྷག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་གི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ། །ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ དང་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་པས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]།ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ ངུ་དང་།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གི་འབྲིང་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་རང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་དང་། གཞན་གྱི་མོས་པ་དག་ཀྱང་རིག་ པར་བྱ་སྟེ།མོས་པའི་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ།

"无损害性"是指不将他人的伤害作为对境，从而无有痛苦。
"菩提"是指圆满正等觉。
"供养依处"是指在读诵般若波罗蜜多等处所，天人、非天和人类都会前来供养。这六种是修道的作用或业。
现在说明修道的分类：由有漏法和无漏法的区分而有两种。其中有漏的是胜解、回向和随喜修道。
关于这些，宣说胜解作意修道：
"胜解自利及，
自他利他利，
三种当了知，
小中及大乘，
各分为三种。
小中小等分，
彼复分三种，
共成二十七。"
此中以自性于此般若波罗蜜多深信不疑即是胜解，应知有三种。自利有三种，即小、中、大。以小中小等分类，它们各自又分为三种。如是，"共成二十七"是说以此方式分类。
其中自利胜解是：小的小、小的中、小的大、中的小、中的中、中的大、大的小、大的中、大的大。同样，自他俱利的胜解和利他胜解也应如是了知，胜解共有二十七种分类。


 །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་མོས་པ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མོས་པ་ལ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་སྟོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་རྣམས་ གསུངས་པ།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང་། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་མོས་པ་དེའི་མོས་པ་ རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་བསྟོད་པ་ནི་བསྟོད་པ་ཙམ་མོ། །བཀུར་བ་ནི་འབྲིང་དུ་བསྟོད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཆེར་བསྟོད་པའོ། །བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་ དང་།།སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ།དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་འདི་གང་གི་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བྱེད་པ་མཆོག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ།བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་གང་ཞིག་ཏུ་དང་། སེམས་གང་གིས་དང་། བསྔོ་བ་གང་གིས་དང་། སྔོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། ཇི་བཞིན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། དེས་ཡོངས སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།དབེན་དང་ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དབེན་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
如实宣说的胜解修道，为了令菩萨生起欢喜，诸佛等对胜解如是赞叹。为显示此义，宣说赞叹、恭敬和称扬：
"于般若波罗蜜，
诸胜解之阶位，
以三种九分别，
赞叹敬及扬。"
即如菩萨对般若波罗蜜多所生胜解，以小中大分类成三组九种，共二十七种，应知赞叹也是如此。其中赞叹仅是赞叹，恭敬是中等赞叹，称扬是最大赞叹。
宣说回向作意修道：
"殊胜之回向，
彼作最为胜，
无所缘行相，
无颠倒为相。
远离佛福德，
自性念境界，
方便无相及，
随喜诸佛陀，
不属三界中，
小中大三种，
其余三回向，
大福德自性。"
此回向较声闻等福德之聚殊胜，故称殊胜回向。对于"此殊胜为何"之问，经说"彼即"指菩萨。最胜作用是指普为一切众生回向圆满菩提福德之相，以作用差别而成殊胜回向。
"无所缘行相"是指所回向福德、所回向菩提、能回向心、能回向及回向者等一切如实相皆不可得，故无所缘而回向。"无颠倒为相"是指通达如实义为无颠倒，以此回向即无颠倒回向。"远离"是指以离一切想的心回向，即远离回向。


 །སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སངས་ རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཐབས་བཅས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་འདས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ལ། སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ།།བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །མི་དམིགས་པའི་ རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་འབྲིང་ངོ་།།གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཐབས་ དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས།།དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་བྱ་ཞིང་མི་དམིགས་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མི་དམིགས་པར་རྣམ་པར་ དག་པར་བྱས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ།།ད་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于"佛福德聚，自性念境界"，是指诸佛等的福德资粮，其自性是无常等。以此为念的境界而回向，即是以佛福德聚自性为念境界而回向。
具方便智慧是指不离世俗谛和胜义谛而回向，即是具方便回向。"无相"是指不作相的执著而回向，即是无相回向。"随喜诸佛"是指得到一切佛陀随许而回向。"不属三界"是指不执著有为法而回向，即是不属三界回向。
"其余三回向"等是指其他回向。"大福德自性"是指无染，也分为小、中、大三种。以无相瑜伽回向是小，以无所缘瑜伽回向是中，以非他真如瑜伽回向是大。如是宣说十二种回向差别。
宣说随喜作意：
"以方便无缘，
于诸善根喜，
随喜作意修，
此中如是说。"
即以方便于世俗谛缘福德资粮，以无所缘清净能取所取二执，对一切如来等福德资粮生起随喜，即是随喜作意。
胜解作意、回向作意、随喜作意这三种自性是有漏修道。现在要说无漏修道，这又分为两种：现前和极清净。


 །དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གསུངས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དང་། །ཆོས་རྣམས་ དམིགས་པ་མེད་པར་ནི།།གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །མཆོག་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ ཞེས་པ་འདིས་ན་མཆོག་གོ།།ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོང་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པར་རྣམ་ པར་དག་པར་བྱས་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དོན་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། འདིས་ན་དོན་ཆེན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེའི་སྒོམ་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །བསྒོམ་ པའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་ཁས་ལེན་པའི་རྩ་བ་ནི་མོས་པའོ།།མོས་པ་དེ་ཉིད་གང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་ ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི།།བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང་། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང་། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་ཅིང་བཀུར་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ བཅུ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང་།ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་ཅིང་འཚེ་བ་དང་། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མི་མོས་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང་། ། བཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
关于现前的宣说：
"彼之体性最胜性，
于诸法不作现前，
诸法无有所缘性，
作为大义之所依。"
"体性"是指显示色等诸法无颠倒真如，这是修道的自性。"最胜"是指除修道外不能获得佛果，因此称为最胜。"于诸法不作现前"是指通过了知修道的差别而清净，即是在真如上，因为色蕴等一切法无生。"诸法无所缘"是指以无所缘而清净，在世俗谛中瑜伽师应当生起一切佛法。"大义"中的"大"是指佛果之义，因此大义即是修道，其修习是现前相的修道。
修道等一切佛法的承许根本是胜解。关于胜解的因相，经中说：
"亲近佛布施等，
及诸方便善巧，
此是胜解之因，
法贫穷之因者，
魔障所压迫及，
于深法不胜解，
执著蕴等诸法，
恶友所摄持也。"
亲近承事一切如来，修习布施等十波罗蜜多，方便是成就佛果的因缘，善巧于此是对佛法生起胜解的诸因。被魔障所压迫损恼，不信解甚深法，执著蕴界处，为恶友所摄持，这些是法贫穷的因。
宣说清净相的修道：
"果清净色等，
清净性故此，
二者无差别，
不可分故净。"
果即是菩提，是无漏清净，于违品得解脱，这不是其他，而是色等清净性。


 །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང བཅས་པ་གང་ཞིག་དག་པ་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དག་པ་དང་གཟུགས་དག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པ་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པའོ། །གཅད་དུ་མེད་ཅེས་ པ་ནི་འབྲས་བུ་དག་པ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་བྱེ་བྲག་རྣམས་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ སྟེ།།སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། ། ཐེག་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག པའོ།།ས་དགུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བརྒྱད་དེ། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ས་དགུ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། ། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ་དག་པར་བྱེད་པས་ན་དག་པའོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དགུའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དགུའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཀླན་ཀ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག་།མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། འཇལ་བྱེད་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་ ཉིད་ཅེས་པ་ལ་འཇལ་བྱེད་ནི་འཛིན་པའོ།།གཞལ་བྱ་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཏུ་ཡང་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་ཡང་མེད་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཤིན་ཏུ་བའི་ བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་པས་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།

以下是完整的中文直译：
色等诸蕴有漏者清净，即是彼故，果清净与色等清净二者不可分割，故无差别，即是果与色等二者皆清净故非成差别。"不可分"是指果清净与色等清净二者无二自性之义。
显示共同清净相后，宣说差别：
"烦恼所知道三种，
断故声闻独觉及，
佛子诸清净，
诸佛一切种最胜。"
由断除贪欲等烦恼而成声闻清净。由断除所知障一分所取分别而成独觉清净。由断除获得三乘之障而成菩萨清净。由断除一切种一切法中烦恼障与所知障及习气而成最胜，即佛世尊之清净。
九地即是欲界、色界及无色界八等至，应当成就彼等清净。因此，于九地宣说九种修道：
"于九地中大，
大等垢染之，
对治门小之，
小等是为道。"
由清净故称清净。大中之大等九种违品对治分即是小中之小等道次第如是九种。
关于佛清净即最胜，经中说：
"断除彼过失，
能量所量等，
平等性三界，
对治性所许。"
"能量所量平等"中，能量是能取，所量是所取，彼等平等性即非一亦非二故不成立，因此平等。彼等即是三界对治分，如是所说最胜修道即最极清净佛世尊。


།ཀླན་ཀ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ནི་རིགས་ཏེ།དཔེར་ན་གོས་ལ་ཞེན་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་དག་བཀྲུ་བ་ནི་ཁྲུས་མཁན་གྱི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སྤང་བར་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རིམ་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་ འགྲེལ་བ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བཤད་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་ ཤེས་པའོ།།འདི་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་དབུས་སུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟ་བུར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། ། ཚུ་རོལ་མིན་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལའོ། །ཕ་རོལ་མིན་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འདོད་པའོ། །གང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། ། ཞེས་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དག་དངོས་སུ་མངོན་དུ་བྱས་པས་འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་ཅི་སྟེ་རྟོགས་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ།དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་ བ་སྟེ།།དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་མར་འཛིན་པས་སོ། །གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པར་དམིགས་པས་ཐབས་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"断除彼过失"一句，若说是小中之小等对治分的小中之小等违品，则不应理。以大中之大等对治分断除小中之小等违品才是合理，譬如洗涤衣服上微细污垢，需要洗衣者大精进才能断除。因此应当如所说次第了知。
此为《现观庄严论释·名称分》第二品释。
今当如实了知声闻等一切智者之经藏所说四谛十六行相等于此菩萨道中。为此了知故说：
"不住此岸彼岸边，
亦不安住彼等中，
知诸时平等性故，
许为般若波罗蜜。"
此中般若波罗蜜即是一切智。此中声闻无有诸时平等性遍知，故不承认轮回、涅槃及中间，菩萨应了知不应如是承认，此即般若波罗蜜。"不住此岸"是指轮回，"不住彼岸"是指涅槃，"不住彼等中"是指诸佛菩萨。"许"即是真实许可。
关于"何故"，经说："知诸时平等性故"，即三时诸法自明本性，离能取所取，即是平等性。现证彼等故，说不住于轮回，不住于涅槃。
若问：空性遍一切处，证悟空性的般若波罗蜜亦遍一切处，为何声闻不能证悟而唯菩萨能证悟？对此疑问说：
"彼由执相门，
非方便故远，
彼由善巧方，
说为真实近。"
"彼由执相门"是指执著蕴等为能取所取，即是执相。由执能取所取为所缘故非方便。


།ཐབས་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་བཀག་པའོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ནི་འདས་པའོ། །འདི་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འདི་ནི་ད་ལྟར་རོ་ཞེས་ དབྱེ་བ་ངེས་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ།།སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང་། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེས་ སེམས་པ་གསུངས་པ།སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པས། །རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་རྟོགས་པས་ངར་འཛིན་མེད་པ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ཞེས་པའམ། འདི་ཉིད་ཅེས་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ཆགས་པའི་མཐའ འགོག་པ་ནི་ཆགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་འགོག་པའོ།།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང་། གུས་པ་བྱ་བ་དང་། ཕྱག་བྱ་ བ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན་བདེན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
由于是非方便，故声闻的般若波罗蜜远离，虽如无常等现前观察，但未生定解。诸佛等由善巧方便遮止能取所取。现前观察相空性自性的般若波罗蜜说为普遍接近。此说明了远与近。
声闻等对能取所取等诸蕴加持为我的了知是违品分。确定彼等为空性即是对治分。了知三时本性为一是违品分。确定"此是过去，此是未来，此是现在"的分别了知是对治分。悭吝等是违品分。执著布施等及执著菩提分法是对治分。
为显示此等亦是菩萨违品故说：
"色等蕴空性，
三时所知法，
布施等菩提，
诸分行想违。"
思维彼等菩萨对治分为何而说：
"于施等无我执，
令他于彼行，
彼遮贪著边，
于胜等微贪。"
即于布施等自身亦行持，亦安立他人于彼，通达无我我所故无我执，是入无贪著菩萨之对治分。所谓"此"或"此即"无贪著之相为无慢。遮止贪著边际即是灭尽并遮止诸贪著聚，故称遮止。
若思：若菩萨唯入无贪著，则供养、恭敬、顶礼如来等，以及布施等亦成执著，应成违品。诚然，为无上资粮因的微细贪著亦是违品，对此不应恐惧。


 །ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་ བརྟགས་པའི་ཚོགས་ཏེ།བདེན་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ གཅིག་པར་ནི།།ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བྱའམ་མཐོང་ བྱེད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པོ། །ཡང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེས་པ་ ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་ པའི་དངོས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ མ་ལུས་པ།།ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིམ་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
对于"此微细贪著如何是违品"而说：
"法道以自性，
因离故甚深。"
即是般若波罗蜜。甚深是以自性空离能取所取之境。法道是分别之聚，无有谛实。因此于彼般若波罗蜜离一切贪著，故微细贪著亦是违品。
对于思维"如何断除彼等微细贪著"而说：
"诸法一自性，
以知即断贪。"
对于"此般若波罗蜜如何难解"而说：
"以遮见等故，
说彼难了知。"
见即所见或能见。等字摄取作者等。由遮止彼等，说明空性光明自性的般若波罗蜜难以了知。因此由难了知故，世尊母极为甚深。
又对于"此般若波罗蜜如何是能取所取等事不可思议"而说：
"不知为色等，
许彼不思议。"
"色等"即从色蕴等乃至佛不共法为止，摄为彼自性。此般若波罗蜜以具能取所取事而许为不可思议。因此，于般若波罗蜜分别能取等事是菩萨违品。
宣说以违品对治分摄持：
"如是遍知理，
违品与对治，
无余诸分别，
应知如所说。"
即应了知以一切声闻与菩萨之权所说次第的违品与对治分别。


 །ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་ གནས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང་། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་ལ། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་ མེད་ཉིད་དང་།།སྦྱོར་བ་བཀག་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང་། །གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་དང་། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ།།དེ་མི་རྟག་སོགས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བའོ། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང་། །ཞེས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ ཉིད་ལ།།ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལ་གསུངས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་བཞི་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལའོ། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། ། དེའི་དགག་པ་ནི་དེ་དག་སྤོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེའི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས པ་འགྱུར་བར་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པའོ།།བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་ཡང་བྱེད་པ་པོར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆའི་དཀའ་སྤྱོད་དང་། འཇུག་པའི་ དཀའ་སྤྱོད་དང་།སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པའི་དཀའ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་ མིན་གང་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་སྟེ། གཞན་ལས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་སོ། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
对于安住一切智的声闻瑜伽，菩萨不应随行。为显示此义而说：
"色等无常等，
未圆及圆满，
于彼无贪著，
遮止诸瑜伽，
无变无作者，
三种遮瑜伽，
随缘得果故，
许彼有果报，
不依他缘者，
七种能知现。"
"色等"即从色受等乃至一切相智为止。"彼无常等"即色等分为常与无常等。"未圆及圆满"即以色等未圆满与圆满性。"于彼无贪著"即于色等无执著性。此说四种境及将说四种，如是共八种。
"遮止诸瑜伽"中，行即修习，瑜伽即分别。遮止即断除彼等。无分别性即是菩萨瑜伽。由此反显声闻等有分别性即是瑜伽，应知此属彼等藏。
"无变"即不增益色等为变异。"无作者"即永不分别色等为作者。"三种遮瑜伽"即为证悟佛法而行持甲胄难行、趣入难行及说法相难行。"许彼有果报"即说一切法相之难行非无果报，故随缘获得果报。"不依他缘者"即菩萨自证法性不依他缘，非从他了悟之义。"七种能知"即了知一切法如梦、如幻、如阳焰、如影像、如乾闼婆城、如回声、如化现，此七即是诸菩萨。


 །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གོ་ཆའི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པའི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་དུ་འདུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།ངེས་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྐོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ བ་དང་།ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་བདུན་པོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆགས་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་རློམ་ མེད་པ།།རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་རྟོགས་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། རློམ་མེད་བཞིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་མཉམ་ པ་ཉིད་བརྗོད་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་ཆོས་ ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ།

以下是完整的中文直译：
其中有色等瑜伽、色等无常等瑜伽、色等未圆满及圆满瑜伽、于色等无贪著瑜伽、色等无变异瑜伽、一切法无作者瑜伽、为获得一切佛法而行持甲胄难行瑜伽、为获得一切佛法而行持趣入难行瑜伽、为利益一切众生以一切方式示现一切法之事业故而住于事业难行瑜伽、以决定转妙法轮故而有果报瑜伽、以自身遍知一切境故而不依他瑜伽、如前所说七种瑜伽。此即菩萨无贪著瑜伽十二种。
由说"应从平等门修习瑜伽"而说平等性："于色等无慢，四种彼平等。"即色等十二种瑜伽，与彼瑜伽平等性相连。
于色等不作分别、不以色等作少许分别、不于色等分别为此彼、不作"我证色等"之分别，即以四无慢瑜伽而成平等性。
说已瑜伽与平等性，为令了知见道而说彼见道："于苦等谛中，法智随后智，忍智刹那性，遍知道见道。"即于各谛有法智忍、法智、随后智忍、随后智，如是十六刹那自性，是就一切智而言之见道。


 །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང་། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང་། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང་། ། དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང་། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན།།ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།མཐའ་ལས་འདས་དང་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཞེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་དག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ ཤེས་པའོ།།མཁའ་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ།།ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ བཟོད་པའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གསལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྗོད་པ་ཡིས་ ཞེས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་པ་སྦྱར་ཏེ།བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོལ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
为依次显示十六刹那故而说："色非常非无常，超越边及清净，无生无灭等及，如空离诸贪著，解脱遍执著及，本性不可言说，由说此义故而，不可授予他人，令成无所缘及，极净无诸病苦，恶趣断及于果，现前无分别性，不与诸相系及，于事与名二者，智慧无所生起，是为遍智刹那。"
"色非常非无常"者，从色受等乃至一切种智，以自性光明且无所计度之自性故，非常亦非无常，此为苦法智忍。
"超越边"者，离计度故超越常断二边，此为苦法智。
"清净"者，谓色等自性清净，此为苦随顺忍。
"无生无灭等"者，从色等乃至一切种智，无生无灭、无染无净，此为苦随顺智。
"如空"者，从色等乃至一切种智，以光明性故解脱一切增益戏论，此为集法智忍。
"离贪著"者，色等诸法以自性清净故如虚空无染，此为集随顺智。
"解脱遍执著"者，色等诸法如虚空无能取所取，此为集随顺忍。
"本性不可言说"者，色等诸法以自性无分别而明显故不可言说，即无所诠能诠，此为集随顺智。
"由说"与"解脱"相连，谓色等解脱于所说能说诸因。


 །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་འདི་དོན་རྗོད་པའི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་ དུ་མེད་ཅིང་རྒྱུར་མེད་ཅེས་པ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དྲི་མའི་ཞད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ནད་མི་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་ སུ་ཤེས་པའོ།།ངན་སོང་ཆད་དང་ཞེས་པ་ལ། ངན་སོང་རྣམས་ཆད་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་སོང་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མི་རྟོག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ འབྲས་བུ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།།དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ། དངོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་དངོས་པོའོ། ། མིང་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྗོད་བྱེད་དེ་ཚིག་གོ། །གཉིས་པོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གོ། །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་གང་གིས་ཤེས་པའི་དོན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དང་ཡིག་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་།ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་འདིའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པར་ནི་བྱ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་བསྟན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
对于"若"字而言所说：由于以说此义之因无法令他人获得，故色等诸法不可言说且无因，此为灭法智忍。
"令成无所缘"者，色等诸法无有成为所缘性，此为灭法智。
"极净"者，即色等诸法，以真实中无丝毫垢染故极为清净，此为灭随顺忍。
"无诸病"者，以色等极为清净故不生病等，此为灭随顺智。
"恶趣断"者，断除恶趣即超越恶道，以于色等极清净生信故断除恶趣，此为道法智忍。
"无分别性"者，一切法生灭分别已尽，虽然如此，以于色等极清净生信故，此为道法智。
"现前果"及"不与诸相系"者，为现前佛等果故，断除分别因相，此为道随顺忍。
关于"于事与名二者，智慧无所生起"，"事"指所诠，即义之实体；"名"指能诠，即言词；"二者"指所取能取；"智慧"指了知所说诸义之智于胜义中无生。"及"字为总摄词，即所诠、能诠、所取、能取皆无生，此为道随顺智及"遍智刹那"。
此等应知是菩萨于此一切之见道自性十六刹那。声闻如何证悟苦法智忍等，即说为声闻道性。于一切智性中，菩萨应知声闻道而不应现前。故此处未说修道。


 །ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་ གསུམ་རྒྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ནས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་།རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་པས་འདི་དང་ ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ།།ཡང་འདི་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གསུམ་པའི་ འགྲེལ་པའོ།། །།ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས། ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས་པ། གཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ པ་ཡི།།རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཞི་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱ་བར་ འགྱུར་བ་དང་།རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་མཚན་མའོ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་གསུམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཐམས་ ཅད་ཤེས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གསུངས་པ།མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང་། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་མི་གཡོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པའི་ བར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་བཞི་བཞིའོ། །ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ཉིད་དང་། ཀུན་གཉེར་མེད་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། ། ཀུན་འབྱུང་ལ་གནས་མེད་པ་ཉིད་དང་། ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། རློམ་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བཞིའོ། །འགོག་པ་ལ་འོང་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྡུར་མེད་པ་དང་། ཟད་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་བཞིའོ།

以下是完整的中文直译：
广说三种遍智后为摄要而说：
"如是此与此，及此共三种，以此三种位，圆满悉宣说。"
即如所说之理，"此"指一切相智，"又此"指道智，"及此"指遍智，圆满宣说三品。此为《现观庄严论·名称品》第三品释。
为令通达三种遍智故，摄集事、道、相等，当修三种遍智，以此说明一切相现等觉：
"事及智慧相，其相为体性，以遍智三种，故许有三相。"
"事"指所假立为法性的四谛等所缘。其中智慧相成为智慧之作用，及所证悟的无常等法之差别，彼等之相即"体性"指相。因遍智有三种故，其相亦为三种。
其中说遍智证悟之相：
"从无相开始，乃至不动相，于别别谛四，道中说十五。"
即从无相乃至不动波罗蜜多为止共二十七相：于苦、集、灭谛各有四相，余十五相属道谛。其中苦谛有无性、平等性、远离性、无希求性四相。集谛有无住性、无虚空性、不可说性、无慢四相。灭谛有无来性、无摄性、无尽性、无生性四相。


 །ལམ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། ཤེས པ་པོ་མེད་པ་དང་།འཕོ་བ་མེད་པ་དང་། ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གོས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང་། གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། རྨི་ལམ་སྟེ་བཅོ་ལྔའོ། །སྤྱིར་བསྡོམས་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་གྲགས་སོ། ། ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ་། །འདིར་ཀུན་འབྱུང་ཐོག་མར་གསུངས་པ་ནི། འབྲས་བུའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་ཕྱིས་གསུངས་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་དང་། བདུན་དང་། ལྔ་དང་། བཅུ་དྲུག་ཏུ་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བདེན་པ་མེད་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །ལམ་ལ་ཚད མེད་པ་དང་།མཐའ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང་། སོ་སོ་བ་མེད་པ་དང་། གཞན་ལ་རག་ཏུ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། གཞལ་བྱ་མེད་པ་དང་། གོ་སྐབས་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་བདུན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ དང་།བདག་མེད་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྔའོ། །འགོག་པ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། འདུས་ མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ།

以下是完整的中文直译：
道谛有无作者、无知者、无迁移、无损减、如梦、如回声、如影像、如阳焰、如幻、无烦恼、无清净、无染著、无慢、无动摇、如梦等十五相。总计二十七相，为遍智之相。
就道智而言所说：
"于因道苦灭，依次第如应，彼等八七及，五与十六相。"
因即集谛。此处先说集谛，是因为其成为果之方便故。后说苦谛与灭谛，是因为其成为果故。彼等之相依次第在经中说为八相、七相、五相、十六相。
其中集谛有离贪、无住、寂静、无贪、无嗔、无痴、无烦恼、无实八相。道有无量、不随二边、无别异、不依他、无分别、无所量、无机会七相。苦谛有无常、苦、空、无我、无相五相。灭谛有内空性、外空性、内外空性、空性空性、大空性、胜义空性、有为空性、无为空性、超边空性、无始终空性、无舍空性、自性空性、一切法空性、自相空性、不可得空性、无事体性空性等十六相。总计三十六相。


 །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་གསུངས་པ། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་བྱེ་བྲག་གིས། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་མཐུན་པར། །དྲན་པ ཉེར་གཞག་ནས་གཟུང་སྟེ།།ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཏེ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ།ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ལམ་གྱི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་བཞེད་དོ། ། དེ་ལ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་རྣམས་སོ། །འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །འདི་རྣམས་ཉིད་མི མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བས་ན་དད་པའི་སྟོབས་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་ དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །འདི་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིའོ།

以下是完整的中文直译：
宣说遍智觉悟之相：
"由三种遍智差别，
随顺道谛之理趣，
从念住开始直至，
最后佛陀之体性，
声闻菩萨与诸佛，
依次第而有别异，
三十七与三十四，
三十九相为所许。"
即是包含一切圣者的一切相智，由三种遍智所摄之道数，依次第为声闻三十七相、菩萨三十四相、诸佛三十九相。
其中，四念住为：身念住、受念住、心念住、法念住。
四正断为：已生恶不善法令断、未生恶不善法令不生、未生善法令生、已生善法令增长。
四神足为：欲三摩地、精进三摩地、心三摩地、观察三摩地。
五根为：信根、精进根、念根、定根、慧根。
由于这些不被违品所屈伏，故成为五力：信力、精进力、念力、定力、慧力。
七觉支为：念等觉支、择法等觉支、精进等觉支、喜等觉支、轻安等觉支、定等觉支、舍等觉支。
八圣道分为：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
这些是遍智觉悟之三十七相，为声闻所修。


 །སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ལ་ཕྱིའི་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །འདིར་ལུས་ཀྱིས ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞེས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དག་འགོག་པ་སྟེ་ལྔ་དང་། སྔར་ གྱི་གསུམ་དང་བསྡོམས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ།།བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་ མཆེད་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་སྟེ་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཏེ།རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་དུ་ གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའོ།

以下是完整的中文直译：
空性、无相、无愿三解脱门；对有色者见为色相是第一解脱；对内有色相而见外色是第二解脱；以身证得妙解脱而住是第三解脱。此处"以身"应理解为"以慧"。
空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处、灭受想定等五处，加上前三者，共为八解脱。
初禅、第二禅、第三禅、第四禅、空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处、灭尽定，为九次第定。
四圣谛：苦谛、集谛、灭谛、道谛，以及布施等十波罗蜜多。这三十四相为道智所摄，是菩萨所修。
十力：处非处智力、业异熟智力、种种胜解智力、种种界智力、根上下智力、遍趣行智力、染净智力、宿住随念智力、死生智力、漏尽智力。
四无畏：正等觉无畏、漏尽无畏、说障法无畏、说出离道无畏。
四无碍解：法无碍解、义无碍解、词无碍解、辩无碍解。


 །འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་མངའ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ངག་གི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འདས་པ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཉམས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མ་འོངས་པ རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཉམས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་།ད་ལྟར་བ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཉམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོར་རང་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་ ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ལ་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་།སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ཞེས་པ་སྟེ་བཅུ་ལྷག་པའི་བརྒྱའོ། །ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཐམ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་དག་ གསུངས་ནས།ད་ནི་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡང་ཤེས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྦྱོར་བ་པོ་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་ཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་ པ་ལ་སོགས་པའི།།སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
无错乱、无喧哗、无忘失念、无不等持心、无种种想、无不择舍、无退失欲、无退失精进、无退失念、无退失定、无退失慧、无退失解脱、身业智为先导、语业智为先导、意业智为先导、过去无著无碍智、未来无著无碍智、现在无著无碍智，这是十八不共佛法。
佛所说如是性、一切法自然本性、现证一切相，这是正等觉佛的三十九相。
如是一切智性所摄相有二十七种。道智性所摄相有三十六种。
一切相智所摄，依补特伽罗差别分为三十七、三十四、三十九，共一百一十。总摄为一，则有一百七十三相。
宣说诸相已，今当说如何修习略说之义。世尊母（指般若波罗蜜多）亦说二十种般若加行，其中修习者即从修习者而生。故说闻法者亦难得，为显此义而说：
"敬事诸佛已，
由此植善根，
善知识摄受，
是闻法之器。
亲近佛请问，
布施持戒等，
受持诵习等，
圣者许为器。"


 །ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ངེས་པར་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉན་པ་པོ་གང་གིས་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་སངས་ རྒྱས་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།དེ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པས་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཉན་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྣོད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་གིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལན་མང་དུ་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་དྲིས་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ལ་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་དག་ཉིད་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་དོན་རྟོགས་ པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་དག་གི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་ བའི་ཕྱིར།།དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང་། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། ། གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་།འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པ་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་བཀག་པའི་ རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། ཟབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་སྟེ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཚད་མེད་པ་སྟེ་ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
这就是说，由此确定自身闻法者，以先前皈依诸佛、发菩提心等而具足福缘。诸佛具无贪、无嗔、无痴之相，由于对他们植下善根，故由善知识加持等四者，成为闻法之器，余者则非。
又若于前世多次敬事诸佛、如实请问、善修布施等六波罗蜜多，则彼等即成为受持、忆持、了解义理等之法器。这是偈颂之义。
今为显示诸加行而说：
"不住色等故，
遮彼加行故，
彼真如深故，
彼等难测故，
彼等无量故，
艰难长时证，
授记不退转，
定出无障碍，
近菩提速证，
利他无增减，
不见法非法，
不见色等不思议，
色等彼之相，
不分别彼性，
能施宝果及，
彼具清净际。"
"不住色等故"是指不执取色等诸蕴，此为不住色等加行。"遮彼加行故"是指遮止对色等贪著相之加行，此为遮止色等瑜伽加行。"彼真如深故"是指色等真如甚深故，世尊母甚深，此为甚深加行。"彼等难测故"是指由色等难测故，世尊母难测，此为难测加行。"彼等无量故"是指由色等无量故，世尊母无量，此为无量加行。


 །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་ རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།།ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེས་སྤྱོ་བ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་དག་པ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེས་པ་སྟེ། ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་གིས་རྟོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ལུང་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མ་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་ཅིང་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེས་པ་ནི་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་དག་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ དང་།ཇི་སྲིད་དུ་དོན་འདི་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ངེས་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱ་དཀའ་བའི་མཐའ་ལས་ ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །བར་ཆད་མེད་བཅས་ཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ པ་དེས་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་སྟེ།བར་ཆད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐོབ་པ་དེས་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།མྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་དེས་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྟེ། མྱུར་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་དོན་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་སྟེ་གཞན་དོན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་གང་གིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང་། །ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་མིན་ཞེས་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ མིན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
"艰难长时证"是指世尊母所净除的罪业，需要以大艰难长时才能证悟，此为艰难长时证悟加行。
"授记"是指若有人听闻如是世尊母而不惊怖，随力修行，则于三种佛果后得授记，此为得授记加行。
"不退转"是指若人欲得此等世尊母无分别，乃至于意念此等义理时，即成不退转，此为不退转加行。
"定出"是指为获得如是世尊母，乃至于意念真如者，必定出离难行边际，此为定出加行。
"无障碍"是指无障碍而趣入，与定出相合，即定出与无障碍之义。若得见等世尊母者，即无障碍得菩提授记，此为无障碍加行。
"近菩提"是指若得世尊母见等义者，即近证菩提，此为近证菩提加行。
"速"是与"菩提"相连，谓若得见等世尊母者，不经长时即正觉，此为速证菩提加行。
"利他"是指菩萨为利他而以种种加行转法轮，此为利他加行。
"无增减"是指于此般若波罗蜜多行中，若不见蕴界处等有增有减，此为无增无减加行。
"不见法非法等"是指从色乃至一切智，不随见为法，不随见为非法，此为不见法非法等不缘加行。


།གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་མི་མཐོང་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་ སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང་།།དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམས་མི་རྟོག་།ཅེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །ཞེས་པ་ལ། འབྲས་ བུ་རིན་ཆེན་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་དུའོ།།དེ་སྟེར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དག་པ་ཞེས་པ་ལ། དག་པའི་ཕུང་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་དག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་བྱེད་དེ།རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །མཚམས་དང་བཅས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་མཆོག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་མང་བ་སྟེ། དེས་ན་ལོ་གཅིག་གི་བར་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི་བཟང་པོའོ། ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་བརྗོད་ནས། ད་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་དེ་དག་གསུངས་པ། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདུད་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས པའི་ཡོན་ཏན་དང་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕྱོགས་རྣམས་སུ་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། མི་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། དམ་བཅས་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ ཏན་དང་།མདོའི་དོན་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་པོ་རྣམས་བརྗོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"不见色等不可思议"是指从色等不可思议乃至一切智皆不可思议，不见其义，此为无相加行。
"不分别色等相及其体性"是指安住三昧中，从色等乃至一切智无分别，此为无分别加行。
"施予宝果"中，宝果是指从预流果乃至转法轮。能予此者即是世尊母，此为施予宝果加行。
关于"清净"，清净蕴即是世尊母，从色等清净乃至一切智清净，此为清净加行。
"有间隔"是指因为是士夫最胜义，世尊母有诸多间断，故以一年时间圆满为善。
宣说二十种加行后，现在宣说修习加行的功德赞叹："摧伏魔力等，功德有十四种。"即：
摧伏诸魔力的功德
诸佛垂念的功德
诸佛观照的功德
接近正等菩提的功德
大义等功德
观照诸方的功德
圆满一切白法的功德
宣说一切法的功德
不可分的功德
令众多众生生起善根的功德
圆满誓愿义的功德
摄持广大果的功德
通达经义的功德
决定获得六波罗蜜的功德
以上即宣说十四种功德。


 །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་ནས། སྐྱོན་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་ སྐྱོན་ཏེ་དེ་དག་གསུངས་པ།སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་ པར་གཡེང་བ་དང་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་རྩ་བ་མ་བཅོམ་པའི་ཞིང་ངམ་གློག་ལྟར་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མི་མོས་པའི་རྒྱུས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འཛིན་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས ཀྱི་བདུད་རྩི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ།དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་མྱང་བ་ཉམས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་འཛིན་པ་ཉམས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པའི་ ཐབས་ལ་རྨོངས་པ་དང་།ཚིག་རྐང་དམན་པ་དང་། མཆོག་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རྨོངས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་ པར་ཞེན་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡི་གེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡི་གེ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྐྱེ་བོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་ཆོས་བསྟན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །འདུན་པའི་ཡུལ་གྱི དབྱེ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདོད་པའོ།།བླ་མ་རྙེད་པ་མི་འདོད་ལ་སློབ་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། ། གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་མི་ལེན་པ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །མདོར་བསྟན་རྒྱས་པས་གོ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
讲述了诸加行的功德之后，现在宣说过失。对诸加行造成障碍的是过失，故说：
"过失应当了知，具四个十数共四十六。"即四十六种过失的含义：
以长时间获得般若波罗蜜多，以极快速般若波罗蜜多而心散乱，了知般若波罗蜜多。这也是过失，因为未长期修习故未断根本，如未耕耘的田地或如闪电般动摇不稳固。
对听闻世尊母等身体散乱，心意散乱，以不信等读诵等，因不信解世尊母而持其言词等，退失获得世尊母因的胜解，无上法甘露即是世尊母，退失对此的最胜品尝，退失持大乘为一切乘无上，退失趣入世尊母的事业，这是第一个十数。
迷惑获得世尊母的方便，文句缺失，于殊胜处正迷惑，于世尊母了知多种不同义，执著询问世尊母，执著世尊母无实，执著世尊母文字，执著世尊母无文字，作意凡夫处等，受用利养恭敬赞叹等，说非声闻等经是获得菩提方便善巧道，这是第二个十数。
说法者与听法者对说法的违品起相违欲求，以意乐境分别对违品起欲求，不欲获得上师而仅欲少许弟子是违品欲求，修习与不修习头陀功德是相违欲求，欲求善与不善是相违欲求，布施与悭吝是相违欲求，施与不受是相违欲求，略说广说能解亦是相违欲求。


 །མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་དང་མཉམ་པར་མ་རྟོགས་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པ་སྟེ་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མི་མཁས་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །གཟུངས་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ཡི་གེ་འབྲི་བར འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ།།འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ངན་འགྲོ་ལས་དབེན་པ་དང་མི་དབེན་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་དགའ་བ་དང་ཡིད་མི་དགའ་བ་མི་མཐུན་ པའི་འདོད་པའོ།།གཅིག་པུར་གནས་པར་འདོད་ཅིང་འཁོར་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་དགའ་བ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །སྐབས་འབྱེད་པར་འདོད་པ་དང་སྐབས་འབྱེད་པར་མི་འདོད་པ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ནོར་རྫས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ནོར་རྫས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ།།འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འགྲོ་བར་མི་འདོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བཅུ་ཚན་བཞི་པའོ། །མུ་གེའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ཆོམ་རྐུན་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ།།ཁྱིམ་བདག་དད་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་ཡིད་དགའ་བ་དང་ཡིད་མི་དགའ་བ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །བདུད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆོད་བྱས་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ འདོད་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་འཛིན་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །བདུད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ་སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་རྣམས་བརྗོད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།གང་གིས་མཚོན་དེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བྱེད་དང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཚོན་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང་། །ཞེས་པ་སྟེ། མཚོན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ཞིག་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།ཤེས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་མཚོན་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའོ།

以下是完整的中文直译：
了知与不了知经等法也是相违欲求。平等了知与不平等了知六波罗蜜多也是相违欲求，这是第三个十数。
善巧方便与不善巧方便是相违欲求。获得与未获得各种陀罗尼是相违欲求。欲写文字与不欲写文字是相违欲求。欲离欲求与不欲离欲求是相违欲求。远离恶趣与不远离恶趣是相违欲求。喜欢往生善趣与不喜欢是相违欲求。欲独处而喜欢前往众中也是相违欲求。欲开示与不欲开示也是相违欲求。追求财物与不追求财物也是相违欲求。为死亡等缘故欲往诸方与不欲往也是相违欲求，这是第四个十数。
欲往饥荒地与不欲往也是相违欲求。欲往有盗贼等处与不欲往也是相违欲求。喜欢与不喜欢往有信心居士处也是相违欲求。魔所作的加行障碍也是相违欲求。执持伪装的般若波罗蜜多也是相违欲求。贪著魔所化现的佛像等也是魔业。以上宣说了四十六种过失。
为显示诸加行的相，故说："能相即为相，所知亦即智，差别作三种，所相即自性。"即欲能相之相有三种：了知、差别、作用。从所相之相而成立。此即自性，共为四种相。


 །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་དང་། ། ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང་། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་སྟེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ ལ།།ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་འདི་རྣམས་ལ་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ།།འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་པ་མི་ཉམས་པར་ཤེས་པའོ། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པའོ། །དེ་ བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང་།།ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་མི་གཡེང་བ་ཤེས་པའོ། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཆགས་བཅས་སོགས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་། འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ།།རྒྱ་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ ཤེས་པའོ།།རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་གང་གི་སེམས་བལྟར་མེད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་ནི་བལྟར་ མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ།།གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སེམས་དེའི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་གཉིས་ཀ་དང་རབ་ཏུ་འགེགས་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གཡོ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྱུར་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་འགོག་པ་སྟེ་མ་གྱུར་པའོ། །གཉིས་ཀ་ནི་གྱུར་པ་དག་གིས་རབ་ ཏུ་འགེགས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་འགེགས་པ་སྟེ།གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于一切智的方面，为显示十六种识的自性相，故说：
如来出现及，世间无坏性，有情心行相，摄集与返观，无尽诸行相，有贪等广大，成大及无量，识不可示现，心不可见智，动摇等所知，此外彼等亦，以如是性知，牟尼证如性，称为教导他。一切智分中，摄集智慧相。
"智"字应在这些词句后面加上第七格词尾。"如来出现"是指从般若佛母中了知诸如来出生。"世间无坏性"是指了知诸世间相续住而不坏。"有情心行相"是指了知一切有情心的行境。"摄集与返观"是指了知心的散乱与不散乱。"无尽诸行相"是指了知心无尽的行相。"有贪等"是指了知有贪心和离贪等心。"广大"是指了知广大心。"成大"是指了知成为大空性之心即成大心。"无量"是指了知无量心。"识不可示现"是指了知不可示现的眼识，即了知于色不可示现的心。"心不可见智"是指了知不可见的心即了知不可见心。"动摇等所知"是指了知彼心的动摇、不动摇、二者及遮止。其中动摇是变异，不动摇是灭即未变异，二者是以变异遮止二者，即遮止二者，既非变异亦非未变异。这些即是"以如是性知"，即以如是性了知动摇等。


 །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། ། གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་འདི། །ཞེས་པ་ལ་ཐུབ་པས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་སྟེ་ཆོས་སྟོན་པ་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ ཡིན་ནོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང་། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །སྐྱེ་མེད་འགགས་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་ དང་རྣམ་མི་རྟོག་།རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་སྒྲ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དེ་ཀུན་དུ་སྦྱར་རོ། །སྟོང་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་བཅས་ཞེས་པ་ནི་མཚན མ་མེད་པར་ཤེས་པའོ།།སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་ འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའོ།།ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱ་ བ་མེད་པས་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་པའོ།།རྣམ་མི་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་ཅེས་པས་མི་རྟོག་པར་ཤེས་པའོ། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་ ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཆོས་བརྟེན་ཉེར་གནས་པས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང་། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང་། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་པ་པོ། ། ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་དང་། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད ཅེས་བཤད་དོ།།ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

以下是完整的中文直译：
"牟尼证如性，称为教导他"，是指牟尼完全证悟真如后，将所证悟的真如教导他人，即了知说法。"一切智分中，摄集智慧相"，这是总结。
为显示道智方面十六种智慧相，故说：空性及无相，远离诸愿求，无生无灭等，法性无扰乱，无为无分别，差别无性中，道智分位中，许为智慧相。
"智"字应在所有处加上第七格词尾。"空性"是指了知空性。"无相"是指了知无相。"远离诸愿求"是指了知无愿。"无生无灭等"中"等"字包含无烦恼、无清净等，即所谓色是无生、无灭等。"法性无扰乱"是指遍处断除断见，以观察思维空性的承许，了知法性无扰乱。"无为"是指由于所观一切法无所作为故称无为。"无分别"是指于一切法无分别故了知无分别。"差别无性中"是指了知一切法无差别及了知一切法无自性。"道智"是总结。
为显示一切相智方面十六种智慧相而说：依止自法而住故，住处及应恭敬，上师性及欢喜，于彼供养作者，遍入智慧所有，未见示现作者，世间空性行相，言说智作现前，不可思及寂示，世间想灭尽中，一切相智理中，说为智慧相。"智"字应遍处配合。


 །རང་གི་ཆོས་བརྟེན་ཉེར་གནས་པས། །གནས་དང་ཞེས་པ་ལ་རང་གི་ཆོས་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་ བརྟེན་ཏེ་གནས་པར་ཤེས་པའོ།།གུས་པར་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་ཉིད་དང་། མཉེས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་པ་པོ། །ཞེས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་མཆོད་ པར་བྱས་པ་དང་།མཆོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཤེས་པ་གཉིས་སོ། །ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པར་ཤེས་པའོ། །འཇིག་ རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང་།།བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དབང་པོས་ཤེས་པའོ། །དབང་ པོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་མ་འགོག་ པ་ཤེས་པའོ།།ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པའི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ནས། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན།།སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། བདེན་པ་ བཞིའི་ཡུལ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"依止自法而住故，住处"中，"自法"是指利益众生，依止于此，确定佛世尊住处，即了知依止自法而住。"应恭敬"、"上师性"及"欢喜"是指了知对彼等佛世尊应当恭敬等。"于彼供养作者"是指了知对般若波罗蜜多自性之法的供养及供养者两者。"遍入智慧所有"是指了知一切世间的自性。"未见示现作者"是指了知显示未见之义。
"世间空性行相，言说智作现前"是指了知一切世间空性之相，了知宣说一切世间空性，以及以根识了知一切世间空性。依止根故称为根，即现前示现者之义。"不可思及寂示"是指了知一切世间不可思议性及寂静性。"世间想灭尽中"是指了知遮止世间之相。
"智慧相"是总结。在说明智慧相之前所说的诸等持的智慧相说完后，宣说殊胜相："以不可思等殊胜，超胜趣入真谛境，十六刹那所说为，殊胜之相如是说。"即以将要解说的不可思议等殊胜，超越声闻等道，于四谛境以十六刹那宣说殊胜相，此即经中所说。


།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་གསུངས་པ། བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་ པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས།།རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཞེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་ཉུང་དང་མང་མེད་དང་། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང་། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། ། གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་པ་ལས་འདས་པས་ན མི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།།གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །ཞེས་པ་ནི། ཚད་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་པས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །བགྲང་བ་ལས་འདས་པས་ན་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་འདིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ བདེན་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ།།འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་ཅེས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ནང་དུ་འདུས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ། །མཁས་པ་ཡིས། རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཞེས་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་མཁས་པའི་རིག་བྱ་སྟེ་ གཉིས་པའོ།།དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཤེས་མྱུར་ཉུང་དང་མང་མེད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་མྱུར་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་བཞི་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་ བདེན་པར་རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ།།ཉུང་བ་དང་མང་བ་མེད་པ་ནི་ཉུང་དང་མང་མེད་ཅེས་པ་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །ཡང་དག་འགྲུབ་ པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོས་དམིགས་པའོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པར་གཏོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ པོ་རྣམས་སོ།།རྟེན་དང་བཅས་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པས་རྟེན་བཅས་སོ། །རྟེན་གྱི་སྒྲས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་དང་བཅས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ། །མཐའ་དག་ཅེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མཐའ་ དག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་གཉིས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于"不可思议等殊胜何者"等所说："不可思及不等同，超越度量及计数，圣者摄集诸智者，所知非为共通性，智慧迅速无多寡，修持及与真实成，所缘依处皆具足，周遍一切善摄持，无有味著诸殊胜，当知十六自性相，以此道胜余道故，是故名为殊胜道。"
"不可思及不等同"是指，一切佛等诸法超越思维故称不可思议。超越平等故为不等同。"超越度量及计数"是指，超越衡量等故为不可度量，超越计数故为无数。以此四种殊胜，依次为苦谛所摄之四刹那。
"圣者摄集"是指一切圣者皆摄入佛母中，此为一殊胜。"诸智者，所知非为共通性"是指佛母为智者所知，此为第二。又非声闻等所共，了知此事，此为第三。"智慧迅速无多寡"中，迅速证知性为第四。以此四种殊胜超胜，即是集谛所摄之四刹那。
"无多寡"即无少无多，此为一殊胜。"修持及与真实成"是指修持佛母，即从闻思渐次体验为第二。真实成就即渐次获得诸佛法，此为第三。"所缘"是指以一切自性事相缘佛母。以此四种殊胜超胜，即是灭谛所摄之四刹那。
"依处具足"是指菩萨依止而住故具依处。此处依字应理解为菩萨与道俱摄，此为一殊胜。"周遍"是指一切波罗蜜多，周遍之殊胜为第二。


།ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །རོ་མྱང་མེད་ཅེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་ བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་དེས་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །ཁྱད་པར་ ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ།།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པའི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ བའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་གསུངས་པ།ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང་། །གནས་དང་མགོན་དང་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག་།ཐ་མར་གྱུར་པའི་ མཛད་པ་སྟེ།།འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། མི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་རྐང་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཕན་པའི་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་རྣམ་ པར་འཇོག་པ་སྟེ་བདེ་བའི་བྱེད་པའོ།།སྐྱོབ་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལྷུང་བ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྐྱོབ་པ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱབས་ཞེས་པ་ནི་འཇིགས་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བ་སྟེ་སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། ། གནས་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ་གནས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །མགོན་དང་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བར་སོང་བ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མགོན་གྱི་བྱེད་པའོ། །གླིང་དང་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐམ་སར་འཇོག་པ་སྟེ་གླིང་གི་བྱེད་པའོ།།ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་བསྟན་པས་སྡུད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་བྱེད་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཞེས་པ་ནི་འབད་པ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"善摄持"是指修持般若波罗蜜多的菩萨必定成佛，此为第三。"无味著"是指菩萨将一切善根回向无上正等正觉，而不于诸法执取能所而生味著。以此四种殊胜超胜，即是道谛所摄之四刹那。
"殊胜道"等是为显示殊胜之义而作总结。在宣说殊胜相之前所说的加行，即是我菩萨所将宣说的利益等事业。
其中关于加行事业之相所说："利益与安乐护佑，为诸人等作归依，处所怙主洲岛等，并为引导诸众生，任运成就三乘果，现前不作我执取，此为最后诸事业，是为事业之体相。"
"诸人等"应贯通所有诗句。"利益"是指开示涅槃道为利益性，此为利益事业。"安乐"是指安立于涅槃之乐，此为安乐事业。"护佑"是指救护一切众生免于堕落，此说明护佑即是说法，此为护佑事业。"归依"是指解救处于恐怖中的众生脱离恐惧，此为归依事业。
"处所"是指作为一切众生依止处而住，此为处所事业。"怙主"是指令轮回中的众生具足一切功德，此为怙主事业。"洲岛"是指将沉溺于贪等烦恼大海的众生安置于法之陆地，此为洲岛事业。"引导"是指以说法摄受一切堕落众生，此为引导事业。"任运成就"是指无需勤勉即能成办一切众生利益，此为任运成就事业。


།ཐེག་གསུམ་གྱི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི། འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག་།ཅེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་ སུམ་མི་བྱེད་པ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའོ། ། ཐ་མར་གྱུར་པའི་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ། གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ་གྱུར་པའི་མཛད་པ་ནི་ཐ་མའོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བརྗོད་ནས། ད་ནི ལས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ།ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་།དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །མི་མཐུན་ ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ།།གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚན་གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།རྟགས་དང་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་གང་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོ་དག་།ཅེས་པ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དཀའ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བའི ཕྱིར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ནོ།།ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་རྣམས་ལས་དབེན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་ དམིགས་དང་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་པའི་ཆོས་དག་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
"三乘"是指为利益众生而以三乘决定出离。"不现前我执"是指完全不现前声闻、缘觉菩提果，为利益众生而不圆满资粮，也不现前正等正觉果，即不现前三乘决定出离之果，此为出离事业。
"成为最后事业"中，"成为"是指获得果位，成为事业是最后的。"此为事业之体相"是总结。
宣说三种遍智加行之事业成就相后，现在宣说业成就自性之相："烦恼相及诸标志，违品对治二边离，远离艰难与决定，所为无缘及遮止，执著所缘何所有，违品无碍无所依，无行无生并如是，不缘真如十六性，以此譬如所相事，许为第四种体相。"
"烦恼"是指远离贪等烦恼的自性。"相"是指远离一切烦恼之相的自性。"标志"是指远离执取烦恼标志的自性。"违品与对治"中，违品与对治二边即是贪等与无贪等，远离此二者的自性。"艰难"是指为度化众生而具艰难的自性。"决定"是指远离其他乘而欢喜大乘的自性。"所为"是指为一切众生殊胜等而作，即具此所为的自性。"无缘"是指不缘所修及能修诸法的自性。"遮止执著"是指无执著的自性。


 །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་མཐུན་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་ཐོགས་པ་མེད པ་སྟེ།ཐོགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ན་གནས་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གནས་འདི་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གནས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་འགྲོ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ འགྲོ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།སྐྱེ་མེད་ཅེས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང་། །ཞེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །བཞི་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་འདིར་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡིན། འདིས་མཚོན་པས་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། མཚན་ གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན།།ཞེས་པ་ལ་མཚན་གཞི་འམ་མཚན་ཉིད་དག་ཀྱང་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་གཉིས་ནི་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་བསྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། མཚན་མར་དབྱེ་བའི་གནས་སྐབས་རྒྱུའི་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་དེའི་དོན་འདི་སྟེ།མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རང་གི་སེམས་ལ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

以下是完整的中文直译：
"所缘"是指所缘取之所缘，即一切法之空性，因其自性即是此，故为所缘自性。"违品"是指与一切世间相违，当宣说般若波罗蜜多自性法时，世间人趋入言说，因此以无言说自性的般若波罗蜜多自性宣说，故成为与一切世间相违的自性。"无碍"是指从色乃至一切种智皆无障碍，即无碍自性。
"无所依无行无生"是指当其说法时无住、无行、无生，此处无色等法即是无住自性。此中"无行"即是无行自性。"无生"即是无生自性。
"不缘真如"中，真如即是空性，无有超越彼空性之所证，即如分别等唯是假立名言，如是为无所缘自性。"十六自性"是指此处刚说的十六种自性。
第四相如何为相？为思考此义而说："以此譬如所相事"，所相或能相二者，故说二法为分别自性之相。
现为显示顺解脱分而说："无相布施等，善巧正修行，此遍知一切，许为顺解脱。"无相分别时因位境中无有的智慧即是无相，即是真实无所缘智。由此所修饰的布施波罗蜜多等乃至一切种智究竟，于自心中成就此义，即于自心生起无相布施等行相而善巧，此将紧接着解说。


 །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ བྱང་ཆུབ་པ་འདིར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་འདོད་དོ།།གཞན་དུ་ཐར་པར་བསྔོ་བའི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གང་ཞིག་འདིར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་མཁས་པ་དུ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང་། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས རྟོགས་དཀར་བཞེད།།ཅེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དམིགས་སོགས་དད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་རང་བས་དགེ་བར་འདོད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་ནི་བཞི་པའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །དགེ་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་བཞེད་དོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རྣོ་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲིང་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་པོ། །ཆུང་ངུས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུངས་པ། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་ བསྔགས།།དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་གནས་པ་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། རང་གཞན་རྟེན་ ཅན་བདེན་ཤེས་པ།།ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་རོ། །དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་བཅུར་བལྟ་སྟེ། མཉམ་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། ཕན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་བ་མེད་པ་དང་། བརྙས་པ་མེད་པ་དང་། མ་དང་། ཕ་དང་། སྲིང་མོ་དང་། སྤུན་ཟླ་དང་། བུ་དང་། བུ་མོ་དང་། མཛའ་བོ་དང་། བཤེས་དང་། གཉེན་དང་། ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི ཤ་ཁྲག་གིས་འབྲེལ་བ་སྟེ་དྲོད་དུ་གྱུར་པའོ།

以下是完整的中文直译：
于此，一切相现等觉中，顺解脱分是指能获得解脱的善根。另外，回向解脱的诸善即是顺解脱分之意。对于此处顺解脱分善根有几种善巧，故说："缘佛等信心，布施等行境精进，圆满意乐念，无分别等持，及诸法一切，智慧共五种。圆满菩提中，利根易悟解，钝根难证悟。"
"缘佛等信心"是第一。"布施等行境精进"是第二。"圆满意乐念"是对一切众生随喜欲善，是第三。"无分别等持"是第四。于一切事物之法遍知一切是为智慧，是第五。此五种善相即是顺解脱分。
以上信心等，利根者能证得圆满菩提，中根者能证得独觉菩提，小根者能证得声闻菩提。
现说顺决择分："暖位所缘境，赞说诸有情，于彼心平等，等相说为十。自离诸恶业，住施等令他，于彼生欢喜，称赞及随顺。顶及忍位中，依自他谛解，法上如是知，成熟诸有情。"
此处是指一切相现等觉。暖位所缘是一切众生。其行相是以十种方式观察一切众生：平等、慈爱、利益、无嗔、无轻蔑、如母、如父、如姊妹、如兄弟、如子女、如友、如亲、如眷属、如血亲之相。血亲是指血肉相连者，即成为暖位。


།བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང་། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལྡོག་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པས་ གཞན་དག་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ཟློག་པ་དང་།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་གནས་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །མཐུན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པ། ། ཞེས་པ་ལ། རང་དང་གཞན་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཉི་ཤུས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པར་འབྱེད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེས་སེམས་པ་ལས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ དང་།།ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་ འཇོམས་པ་དང་།།དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང་། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་ བར་མི་བཏུབ་དང་།།ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་།ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་དང་མི་དལ་བ་ཟད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"自身远离罪业，住于布施等，令他人安住，称赞及随顺。"这是说自己远离十不善业，安住于布施等，也使他人远离十不善业，安住于布施等，并对如是安住者予以称赞。随顺是以种种方便利益他们，这是顶位。
"如是忍位中，依自他谛解"，是说对自己和他人生起真实智慧即是忍位。
"法上如是知，成熟诸有情"，这"如是"是指令自他所依的众生得以成熟，此处是指大乘。其余易解。
说不退转相："色等远离等诸相，二十种相所生起，住决择分位，此即不退转相。"即由远离色等二十种相，住于顺决择分者决定不退转。
思维此二十种相为何，故说："远离色等相，疑惑懈怠尽，自住于善法，令他安住彼，依他行布施，于甚深义无疑，慈身等五种，烦恼不相随，摧灭诸随眠，正念与正知，衣等皆清净，身无诸虫生，无谄心调柔，无贪无悭等，如法而行走，为众求地狱，不为他所引，魔现余近道，了知彼为魔，行佛所喜行。由此二十相，住于暖顶忍，及诸法上位，不退大菩提。"
"远离色等相"是指通达一切法本性光明，无所取等事物，这是第一相。"疑惑懈怠尽"是指断尽疑惑和懈怠。


 །དེ་ལ་བདེན་པ་དང་དཀོན མཆོག་དང་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མོ།།དེ་ཟད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་གྲག་པ་དང་། མཐའ་འཁོབ་ ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་།དབང་པོ་མ་ཚང་བ་སྟེ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། །ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་དགེ་བ་རྣམས་ལ་གནས་ནས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ།།ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །ཅེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །བྱམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ་བདུན་པའོ། ། སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། གཉིད་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་དགུ་པའོ།།དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་དང་ངག་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ ཤེས་བཞིན་ནི་བཅུ་པའོ།།གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་ཅེས་པ་ནི་སེམས་དང་ལུས་དང་ངག་རྣམས་ཡོན་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །སྦྱངས་པ་ནི་ལེན་ཞེས་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ རྣམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དེ་ཡང་བཅུ་གཉིས་ཏེ།ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང་། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང་། ཕྱིང་པ་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་པ་དང་། སྟན་གཅིག་པ་དང་། ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང་། དགོན་པ་པ་དང་། ཤིང་དྲུང་པ་དང་། བླ་གབ་མེད་པ་དང་། དུར་ཁྲོད་པ་དང་། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་དང་། སྨན་བཀུས་ཏེ་བོར་བ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ། །སེར་སྣ་མེད་སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མི་འགོག་པས་གོང་ནས གོང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
对于四谛、三宝、业果等存有疑虑即是疑惑。断除此疑惑是第二相。邪见以及地狱、饿鬼、畜生、长寿天、不闻佛语、生于边地、诸根不全，这八种无暇。断除这些是第三相。"自住于善法"是指自己安住于诸善法并令他人安住其中，这是第四相。"依他行布施"是指令一切众生行布施等，这是第五相。"于甚深义无疑"是指对无颠倒的空性的证悟不依赖善知识，这是第六相。以慈心为先导的身语意业，这是第七相。"烦恼不相随"是指不与贪欲、嗔恚、昏沉、掉举、后悔、疑惑等五种障碍相应，这是第八相。"摧灭诸随眠"是指断除随眠和烦恼，这是第九相。
"正念与正知"是指具有正念的正知。正念是能忆念过去所经历的。正知是反复观察身语，具有正念的正知是第十相。衣等清净是第十一相。身无诸虫生是第十二相。"无谄"是指心、身、语不邪曲，这是第十三相。"心调柔"是指正确受持十二头陀功德：着粪扫衣、三衣、毛毡衣、常乞食、一坐食、过中不食、住阿兰若、树下坐、露地坐、冢间住、随处坐、持用腐烂药，这是第十四相。"无悭等"是指无有悭吝等六波罗蜜的违品，这是第十五相。"如法而行"是指因不遮遣所取能取空性而渐次增上，这是第十六相。


།སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ནི་བཅུ་བདུན་པའོ། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་ བར་རྟོག་པ་དང་།།ཞེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ལམ་ལས་ལམ་གཞན་ཉིད་བདུད་ཀྱི་ལམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདུད་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་བཅུ་དགུ་པའོ། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་ སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལས།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགྱེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་འདིས་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མཚོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ ལྡོག་པའི།།མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞེས་པ་ལ་ གསུངས་པ།གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལྡོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ པ་དང་།།འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང་། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། ། རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འདུ་ཤེས་མཚན་མ་སྟེ།རྟོགས་བྱ་དང་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལྡོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སེམས་བརྟན་ཞེས་པ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པའམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པ་དེར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ ཆོས་ཤེས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"为众生求地狱"是指以大悲心为众生利益而趋入地狱，这是第十七相。"不为他所引"是第十八相。"知魔示近道，即是魔"是指除如来所说道外的其他道路即是魔道，了知这些即是魔，这是第十九相。"行佛所喜行"是指行持布施等十波罗蜜多，诸佛皆欢喜，这是第二十相。
"暖位及顶位"等是总结偈颂，意为住于四加行位的菩萨以此二十种相表示不退转于无上正等菩提。
关于住于见道不退转菩萨僧的特征所说："于见道中忍，十六刹那智，应知是菩萨，不退转之相。"意为应知住于见道的菩萨不退转之相为十六忍智刹那。
对于这十六刹那是什么，所说："色等想转依，心坚出下乘，远离诸禅支，身心获轻安，善巧行欲行，常修于梵行，活命得清净，蕴等为障碍，众及根等军，悭等诸相应，后相应住处，各别得遮止，法尘不可得，安住自地中，安住于三地，为法舍身命，如是十六刹，智者住见道，是为不退相。"
"色等想转依"是指从色等乃至佛之间的能取所取诸相皆转依，这是苦法忍。"心坚"是指不为魔等所动摇，或菩提心坚固，这是苦法智。


།ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། རྣམ་ལྡོག་ཅེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་ གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཏེ།དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་ཉམས་དམའ་བར་བྱས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ་ལུས་ཡང་བ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་ཟོ་མདོག་ཡང་བར་འཇུག་ པའོ།།སེམས་ཡང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་རྒྱལ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་མ་ཆགས་པར་འདོད་པ་སྟེན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ།ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དག་ཅིང་ཕན་པར་བྱེད་པས་འཚོ་བ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་ སུ་ཤེས་པའོ།།ཕུང་སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ། སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང་། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདིར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་མ་ཆགས་ པའོ།།དེ་དག་གི་གནས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་དག་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པའོ།།ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་ཅེས་པ་ལ་དབང་པོར་བཅས་པར་འཇུག་ པ་ཞེས་པས་དབང་བཅས་ནི་ཡུལ་དང་སྟེ།གང་དང་གང་དུ་དབང་སོགས་བཅས་པར་གཡུལ་འགྱེད་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་གཡུལ་འགྱེད་པ་དེ་དང་དེར་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་།རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"出离下乘"是指完全舍弃声闻和独觉乘，这是苦随忍。"诸禅支等，悉皆穷尽"是指禅定和无色定等的支分，即获得这些的标志，使其完全穷尽并降伏，这是苦随智。
"身心轻安"中，身轻安是指身体行为轻快敏捷，心轻安是指对境把握熟练自在，这两者都是集法忍。"善巧行欲行"是指在家菩萨以善巧方便成熟众生，无执著地受用欲乐，这是集法智。"常修梵行"是集随忍。"活命清净"是指清净且有益的生活，这是集随智。
"蕴等"是指蕴、界、处等，"相应及后相应，住处各别遮"将在后文解释，此处也应如是理解。其中相应是指执著，后相应是指无执著，这些的住处是指心的行为。各别遮止这些是灭法忍。"诸障碍"是指对证悟起障碍的诸法，如所说的相应住处各别遮止，这是灭法智。
"众"是指菩提资粮，即如前所说对布施等的相应和后相应住处各别遮止，这是灭随忍。"及根等军"中，"及根"是指与根相应，即与境相应。于任何处所与根等相应交战，即根境交战之处，遮止其相应和后相应住处，这是灭随智。"悭等"是指悭吝等六波罗蜜多的违品，遮止其相应和后相应住处，这是道法忍。


 །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ སྟེ།ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །ཞེས་ པ་ལ་ཆོས་ནི་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པ་དང་འདུལ་བའི་གཞུང་གིས་བདག་ཉིད་དང་དེའི་དོན་ཏེ།དེའི་ཆེད་དུ་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་སྟེ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་བྱེ་བྲག་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་དེའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་རེ་ཞིག་གསུངས་པ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས།།ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་། །སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཟབ་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ བ་རྣམས་གཟུང་ངོ་།།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཟབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྒྲོ་འདོགས་དང་། སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཟབ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྲོ་འདོགས་ པ་ནི་བརྟགས་པ་རྣམས་སུའོ།།སྐུར་པ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལའོ། །གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་།།འཇལ་དང་ངེས་རྟོགས་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང་། །མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་ནས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་དག་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པས་རིམ་ པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་དང་ངེས་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ།།འདི་རྣམས་དུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རྣམ་ པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ།།ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"不见微尘许诸法"是指不见能取所取诸法的特征，这是道法智。"于自地决定，及住于三地"，是指如实决定安住于三种遍智自性的三地，这是道随忍。"为法舍生命"中，法是指经藏、论藏和律藏的本体及其义理，为此义理甚至舍弃生命，这是道随智。"如是十六刹那，是具慧见道住，不退转之相"，这是总结。
为了了知修道位不退转菩萨僧伽的特征，想要宣说其差别修道，首先宣说其差别："修道即甚深，空性等甚深，此深即远离，增益损减边"。修道甚深是指难以通达，其甚深以空性等声，即包含无相、无愿、本性光明等。
若说修道甚深即是空性，那么是何种空性？所说"远离增益损减边"，即远离增益边的空性是甚深的意思。增益是指遍计，损减是指显现。远离二者的空性被说为修道的差别。
宣说修道的殊胜："于加行道分及见道，修道自性中，数数思及度，决定悟修道"。即于加行道分、见道和修道安住时，在其阶段中，以闻思修自性的智慧，如其次第数数思维、衡量、决定通达，从此相续而生即是修道。
关于这些有多少，所说："此由相续故，小中及大品，小小等分别，许为九种相"，即修道被许为九种。


 །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་དགུར་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་ སྟེ།།དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་འབྲིང་དང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང་། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །རིམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱའོ། ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གོ་རིམས་ལས་ལྡོག་པ་གཞོམ་བྱ་སྟེ། མར་མེའི་སྣང་བ་ཕྲ་མོས་མུན་ནག་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ་སོར་འཇོམས་ཞེས་པའི་དཔེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་དགུའོ། །འོ་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ དང་དེར་བསྒོམ་པའི་ལམ་རེ་རེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་སྐྱེའོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་གྲངས་མེད་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་དབྱེ་བར་གསུངས་ན། དེ་ལ་འདིར་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེ་བས། །རྒྱུ་མཐུན་གྱུར་པར་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ།དེ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའོ། །འོ་ན་དོན་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་གསུངས་སྙམ་པ་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་ རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དོ། །དེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་ འཕེལ་མི་རུང་།།བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་དངོས་པོའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ དངོས་པོར་གྱུར་པའོ།།ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང་། །ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་དག་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
同样，由此也说其违品的分类也有九种。对于"如何"所说："小中及大品，小小等分别"，其中有小的小、小的中、小的大，中的小、中的中、中的大，大的小、大的中、大的大。以这两种次第，违品也应知有九种。
对治品按次第摧毁。违品则是逆次第被摧毁，如同微小灯光能各别摧毁大黑暗的比喻，修道有九种。那么，在佛母经中，从每一修道的分类中，也生起无数、不可量、无量的福德。修道也说有无数、不可量、无量的分类，对此，为何此处成为九种？所说："无数等所说，胜义中不容，世俗彼等由，大悲佛所许"。
从修道生起无数等福德，如所说般若波罗蜜多中所说，这些不能胜义宣说，修道也不能分为不可量等类。那么为何如此宣说？以大悲心为摄受凡夫，诸佛如是宣说。因此，修道即是九种。
由于是分别念的自性，胜义中无自性故，为显示修道即是无义，所说："于无说事物，不应损与增，所谓修道者，何损复何得"。事物是指如所说思维、衡量等修道即是事物。"无说"是指如同补特伽罗等成为不可说的事物。"不应损与增"是指违品和对治品的自性，无有损减与增长。


 །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདིས་ཅི་ཞིག་འཇོམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ནི་འཕེལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མེད་པས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིར་ལན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་དུ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་ཅེས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཇི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ། མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་གི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་རྣམས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ འདི་ཡང་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་བྱང་ཆུབ་གྲུབ་པར་གྱུར་ནས་དཔེར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་པོ།།དེ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་འདུས་པ་ཉིད་དུ་གོ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དུས་གཅིག་པ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ་དུས་གཅིག་ལ་འདུས་པ་མེད་པས་སོ། །རིམ་གྱིས་སོ་སོར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ རེ་རེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཞན་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་སུན་འབྱིན་ནི་གྲགས་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པའོ།།སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སེམས་སྔ་མས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་དེ། ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་སྔ་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བའོ། །མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་འགྱུར་བ ཡིན།།ཞེས་པ་འདི་ནི་ལན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
对此，这修道究竟摧毁什么、增长什么？毫无所得，故无所作为，这是问难的意义。此处答复："如同菩提般，此能成所愿"。"如同菩提般"是指胜义中无二智的自性，世俗中亦能持一切佛法并利益众生。
同样，此修道也在世俗中对自境正确决定，成办所欲之义，具有尽除烦恼之作用和生起菩提之特征，因此此修道非无意义。
然而，应如何了知菩提自身及此修道？所说："菩提真如相，彼亦许彼相"。此真如即是空性，相即是自性。彼修道也是彼之相，如其自性即是如此，其相亦复如是。如同菩提虽是空性，但在世俗中能成办所欲诸事。同样，此修道亦是安住，此为其义。
那么，成就菩提后可作为譬喻，未成就则不可用作譬喻，为显示此义而说："前心不能证菩提"等。菩提是以一切行相现前一切法的无分别智慧。此修道的自性诸分别念也不能聚合，因为诸分别念不能同时成立，无法同时聚合。次第各别生起也不可，因为若各自为因，则其余将成无义，此破斥已为共识所舍。
"前心不能证菩提，后心亦复不能证"，其中，首先修道的前心不能生起菩提，因为将导致后者无义。后心也不能，因为将导致前修道无义。因此，生起菩提极为困难，这是问难。"以灯喻之理，渐次证菩提"，这是答复。


 །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་དང་པོས་སྡོང་བུ་ཚིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མས་ཚིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ མར་མེའི་རྒྱུན་གྱིས་ཚིག་ཅེས་མར་མེའི་དཔེས་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཅེས་པའོ། །བསྐྱེད་པའི་ལམ་བརྒལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ལན་གདབ་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་ནས། ད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་ འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ།ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང་། །ཤེས་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་དང་། །ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་ རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ན་ཟབ་པའོ།།དེ་སྒོམ་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཟབ་པ་སྟེ། གང་དང་གང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་ པ་ལ་སོགས་པའོ།།སྐྱེ་བ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པས་སོ། །འགོག་པ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་ཀྱང་འགོག་པ་ཡོད་པས་ནའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་སྒོམ་པས་ནའོ། །ཤེས་ བྱ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ།ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་གནས་པས་སོ། །ཤེས་པ་ཡང་ཟབ་སྟེ། ཤེས་བྱ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡོད་ནའོ། །སྤྱོད་པ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པས་ནའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། གཉིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གསལ་བར་ངེས་པས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཟབ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱེད་པས་སྟེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འགལ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དག་ལ་མཉམ་པར་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བསླབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །ད་ནི་སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞེས་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ལས་མེད་ ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི།།ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྲེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་སུ་སྣང་བའོ།

以下是完整的中文直译：
此义如是：譬如灯火的第一刹那并未烧尽灯芯，因为这将导致后续刹那无意义。后续刹那也未烧尽，因为这将导致前面诸刹那无意义。然而，由灯火相续而烧尽，以灯火为喻而说。同样，修道也是以相续而生起菩提。
在阐明了生起道的问难及其答复之后，现在宣说不退转菩萨僧伽的特征："甚深法性有八种：生起与灭尽，如是性与所知，能知及行为无二，善巧方便甚深性。"
法性是一切法的自性。由于以八种相互矛盾的方式修持，故为甚深。修持此法的菩萨安住于修道，是不退转菩萨僧伽的八种甚深境界。何为八种？即"生起"等。
生起甚深，虽无二却从轮回之始有缘起。灭尽亦甚深，虽未生却有灭。此真如亦甚深，虽是其自性却仍需修持。所知亦甚深，虽无能知却安住。能知亦甚深，虽无所知却有能知。行为亦甚深，虽一切法无作为却行菩提行。无二亦甚深，虽是二取分别却决定显明为无二心。善巧方便亦甚深，虽众生无实有却不间断利益一切众生。
这一切皆不相违，因为是平等依止胜义谛和世俗谛。这些是不退转学处的集合。
现在为解释略说的"轮涅平等性"而说："诸法如梦故，不分别有寂，无业等诘难，答复如前说。"所谓"有"即是三界烦恼相应的心的显现。


 །ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་སུ་ སྣང་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་དབྱེ་བར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རང་རང་གི་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ན་ལག་པ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སེམས་སུ་སྣང་བའོ། །ཆོས་ རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་རིང་དུ་འདས་པས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བའོ། །ལན་ནི་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལས་ལས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེ་དག་ཚར་བཅད་པ་དང་ཕན་ གདགས་པར་བྱས་པ་ལས་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་དག་མེད་པ་ནི་རིགས་པའོ།།ཐ་མལ་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མི་སླུ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་སུ་སྣང་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་ གཉེན་ཞབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ།ཕན་ཚུན་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །དེ་དག་འདིར་ཐ་མལ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་རྣམས་ཕན་གདགས་པ་དང་ཚར་བཅད་པ་བྱས་ན་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་ གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"寂"是指法身、受用身和化身三身的相，是无烦恼心的显现，特别称为圆满正觉。对彼等无分别即不能区分，因为是空性加持，仅是各自心的显现自性，故为"共同了知"之义。
为何如此？因为诸法如梦。清醒状态的心的显现如梦，梦是在睡眠状态所缘时手、象等相在心中显现。诸法也是如此，远离平凡自性，了知此即是佛陀的密意。
关于"无业等诘难，答复如前说"：由于一切法如梦，如经中所说，如同在梦中布施和损害等不会成为福德和罪业。同样，清醒状态也应如此，这是诘难。答复应如经中所说理解：世尊说业从有所缘而生，非从无所缘生。
在此梦境中是无所缘的心，因此由于未在他相续中成立，对彼等作损害和饶益无有罪福是合理的。平常睡眠状态是实有不虚妄境的心显现，从他相续所生故有所缘。如世亲论师所说："由互为主故，识得决定。"
在此，平常未睡眠状态中，对于在他相续中成立者作饶益和损害，以福德和罪业安立是完全合理的。


།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ་སེམས་ ཅན་འཇིག་རྟེན་ནི།སེམས་ཅན་དང་བཅས་པའི་མཚན་པ་སྟེ། གང་ཞིག་མ་དག་པ་ནི་སྐོམ་པ་དང་ལྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་གཞན་དག་མཐོང་ནས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དག་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས། ལྷའི་ལོངས་ སྤྱོད་ལ་ཉེ་བར་བསྡུས་པས།སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་མེད་པའི་སྡེ་ཚན་སྟེ། གང་ཞིག་མ་དག་པ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཚེར་མ་དང་རྡོ་བ་དང་ངམ་གྲོག་ལ་སོགས་པ་དེས་གཞན་དག་མཐོང་བས། རང་གི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ཉེ་བར་སྡུད་པ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་མཉམ་པར་བསྐྱེད་པ་ནི།སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང་། །མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང་། །མཚན མ་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང་།།དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་པ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་པ་སྟེ། ཡུལ་ནི་མདོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐང་པ་བཅུ་པོ རྣམས་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱའོ།།དགྲ་རྣམས་ནི་དགྲ་ཉིད་དེ་བདུད་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་དགྲ་རྣམས་ལས་འདས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཀྱང་ལ་ལར་རབ་ ཏུ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་མི་གནས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།གང་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།

以下是完整的中文直译：
关于佛土清净所说：
"如是有情世间，
器世间不清净，
于彼修清净故，
佛土即清净性。"
有情世间即具有情之相，其不清净是指饥渴等。见他人后，以愿等摄受自佛土众生清净，以摄受天界受用，令有情世间清净。
同样，器世间是无情类别，此处也应配合"不清净"一词，即荆棘、石块、深渊等。见他人后，摄受自佛土器世间清净，生起金等性质的平坦地基，令器世间清净。有情和器世间的清净即说为佛土清净，因为其自性即是彼故。
为显示善巧方便而说：
"此境善加行，
超越诸怨敌，
无住如实力，
及不共相性，
无著与无缘，
相愿皆尽及，
彼相无量性，
方便善巧十。"
方便是成佛之方法。善巧于彼即无颠倒智，即方便善巧。"此"指方便善巧，当说其境和善加行。其中有三种三摩地和菩提分等，境由经中广说。
"善加行"即应知由各别正加行于"超越诸怨敌"等十句而成十种。怨敌即敌人，即四魔等，何种加行超越彼等，即是超越怨敌之善加行。于一切法虽住而不住于某处，即是无住善加行。随愿利益众生而修习菩提道者，即是如实力善加行。


 །གང་གིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཉན་ ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མ་ཆགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚན་མར་གཟུང་བ་གསལ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སྨོན་ལམ་གདབ་ཅིང་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡི་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའིའོ། །གང་ཞིག་ལ་སོགས་པས་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་ཚད་མེད་པའི་ ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུར་ཕྱེ་བས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དེའི་རྟགས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དགུ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ལས་རྟགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར བའི་རྟགས།།རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གང་གི་རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་གཅིག་གོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ ཆུབ་དང་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་གཉིས་པའོ།།རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །རྨི་ལམ་ན་ནམ་མཁའ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་མཐོང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །རྨི་ལམ་ན་ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་འགྲོ་གསུམ་མཐོང་བ་ལས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དེ་དག་སྤངས་པའི་སེམས་ནི་དྲུག་པའོ། །རྨི་ལམ་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གལ་ཏེ་བདག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ན་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་བདེན པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་བདུན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
修习正等正觉行为者，即是与声闻等不共之善加行。为除一切众生怖畏而行菩提诸行者，即是无著善加行。为显示一切假立法无所缘而修习成佛因者，即是无缘善加行。为令一切众生明了所执相而修习成佛因者，即是无相善加行。为令一切众生于三有中立愿并令尽除而行菩提因者，即是无愿善加行。
"彼"指不退转。能表征并了知彼等者，即是相善加行。为救护无量境时之众生而修习菩提因者，即是无量善加行。以分为十种善加行而说善巧方便。
此为《现观庄严论释·名称分》第四品释。
于顶现观中略说"彼相"等九事，为说明其相而言：
"梦中亦见诸法皆，
如梦所见等，
顶加行之相，
许有十二种。"
顶现观诸相中，于梦中见一切法如梦等是为第一相。等字所含：不发心于声闻、缘觉菩提及三有是为第二。梦中见如来等是为第三。梦中见空中佛陀神变幻化是为第四。梦中发起说法心是为第五。见地狱等三恶趣后，于自佛土生起断除彼等之心是为第六。于梦醒时，若我是先前诸佛授记者，愿城市等火灾得以息灭，以谛实加持而得息灭是为第七。


།གལ་ཏེ་བདག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་དེས་མི་འདི་ལས་མི་མ་ཡིན་པ་རིང་དུ་སོང་ཤིག་ཅེས་པས་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མིན་པར་བདེན་ པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་མི་མ་ཡིན་པ་རིང་དུ་འབྲོས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ།།རང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་པ་ནི་དགུ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་བཅུ་པའོ། ། ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟགས་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟགས་རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་ནས། དེའི་རྣམ་འཕེལ་གསུངས་པ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ བོ་སྙེད།།སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་རྣམ་འཕེལ་ལོ། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་ པ།འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་སྙེད་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་དཔེར་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་ པ་དཔེར་ལན་མང་དུ་མཛད་དེ།དཔེས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱས་པས་རྣམ་འཕེལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་འཕེལ་གཅིག་གོ། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པར་བཟོད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །རྟོགས་བྱ་དང་ རྟོགས་པ་པོའི་ཆོས་དག་མི་དམིགས་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡེར་ཉེ་བར་འཕོ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ པ་ནི་བདུན་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་དགུ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ པའི་མཚན་མ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
若我于正等正觉具有增上信解心，则以"愿非人远离此人"之语，非由魔加持而以谛实加持令非人远逃，是为第八。自身了知佛及菩萨之相而依止善知识，是为第九。以一切方式学习般若波罗蜜多，是为第十。于一切无所执著，是为第十一。趋近佛菩提，是为第十二。如是为十二相。
宣说顶瑜伽士诸相后，说其增长：
"如阎浮提众数，
供佛善业等，
以此为譬喻，
增长有十六。"
三摩地渐次增上之差别即是增长。欲知如何为十六种而说："如阎浮提"等。以阎浮提所住有情之数为量，以彼等数量之佛为对象作供养所生福德为譬喻，即是如是。以供养彼等诸佛之善业等为譬喻而多次宣说，以譬喻分为十六种，应知增长有十六种。
其中，般若波罗蜜多作意增长是为第一。获得诸法无生忍是为第二。所证及能证之法无所缘是为第三。获得殊胜十善等是为第四。获得无色定是为第五。转生一切天众之列是为第六。降伏一切魔是为第七。于菩萨位时说法等如同佛陀之境界是为第八。学习清净是为第九。成为佛之行境是为第十。获得成佛果相是为第十一。不生违背波罗蜜多之心是为第十二。


 །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་རིག་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྡུད་པའི་ཤེས་པ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་འཕེལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། །ད་ནི་བསྟན་པ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །ངེས་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ངེས་པར་བརྗོད་དོ།།སེམས་ཀུན་གནས་ཞེས་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཏིང་ ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ།གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་དག་དང་། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་དང་། སྟོང་གཉིས་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ནས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་གང་ཞིག་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས དཔེར་བྱས་ཏེ།དེ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ན་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །ཞེས་པ་ སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ།འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གཟུང་བའི་ ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ།ཇི་བཞིན་ཡུལ་མིན་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་བདེན་པ་ལ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སོ།

以下是完整的中文直译：
由色等自证成就故，与色等同时的根识不生，是为第十三。摄集诸波罗蜜多的智慧是为第十四。各别获得一切圆满是为第十五。趋近正等正觉是为第十六。如是为十六种增长。
今说教示：
"不舍有情利，
三种遍智法，
圆满无上际，
决定如是说。"
如所说一切种智等三种遍智所摄之发菩提心等诸法圆满无上，且不舍弃有情利益，即是顶现观之决定说。
前说"心遍住"即是三摩地。因此依三摩地而说：
"四洲及千界，
二三千为喻，
以诸多福德，
宣说诸等持。"
此义如是：以四大洲等千界、二千界及三千世界中所住有情，从波罗蜜多等资粮乃至悲心等资粮，以及其自性无量三摩地之福德为喻。较彼更具多种福德自性之不动三摩地，即名心遍住。
前说"见道与修道，各别四分别，对治有四种"，依此而说：
"于趣入及退，
所取分别各，
九种如实境，
非有性应知。"
其中，首先所取分别有二种。思维所取境如何而说："如实境非有性"者，即是执著非真实之自性。此分别趣入境是菩萨应取之分。


 །ལྡོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ སོ།།དེ་ཡང་སོ་སོར་ཡུལ་གྱིས་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ནས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སོ་སོར་དེ་ དག་དགུ་བདག་ཉིད།།ཅེས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཀྱང་འཛིན་པ་པོ་ཡུལ་གྱིས་སོ། །གཉིས་ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རྫས་དང་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའིའོ། །གཉིས་པ་ ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།དེ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ལ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་པོའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །འདི་དག་ཉིད་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་ གིས་འཛིན་པར་འདོད།།དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་མེད། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པ་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུར་གསུངས་པ། དེ་ལ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང་། །དེ་ཡི་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི།།རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་ཐོག་མའི་གཟུང་རྟོག་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རིགས་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ རིགས་ལ་རིགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
退则是菩萨应舍之分。此复由境各别分类为九种。宣说完所取分别后，说能取分别：
"有情实假有，
分别为能取，
凡夫圣差别，
各自有九性。"
另外，二种分别也是由能取境分。二者如何？如其次第，实有与假有，即是诸有情的分别。其中，第一是凡夫的，第二是诸圣者的。此亦各别有九种。
若问：此为何非是执著非真实性的分别？即是对非真实性的二种能取分别。说此等：
"若所取境非实有，
彼等何者为能取？
如是彼等无能取，
以自性空为相故。"
"以能取性"即是以能取方式。"彼等"即是能取分别。此四种分别亦各说为九种。其中思维初九种如何而说：
"自性及种性，
正道得成就，
智慧缘无误，
违品与对治，
自证及作用，
彼业果所依，
趣入分所依，
分别许九种。"
了知此等是最初诸所取分别。"自性"即是发菩提心之自性的分别。"种性"即是对正等正觉种性之种性分别。"正道得成就"即是对现证般若波罗蜜多之正道成就的分别。"智慧缘无误"即是以智慧无所缘性之智慧所缘无误分别。"违品与对治"中，无分别智是对治分，分别是违品分，即是对治分与违品分的分别。


།རང་གིས་རྟོགས་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རང་གིས་རྟོགས་པ་སྟེ། རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡིས་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་དང་། །ཞེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་བྱེད་པ་པོ།།ཞེས་འདིར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་ལས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་སྟེ། བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དང་པོར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ དགུ་སྤངས་པ་ལས་ཐོག་མར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འདི་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་ པ།སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། ། རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་པ་སྟེ། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྷུང་བ་ཉིད་ཀྱིས སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་དམན་པ་སྟེ།རྟོགས་པ་དམན་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའོ།།ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་མ་ཚང་བ་ནི་ལམ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་ལམ་རྟོགས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་ལམ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའོ།།སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"自证"即是从声闻等法乃至菩萨法的自我证悟，即是自证分别。"作用及彼业果"中，菩萨是作者，此即作用分别。彼之业是修习对治分，即是彼业分别。作业果是违品穷尽，即是作业果分别。由断除最初所取自性九事，故有最初九种所取分别。应知此等是由自性等所应取性的趣入分所加持。
对于第二所取分别如何成为九种的问题而说：
"堕入有寂故，
证悟下劣性，
无有摄持及，
道相不圆满，
依他缘而行，
所为颠倒及，
片面与种种，
住行皆迷惑，
随后而趣行，
分别具九性，
退分所依止，
声闻等心生。"
"堕入有寂故，证悟下劣性"中，由堕入轮回与涅槃故，不能完全了知有与寂之相，故为证悟下劣，即是证悟下劣分别。"无有摄持"中，摄持即如所说的善知识，即是无摄持分别。"道相不圆满"即是对一切所知障之对治道不圆满，即是道不圆满分别。"依他缘而行"即是依止如来等而证悟自道，即是依他缘行分别。"所为颠倒"即是由无悲心故，如所说的所为颠倒分别。"片面"即是断除烦恼障后仅证道，即是片面分别。"种种"即是证悟初果等，即是种种分别。


 །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དག་ལ་གནས་པ་དང་འབྱུང་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུང་རྟོག་གཉིས་པའི་དགུ་ཚན་ནོ། །ཡུལ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིད ལོག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྫས་སུ་ཡོད་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམས་ལ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འཛིན་དང་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་ དང་།།གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང་། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བྱ་འཛིན་པ་རྫས་སུ་ ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགུ་སྟེ།དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སོ་སོར་ ཐར་པ་དང་།།ཞེས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་སོ་སོར་ཐར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི། གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཤི་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁམས་གསུམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ ཁམས་གསུམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གནས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཏེ་གནས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་ དང་།།ཞེས་པ་ལ་བཏགས་པའི་ཆོས་བཏགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"住与入迷惑"即是对善趣与恶趣的安住与生起的迷惑，即是不知住与入的分别。"随后而行"即是由自己不能完全了知而随佛与菩萨而行，即是随行分别，此为第二所取分别九种。应知这些境也是菩萨应断的退分。
对于凡夫执著为实有的第一能取分别如何成为九种的问题而说：
"执与别解脱，
作意与诸界，
三者相连及，
住与执著及，
法事假立及，
贪著与对治，
如欲行受用，
应知初能取。"
修道位中所断的执著实有自性之执与解脱等诸法有九种，其分别也是九种能取分别。由于圣者已完全断除，故为凡夫之法。其中"三摩地与别解脱"即是执实有自性可爱与不可爱之我的取舍，即是执取与别解脱分别。如是对其他诸法也应依我的角度如理观察成立。"作意"即是对所分别义的作意，即是作意分别。"诸界三者相连"即是死后实有之我趣入三界，即是三界相连分别。"住"即是空性之位，即是住分别。"执著"即是对佛等执著，即是执著分别。"法事假立"即是假立法之假立事，即是假立分别。"贪著"即是对真如智的生起贪著，即是贪著分别。


 །གཉེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དགུ་ཚན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་འཛིན་པ་དང་། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ དང་།།དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང་། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཕྱིར་སྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མི་འགྲོ་བ་ནི་ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ལམ་ལ་ལམ་མིན་འཛིན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་དུ་འཛིན་པ་ ནི་ལམ་ལ་ལམ་མིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་མཚམས་མེད་པ་དང་བར་མཚམས་ དང་བཅས་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ།ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གནས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་དུ་གནས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རིགས་ནི་ འཇིག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང་། །ཞེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།རྒྱུ་མེད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསུངས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྤང་བར་ བྱ་བའི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཉིད་དོ།

以下是完整的中文直译：
"对治"即是一切烦恼的对治分，声闻与独觉道的自性即是对治分别。"如欲行受用"即是无神通等而如欲而行的退失，即是如欲而行退失分别。这是第一能取分别九种。
第二能取分别假有如何成为九种的问题而说：
"如为不出离，
于道执非道，
有灭之生及，
事有与无及，
住与种性坏，
希求与无因，
对论所缘上，
是余能取分。"
"如为不出离"即是由成为声闻见故，对如所说三种所为不能各别趣入，即是如为不出离分别。"于道执非道"即是由不了知自所欲求之道而执著他道为道，即是于道执非道分别。"有灭之生"即是一切假立法的生灭分别。"事有与无"即是一切事物无间断与有间断各别显现故有与无，即是有无分别。"住"即是色等诸住如空行住于虚空般，即是住分别。"种性坏"即是由发菩提心故声闻等种性坏灭，即是声闻等种性坏灭分别。"希求与无因"中希求即是于空性无所希求，即是无希求分别。无因即是无缘起，即是无因分别。"对论所缘"即是缘慢等，即是对论所缘分别。所说见道所断三十六分别即是成为违品与对治品，即是这些。


།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་མདོ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་དང་པོར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མེད་པར་དེ་དག་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཞན་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། །བྱང་ཆུབ་ གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་།།དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང་། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ནི་གཅིག་གོ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང་། ། ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར ཆད་མེད་པ་ཇི་སྲིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གསུམ་པའོ།།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིའོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་ པ་ལ་གསུངས་པ།དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་པོས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་གནས་ནས་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཕྱེད་ཕྱི་ མས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ།།དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དྲི་མ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ། །འདི་དག་སྤངས་ནས་གཞན་རིགས་པས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དྲི་མ རྣམས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དག་མེད་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
见道位的差别自性应当如经中所说般了知。那么，见道最初是真实性智慧，而彼智慧也包含在智慧资粮中，若无福德资粮，仅仅依靠这些是不能成就菩提的。因此，为显示福德资粮自性菩提相续的其他三种而说：
"示他菩提及，
彼因普回向，
得彼无障因，
是为多福相。"
"示他菩提"即是向他人宣说正等正觉，这是第一。"彼因普回向"即是彼因即菩提因，以般若波罗蜜多论典自性为菩提而普遍回向，这是第二。"得彼无障因，是为多福相"即是为获得正等正觉而无障碍，尽其所有差别所成的自因中具有的福德资粮相，这是第三。"因"即是以二种资粮所成就的菩提。
那么，为获得此正等正觉而说何者？对此而说：
"尽垢及不生，
智慧名菩提，
因无尽无生，
如次应了知。"
此中前半偈说声闻住位所寻求的菩提相。后半偈安立大乘所寻求的菩提相二者。垢即烦恼和所知障。尽与不生即已生者尽、未生者不生。彼等即是尽智与不生智，此即名为菩提。垢尽与不生智慧相即是菩提之义。这是菩提一相。舍此而以其他理取者即说为成为大乘的菩提相。诸垢即是增益的我等，因为无有尽与不生故。


 །དེ་བས་ན་ཟད་པ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དཔེ་མེད་པ་ཉིད་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་གློ་བུར་བ་ཉིད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིག་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ འདིར་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པས་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ན་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ།གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང་། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་ཅིང་ དེ་འཛིན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས་པའོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་བཟོད་པ་ཉིད་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེའི་ནུས་མཐུས་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟད་ ཅེས་པར་དགོངས་སོ།།འོ་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ སེམས་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ།དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
因此，由于无有尽故为未生，应知是无有譬喻性及无有不生性，此即应了知为大乘菩提。大乘应当由自性而清净。大乘以自性清净性。一切法之垢为暂时性，故了知真实性无有尽与不生之相即是菩提之义。
今为破除前说尽智与不生智即是菩提的他相而说：
"无灭自性中，
以所谓见道，
何所尽分别，
证得何无生？"
因为诸法自性为能取所取空性之自性，彼亦无始无终恒时存在。因此，其违品所增益的能取所取自性之一切烦恼等垢在此本无。故见道之分别种类何所尽，何所得无生，意为皆无所有。
若谓一切法亦应说能取所取自性之所知障尽，如是云何说？对此而说：
"他法亦有故，
所知亦说有，
障碍尽所说，
于彼我诧异。"
色蕴等诸法有为事物，而执彼之佛世尊所知障尽，于此我感诧异。色蕴等可观察性即是增益的所知障之力用，故意为所知障如何能尽？
那么，所知障如何能尽？对此而说：
"此中无所除，
亦无少可加，
如实见如实，
如实见得脱。"
"此中"即是无二心明相续自性一切法以返体性分别遍察之能取所取空性，故于此空性中无所除。


 །དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལ། དེ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱང་བསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལ་བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ནི་བེམས་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། བལྟ་བ་ནི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་ དུ་བྱའོ།།ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མས་སོ། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གོ་སྐབས་ལས་འོངས་པ་རྣམས་བཤད་ནས། གཙོར་ བསྟན་པར་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེར་ནི། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྡུད་པ་གང་། །སྐད་ཅིག་ཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་ མཐུན་དང་།།ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཞན་རྣམས་འདུས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །ཕན་ཚུན་ནི་གཅིག་ ལ་གཅིག་གོ།།བསྡུས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་འདིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གཟུང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དེ་ལུང་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ།།དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཞེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་ སོགས་པ་དང་།མི་མཐུན་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་བརྗོད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
其所依之心性中，则应成连空性亦当遣除。此中无少可加即是物质等自性。那么应如何做？对此而说：
"如实见如实，
如实见得脱。"
见即是以自证而现证。以如实即是以量。如实即是真实性，即空性自性。若见如实则得解脱，即从轮回束缚中解脱。
说毕菩提等机缘所生诸法后，主要宣说见道：
"布施等一一，
彼等互摄持，
以一刹那忍，
摄此即见道。
尔后狮子奋迅，
等持正入定，
缘起顺逆观，
如是作观察。"
"布施等"即是第七末尾。布施等一中摄余者。"彼等"即是自外五者。"互"即是一于一。"摄"即是此顶现观。见道应了知为一刹那。彼亦应执为苦法忍之刹那，定非余者。"此即见道"是就心而言，此义教中极为著名。
"尔后狮子奋迅"等持中，菩萨入定，于十二缘起支顺观即"无明缘行"等，逆观即"无明灭则行灭"等而作观察，即宣说见道。


 །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགོག་དང་ བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར།།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པས་མཚམས་གཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་བརྒལ་ནས། །འགོག་པའི་ བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ།།ཞེས་པ་སྟེ། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པས་མཚམས་གཟུང་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡོ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནས་མཚམས་གཟུང་བ་བྱས་པའོ། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་ འཇུག་ཅེས་པ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཐར་བྱས་ཏེ།།བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །སོང་འོངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གཟུང་ནས་གོ་རིམས་སུ་བསྒོམ་པའི་ ཕྱིར་འགོག་པའི་བར་དུ་སོང་བའོ།།དེ་ནས་ཡང་འགོག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གོ་རིམས་ལས་བཟློག་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་སླར་འོངས་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གོ་རིམས་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། འགོག་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོར་འོངས་ཏེ་སླར་ཡང་གང་གིས་གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་དུ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དེར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་པ་འདི་ནི་མི་འདྲ བར་འགྲོ་བས་ན་མི་འདྲ་བ་སྟེ།ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བརྗོད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཐོག་མར་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་པ། མདོར་ བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི།།བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང་། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་ཆོས་ སྟོན་པ་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ།མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྒྱས་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི། བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟང་བས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དེ་ནི་མེད་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའོ།།དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་སྟེ། དེ་དག་མེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
现在为显示修道中的超越等持，故说：
"具灭尽定九，
二相往返已，
欲界所属识，
非等持为界，
超越而入定，
一二三四五，
六七及八越，
至灭定不同。"
"欲界所属识，非等持为界"是说欲界本性动摇，故从分别智慧处立为界限。"具灭尽定"是以灭尽定为最后，即四禅及四无色定。"灭尽等持"即是九等持。"往返"即是从初禅开始依次修习直至灭尽定为"往"。
复从灭尽定开始，逆序修习直至初禅为"返"。"二相"意为以逆序方式进行往返。从灭尽定至初禅已，复以一、二、三、四、五、六、七、八而超越入定。乃至入于灭尽等持。
于此了知次第不同而行，故称不同，即说为超越等持。此即说为菩萨修道。
修道所断分别有三十六种，首先宣说所取分别九种：
"略广佛教中，
未摄受无间，
三时无功德，
善妙道三种，
此一所取执，
加行相行境。"
"略"即是为众生说法简略，即简略分别。"广"即于彼说法，即广大分别。"佛教未摄受"即是佛教中任何未摄受者即是无有分别。"三时无功德"中功德即是称赞，即无彼等。


 །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་དུས་གསུམ་ཏེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའོ།།གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཐོག་མའི་གཅིག་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་གང་གི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་གཞོམ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ།ཐོག་མའི་གཟུང་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་ཡུལ་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི།།སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་སེམས་དང་ སེམས་བྱུང་རྣམས།།འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གང་ཞིག་ལ་ལར་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ནས་སེམས་མི་སྐྱེ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཉིད་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་དོ།།སེམས་མི་སྐྱེ་དང་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི། སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང་། །ཞེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་ པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།བསྒོམ་དང་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྒོམ་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"由此将成何"中的三时即：加行道时无功德分别、见道时无功德分别、修道时无功德分别。
"善妙道三种"即是三种菩提之道：加行道的分别、见道的分别、修道的分别。
"此一所取执"即是第一所取分别分为九种。其特征如何？所说："加行相行境"即是修道加行之相的特征，其行境是所破之境，即"初所取分别九种"。
关于第二所取分别的境界，所说：
"第二心心所，
行境所缘性，
心不生菩提，
心要不作意，
小乘作意及，
圆觉不作意，
修习无修习，
及彼等相违，
如实非义分别，
于修道应知。"
"第二心心所，行境所缘性"即是与修道同时运行的心与心所，于不生等诸种情况中趣入某些境界，此即第二所取分别之义。
其后"心不生"等，即说明这些是九种分别的对境。"心不生"即是菩提心不生的分别。"菩提心要不作意"即是不作意菩提心要的分别。"小乘作意"即是作意声闻乘的分别和作意缘觉乘的分别。"圆觉不作意"即是不作意正等正觉的分别。"修习"即是修习的分别。"无修习"即是无修习的分别。


 །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྒོམ་པ་ཡང་མིན་སྒོམ་པ་མིན་པ་ཡང་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་བཞིན་དོན་ མིན་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པའི་དགུ་ཚན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་ཉིད་མིན། ། ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང་། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་དེ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་སེམས ཅན་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆོས་བཏགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་རྣམས་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ཆོས་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྟོང་ མིན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ནས་གཟུང་སྟེ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།ཆགས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མེད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སོ་སོར་སྣང་བའི་བསམ་པའི་རྒྱུར་ཡོད་པས་ཆགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ པའོ།།རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་དངོས་པོར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ།དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐེག་གསུམ་དང་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བས་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་གཞུང་དེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྤྱོད་ པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ།འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐོག་མའི་དགུ་ཚན་རྣམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
"及彼等相违"即是非修习亦非非修习的分别。"如实非义"即是由于无境而成为不如实义的分别。这是第二所取分别的九种。
关于第一能取分别如何成为九种，所说：
"有情假名行境性，
法假及与非空性，
贪著及与分别性，
实事作及三乘性，
供养非清净性及，
行为散乱性之中，
此即初能取分别，
应当了知如是说。"
"有情假名行境性"即是由于诸有情无实体性而成为有情假名的分别。"法假"即是由于蕴等诸法无实体性而说诸法是假有，即法假名的分别。"非空性"即是从轮回以来不舍弃假名诸法，即非空性的分别。"贪著"即是虽无所取能取，但由于显现为所取能取的分别之因而有贪著的分别。"分别性"即是从"此是色"直至"此是一切相智"之间的诸法分别的分别。"实事作"中，实事即是色等，作即是为色等实事而修习般若波罗蜜多，即为实事的分别。"三乘性"即是安住于决定思维的三乘，即三乘的分别。"供养非清净性"即是如果如来如幻，则供养如何能成清净，即供养非清净的分别。"行为散乱性"即是为般若波罗蜜多义而以此论正确摄持，即行为散乱的分别。这些是初能取分别的九种。


 །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་བ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིས།།མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཏགས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཏགས་པའོ། །དེའི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་བཏགས་ པ་དེའི་རྒྱུའི་ཡུལ་ལོ།།གཞན་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་བ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །འདི་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི་།བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང་། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །གཉིས་སུ་མེད་ ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཕྱི་མའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི་།བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་གང་ཞིག་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དེར་ནི་མཐའ་ན་ཡོད་པའི་ཀུན་ རྨོངས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཀུན་རྨོངས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ལམ་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །ཞི་ལམ་ཞེས་ པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མི་མཉམ་ ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲ་བ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་ མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ།།གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ཚིག་རྐང་དགུ་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲ་ཡང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུར་ གསུངས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
为了理解第二能取分别而说：
"有情假名及其因，
所缘修道相关性，
由彼能作损害故，
其他违品有九种。"
"有情假名"即是佛和菩萨等也是假名。"其因"即是一切相智等也是假名。"其境"即是有情假名之因的境。"其他"即是第二能取分别。"修道相关"、"违品"即是修道的违品。"由彼能作损害故"即是由于能作损害的缘故。
对于此如何成为九种的疑问而说：
"三种遍智自性中，
如实三障及寂道，
真如等及相应与，
不相应及不平等，
苦等及诸烦恼性，
无二愚痴分别中，
如是宣说为最后，
分别之相应当知。"
这是后能取分别。"三种遍智自性中，如实三障"即是对一切相智障愚痴，乃至最后都应加上愚痴之词，如是于其他诸法也都应加上愚痴之词。即是对一切相智障愚痴、对道相智障愚痴、对一切智障愚痴。"寂道"即是对声闻等道愚痴。"真如等及相应与不相应"即是真如以及等字所表示的刹那性等，由此对一切法相应与不相应愚痴。"不平等"即是由于此般若波罗蜜多是法宝性故，对平等愚痴。"苦等"即是对苦乐等愚痴。"诸烦恼性"即是对贪等烦恼自性愚痴。"无二"即是对所取能取空性愚痴。于九句愚痴中都应加上分别之词。这是宣说第二能取分别的九种。


།འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་སོ་སོར་དགུ་དགུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་རྣམས་ཉིད་ ཡང་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན་རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ལུང་ལས་གསལ་ལོ།།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ཉིས་བརྒྱ་དང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ གསུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་ཟད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ།ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་འབྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་ བཞིན།།འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྤ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་གསུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །ཡམས་ནད་ནི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ནས་སོ། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་ཞེས་ པ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོས་སོ།།དབུགས་འབྱིན་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སླར་འོངས་པའི་སྲོག་ལྟ་བུའོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།

这里是完整的中文直译：
此处说见道所断的所取分别有二种，能取分别也有二种。由此分别有四种。它们各自又有九种，共成三十六种。若再以欲界、色界、无色界的差别分为三种，则成一百零八种分别。如是应知修道所断分别也有一百零八种。
这些全都是违品，以见道和修道阶段差别的对治分而为所断，这在经典中已明确。连同对治分在内的见道和修道所断分别共有二百一十六种。
对于"如所说的这些分别灭尽后菩萨将成何等"的疑问而说：
"此等疫病尽灭已，
如久病愈得喘息，
为遍利乐诸众生，
圆满一切功德海，
如众河流入大海，
以最胜果而庄严，
于彼大士菩萨所，
一切功德皆依止。"
这是所说的诸分别。"疫病"即是摧毁功德者，指这些已灭尽。"久已"即是经过长时间。"如喘息"即如重获生命。"大士"即是安住修道的菩萨。


 །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་པས་ ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་པ།སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང་། །བསེ་རུའི་རྟོག་པ་ཕུན་ཚོགས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། ། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་ན་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་པས་དགེ་བ གང་དག་ཐོབ་པ་དཔེར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱས་ཏེ།དེ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་ཞིང་བསོད་ནམས་གྱ་ནོམ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་གང་མཚོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་ མེད་དེ།།ཞེས་པ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། བདག་པོའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། རྣམ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་གསུངས་པ།འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་འོ། །དེའི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ བརྟགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་གནས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于修道之后无间道所说的无间三昧：
"三千世界诸众生，
声闻独觉圆满智，
及无过失菩萨众，
所获功德为譬喻。
以其众多福德故，
无间趣向佛果位，
无间三昧最殊胜，
即是一切种智性。"
三千世界中所住的有情世间，若安置于声闻菩提、独觉菩提及菩萨证悟中所获诸善为譬喻。较彼更多的福德，成为殊胜福德之因，所表示的三昧殊胜即是无间三昧。
对于"佛果无间"之说，意为获得无间佛果之因。对于思维由无间三昧之因所获佛果为何而说："即是一切种智性"，意为彼佛果即是一切种智性，而非其他。
那么，对于欲知所说佛果之相即一切种智性，其所缘是什么？增上缘是什么？行相如何？为开示此义而说：
"此之所缘无实性，
增上缘者是正念，
行相寂静住于此，
诸善说者相继诤。"
"此之"是指一切种智。其所缘无实性即是诸法皆空性。"增上缘是正念"是指能生起三昧之因。自性寂静是其行相。"于此"是指安住。


 །རབ་ཏུ་སྒྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་དོན་གང་ ཞིག་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་དང་།ཕན་ཚུན་རྩོད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང་། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང་། ཐབས་མཁས་ ཐུག་པའི་རྟོགས་པ་དང་།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང་། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་སྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་འཐད་དང་ཞེས་པ་ ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་འཐད་ཅེས་པ་སྟེ།དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་རྩོད་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འཛིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་རྒོལ་བའོ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཞེས་ པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅེས་པ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྒོལ་བའོ། །དམ་པའི་དོན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ཅེས་པ་ ནི་དོན་དམ་པ་ལ་རྒོལ་བའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། བདེན་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྒལ་བའོ། །སྦྱོར་དང་ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར། དེ་རྣམས་ ངེས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད།།ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཉེ་བར་དམིགས། །ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྒལ་བའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་བྱ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཚིག་ཏུ་མ་ གྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཞེས་པས་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྒལ་བའོ།།ཆོས་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཐབས་མཁས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྒལ་བའོ།།ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རྟོགས་པའམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་བརྒལ་བའོ།

以下是完整的中文直译：
"诸善说者相继诤"是指对于有论敌等之义理，论敌们相互争论。
对此说道：
"所缘之理及彼等，
自性决定执取相，
遍智智慧胜义谛，
世俗加行三宝等，
方便究竟之证悟，
颠倒及道对治品，
相状修习诸论师，
邪解十六种所依。"
"所缘之理"是指色等无有时如何成立所缘之理，此是对所缘之理的诤论。"彼之自性"是指对色等，如何执为彼之自性，此是对其自性决定的诤论。"遍智智慧"是指一切事物皆无，则遍智亦无，如何有能证知彼之智慧，此是对遍智智慧的诤论。"胜义"是指空性无实时，空性非胜义自性，此是对胜义的诤论。"世俗"是指依真实而为虚妄，真实未成则彼亦不成，是故二者皆不成立，此是对二谛的诤论。"加行"是指加行等不可得时，如何决定及普行彼等，如何近缘彼等，此是对加行的诤论。"三宝"是指所证等无有时，如何是证知一切法自性之佛，此是对佛宝的诤论。言说不成时，如何彼相续差别是诸法，此是对法宝的诤论。法若不成，如何是证解其义之僧，此是对僧宝的诤论。"方便"是指若无佛果，如何是其方便善巧，此是对方便善巧的诤论。"究竟证悟"是指若无如来，如何是其证悟或教法，此是对证悟的诤论。


 །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ ཉིད་དང་།རྟག་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དུ་མར་གསུངས་ན། གང་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་བརྒལ་བའོ། ། གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྒལ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ བརྒལ་བའོ།།བསྒོམ་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མར་གསུངས་པས་གང་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ་བརྒལ་བའོ། །ལོག་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ནའོ། །ཡུལ་གང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ།།དྲུག་དང་བཅུ་ནི་བཅུ་དྲུག་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྒལ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བརྒལ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་ པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སྐབས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འཁྲུགས་པར་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐར་གྱིས་པའི་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུངས་པ།སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་།སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གཏོང་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་བཅུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་བརྗོད་དོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སྐབས་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"颠倒"是指有与无、常与无常等诸多颠倒理解的情况，此是对颠倒的诤论。"道"是指声闻等诸多道理所说时，应当信任何者，此是对道的诤论。"对治品"是指仅以立宗便成为对治品与所对治品耶，此是对对治与所对治的诤论。"相状"是指无有法性之相，此是对法相的诤论。"修习"是指说有多种，应当修习何者，此是对所修的诤论。"邪解"是指有七种。对于何境所说，"遍智所依"是指对遍智的邪解。"六加十即十六"是其义。此中依胜义谛而诤论。依世俗谛而答复。依世俗谛而诤论。依胜义谛而答复。
此为《现观庄严论释·名称分》第五品释。
为显示错乱所解诸义依次第，故说渐次现观：
"布施至智慧，
佛等念及法，
无实体性故，
许为渐次业。"
布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧波罗蜜多，以及念佛、念法、念僧、念戒、念舍、念天，所观察一切法皆不成立，此说十三事之渐次现观。
此为《现观庄严论释·名称分》第六品释。
渐次现观之后即刹那现证菩提。


 །དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞི་ སྟེ།ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་ པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།།འདི་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང་། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ པ་སྟེ།ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་དང་། སྤྲུལ་པའི་མཛད་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གི་དུས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོགས་པས་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཤེས་པའི་དུས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཇི་ ལྟར་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད།།རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པས་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུའི་གདང་བུ་གཅིག་རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་ན་ཟོ་ཆུན་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་འགུལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གི་དུས་སུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ལྡང་ཞིང་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ ཅད་ཀྱི།།རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་སུ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་སོ།

以下是完整的中文直译：
其相有四种：一刹那现证一切无漏法，一刹那现证一切白法，一刹那现证一切无相法，一刹那现证一切无二法。为使首先理解这些，故说：
"布施等一一，
摄一切无漏，
应知此即是，
牟尼一刹那。"
一切无漏法即是佛陀无漏法布施等诸波罗蜜多，诸相好及变化事业究竟。其中布施等每一法都摄持这些无漏法。以布施等一心于刹那时悟得其他一切无漏法，故称为一刹那现证一切无漏法。此唯是牟尼所有，非声闻等所有。菩萨是说在道位阶段。
对于知一无漏法时如何知一切无漏法的疑问，为令以世间喻了解故说：
"如人转纺轮，
一推动即能，
令一切同转，
刹那智亦然。"
譬如有人以一推力推动纺轮一杆，则整个纺轮同时转动。如是于布施等一心之时，一切无漏法皆起，以先前串习力故同时领悟。
为说第二故说：
"若时一切白，
法性般若度，
异熟法性位，
彼时一刹智。"
"异熟法性"即是自然安住，此为异熟法性位。关于一切白法自性如何，一切白法之自性应知为般若波罗蜜多。如是生起智慧，以一刹那智直接领悟一切白法。


 །གསུམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྦྱིན་ པ་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ཡིས།།ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མེད་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཞི་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་ སུ་མེད་པ་ཡི།།དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང་། །ཞེས་པ་སྟེ། གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡུལ་དེ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ཉིད་དེ། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེས་གཟུང་བར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཤིང་དང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་ བརྟགས་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བེ+ེམས་པོར་ཆད་པ་ལྟར་མངོན་ནོ།།དེ་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་སེམས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེས་འཛིན་པ་པོ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པ་པོར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་འཁོར་ལོའོ།།གཉིས་པ་འདི་ནི་བརྫུན་པས་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱེ་བར་མི་ལྟ་བས་དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་རང་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ངེས་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་སྟེ།སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པ་མངོན་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང་། །དེ་བཞིན་གཞན་པ་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ་དེའི་དོན་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒྲས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས པ་བཤད་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་སྟེ།དེས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། སྐུ་གསུམ་གྱི་མཛད་པ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པས་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །དཔེར་ན་བུ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དམ་བཅས་པ་ལས་གྲངས་མ་ཚང་བས་ཚ་བོ་ བསྟན་སྟེ།གྲངས་ཁས་བླངས་པ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་བཅས་པས་སྐུ་བཞིར་ཁས་བླངས་པ་དེ་རང་དགའ་བྱེད་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་གནས་ཡིན་ནོ།

以下是完整的中文直译：
为说第三故说：
"由行布施等，
诸法如梦住，
诸法即无相，
一刹那了知。"
"诸法"即色等诸法。所谓其相为"色有碍性"等相皆无。"一刹那了知"即获得现证之义。
为令了解第四故说：
"如梦及见梦，
不见为二相，
诸法无二性，
一刹那能见。"
在睡眠状态中所得境界即是各别自证，虽无所取境，却另外分别为树、山、海等，如同虚空界之识本身显现为断灭。"见梦"即见梦之人，明心自性，虽无能取者，却另外分别为能取者，如手足等相轮转。
此二皆是虚妄安立，由不见所取能取差别，故法相如影像，无二心明性相续自性。无二即远离所分别之能取所取等相，以一刹那见到。此即四种一刹那现证。
此为《现观庄严论释·名称分》第七品释。
宣说第八现观：
"自性及圆满，
如是余变化，
法身并事业，
正说为四种。"
其义如是：以法身声词摄持所说法身现观，由此摄持自性身、受用圆满身、变化身及三身事业利益众生之作用，故遍摄为四种。譬如立誓十六子，因数不足而说孙子，如所许数而略说之语及四身许可，此乃自作欢喜，实为悲悯处。


 །ཐེག་པ་གཞན་དུ་སྐུ་བཞི་དང་སྐུ་ལྔ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ཡིན་ པས་སོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྐུ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདུང་ལ་ སོགས་པ་ཡང་སྐུ་ལོགས་ཤིག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་སྐུ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་གྱུར་ གང་དག་ཡིན།།དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། དེའི་བསྟེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་དེ་དག་གི་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་རྣམ་ པར་དག་པ་ཟད་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་དག་གི་མཛད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ མ་དག་པ་མེད་པའི་འམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མེད་དེ།ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་གྱུར་ཡང་དག་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་ལྡོག་པར་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱི་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཆོས་གང་ཞེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་། དེ་དག་གི་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང་། མི་དགེ བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཕྱིར་སྤོང་བའི་བརྩོན་པ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་རྣམས་སོ།

以下是完整的中文直译：
在其他乘中安立四身、五身等是其他乘的方式，而此是波罗蜜多乘。在此波罗蜜多乘中，菩提分等功德聚是属于受用圆满分，故安立为三身。否则，世尊舍利等也应成为另外安立为身，因此说三身才是合理的。
其中为显示自性身故说：
"能仁自性身，
无漏诸法中，
遍净所成者，
即是自性相。"
"诸法"即受用圆满身及其所依的意功德聚、变化身及彼等事业相的四种事物。遍一切相清净无尽，彼等法之自性即是清净，即空离所分别的能取所取。此即是诸佛世尊之自性身。
受用圆满、变化及彼等事业皆无不清净或有漏，以"无漏诸法中，遍净所成者"之语当正确理解。其中应知以返体差别所观察的空性自性即是自性身。
关于"诸法"，为显示菩提分、受用圆满、变化及彼等事业之相，即应了知为自性身之自性者，依次为显示故说"菩提"等。"菩提分"即身念住、受念住、心念住、法念住四者。不善法未生令不生、已生不善法令断除之精进、未生善法令生起之精进、已生善法令增长之精进，即四正断。


 །འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།སེམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་རྣམས་སོ། ། འདི་རྣམས་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་པས་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ ལག་དང་།བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་རྣམས་[(]སྟེ[,]ཏེ[)]། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ བཞིའོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །ནང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཕྱིའི་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ། ། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་རྣམས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་སྟེ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ། །ཟད་པར་བཅུའི་བདག་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཟད་པར་སའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཟད་པར་ཆུ་དང་ཟད་པར་མེ་དང་ཟད་པར་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་ཟད་པར་སེར་པོ་དང་ཟད་པར་དམར་པོ་དང་ཟད་པར་དཀར པོ་དང་ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང་།ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ།

以下是完整的中文直译：
欲三摩地、精进三摩地、心三摩地、观察三摩地，即四神足。信根、精进根、念根、定根、慧根即五根。由于这些不能被违品所胜，故成为力，即信力、精进力、念力、定力、慧力五力。
正念觉支、择法觉支、精进觉支、喜觉支、轻安觉支、定觉支、舍觉支等七种。正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定，即八圣道支。以上共三十七菩提分法。
"无量"即对众生所缘无可限量，即慈、悲、喜、舍四无量。
"解脱"即内有色想而观外色为第一。内无色相而观外色为第二。以身证具足住净解脱为第三。四无色定及灭受想定即八解脱。
"九次第定"即四禅、四无色定及灭受想定，即九次第等至。
"十遍处自性"即遍处处，为地遍处、水遍处、火遍处、风遍处、青遍处、黄遍处、红遍处、白遍处、空遍处、识遍处等十遍处。


 །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི། ནང་གི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་ནི་བསྡུས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་སྟེ་གཅིག་གོ། །ནང་གི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་ལ་རྒྱས་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ནང་གི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ལ་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་བསྡུས་ནས ལྟ་བ་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ།།ནང་གི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་ལ་རྒྱས་པར་ལྟ་བ་སྟེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །ནང་གི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སྔོན་པོར་ལྟ་བ་ནི་ལྔ་ པའོ།།དེ་ལྟར་སེར་པོར་མཐོང་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །དམར་པོར་མཐོང་བ་ནི་བདུན་པའོ། །དཀར་པོར་མཐོང་བ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གང་ཞིག་ལ་སྙོམས་པར་ ཞུགས་ནས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ།།སྨོན་ནས་མཁྱེན་ཞེས་པ་ནི་དོགས་ལཔ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་ནས་ཐེ་ཚོམ་མ་ལུས་པ་སེལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་ནོ། །མངོན་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་ པ་དང་།ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པར་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །སོ་སོ་ཡང་ དག་རིག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་།དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང་། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ རྣམ་པར་དག་པ་དང་།དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དག་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །དབང་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། སེམས་ལ་དབང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། ལས་ལ་དབང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ བ་དང་།མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང་། ཆོས་ལ་དབང་བ་སྟེ་དབང་བཅུའོ།

以下是完整的中文直译：
胜处分别有八种：内有色想，观外色小，知见胜过它，是为第一。内有色想，观外色大，知见胜过它，是为第二。内无色想，观外色小，知见胜过它，是为第三。内无色想，观外色大，知见胜过它，是为第四。内有色想，观外色青，是为第五。如是观黄，是为第六。观红，是为第七。观白，是为第八，即八胜处。
"无烦恼"即无烦恼三摩地。入此定后，依他相续亦不生一切烦恼。
"愿智"即完全解脱一切疑惑，断除无余怀疑的智慧即是愿智。
"神通"即神足通、天耳通、他心通、宿命通、天眼通、漏尽通等六神通。
"无碍解"即法无碍解、义无碍解、词无碍解、辩无碍解等四无碍解。
"四种清净"即所依清净、所缘清净、心清净、智慧清净等四种清净。
"十自在"即寿自在、心自在、资具自在、业自在、生自在、胜解自在、愿自在、神通自在、智自在、法自在等十种自在。


 །སྟོབས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་ སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་ དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུའོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། བར་ཆད་ཀྱི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྟེ་མི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཇིགས་པ་མེད་དེ། དེས་ན་སྐུ་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་། གསུང་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་། ཐུགས་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་སྟེ། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་ན་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་། ཉན་པར་མི་འདོད་པ་དང་། གཉི་གར་འདོད་པ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་བ་དང་གཉི་ག་དག་བྲལ་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དུས་ལས་མ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ ཆོས་ཉིད་དོ།།བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའོ། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་བསལ་བར་བཞེད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"十力"即是处非处智力、业异熟智力、种种界智力、种种胜解智力、根上下智力、遍趣行智力、烦恼清净智力、宿住随念智力、死生智力、漏尽智力等如来十力。
"四无畏"即是正等觉无畏、漏尽无畏、说障法无畏、说出离道无畏等四种无畏。
"三不护"即如来无过失故不需他人守护，因此身无须护、语无须护、意无须护等三种不护。
"三念住"即说法时，于欲听者、不欲听者、二俱者，如其次第，离贪、离嗔、离二者，如是世尊住于正念，即三种念住。
"无忘失法"即不失利益众生时机的特性即是无忘失法。
"永断习气"即完全断除烦恼障和所知障的习气。
"大悲"即欲除一切众生之苦及其因。


 །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ ཆོས།།བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང་། གསུངས་ལ་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང་། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་མངའ་བ་དང་། གྲངས་སོ་སོ་ལ་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་དང་། འདུན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ དང་།ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དང་། འདས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ད་ལྟར་བ་རྣམས་ལ་མ་ ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོར་ མངོན་པར་བརྗོད་དེ་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་སོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ གསུངས་པ།ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤང་ཉིད། །རྒྱལ་བ་གྲོང་སོགས་དེ་དག་གི་།ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པ་དང་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།ཉན་ཐོས་རྣམས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན་མིའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་རུང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་གཅོད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གོ།

以下是完整的中文直译：
"唯佛不共法十八种"即是：身无错乱、语无杂乱、念无失、心无不定、无种种想、无不择舍、志欲无退、精进无退、正念无退、禅定无退、智慧无退、解脱无退、身业智为先导、语业智为先导、意业智为先导、于过去无著无碍智、于未来无著无碍智、于现在无著无碍智，此即称为佛陀十八不共法。
"一切相智性"即如所说一切相智性的证悟。
如是于如来法相上宣说法蕴，以分别所作差异而详察如来心性功德法。
为显示声闻等无烦恼三昧与佛陀无烦恼三昧从果位而有差别故说：
"声闻无烦恼，能断人烦恼，胜者于城等，能断烦恼流，此即无烦恼。"即是说，"无烦恼"指无诸烦恼，及无烦恼三昧之差别。声闻入无烦恼三昧时，见者则人之烦恼不生不起。如来入无烦恼三昧时，无论见与未见，皆能断除城邑等众生烦恼相续，此为差别。


།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང་། །ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང་། །དྲིས་ལ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སོ།།ཆགས་སྤངས་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐོགས་མེད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་སོ། །རྟག་གནས་ནི་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་དུ་གནས་པས་ནའོ། །དྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོས་པས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་རྣམས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ།།འོ་ན་རྟག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་རྟག་པར་དོན་མི་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་ཞེས་བརྒལ་བའི་ལན་ གདབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དང་ནི། །དེ་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་དུ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་ལ་དུས་གང་ཆོས་ བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་དེའི་དོན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བརྗོད་དེ། ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང་། ། ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུང་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང་། །ཞེས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །འོ་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས བདག་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འདིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་དག་ཏུ་བརྗོད་ཅེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ།དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་ ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཇི་ཙམ་དུ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལུང་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡུལ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་རྒྱལ་པོས་ཁྱབ་ཅེས་བརྗོད་དོ།

以下是完整的中文直译：
为显示声闻等愿智不如如来愿智殊胜故说：
"佛陀愿智者，任运及离著，无碍常住世，能答一切问。"
即佛陀愿智任运成就是因为无分别性。离著是因为无所依待。无碍是因为一切无障碍。常住是因为直至轮回未空而恒时安住。"能答一切问"是因具四无碍解，而声闻等则与此相反。
若问：具有恒时利益众生能力，具一切功德自性、圆满受用身本质的如来常住，为何不恒时作利益？为答此问难故说：
"因已成熟时，于彼彼众生，彼时作饶益，于彼彼显现。"
因即先前所生诸善根，成熟即已到时。于何等众生，何时说法等事业将成饶益，则彼时示现如来，以安住为说法师等故。
为显示此等随顺譬喻故说：
"天王降雨时，不良种不生，诸佛虽出世，无缘不得善。"此易解。
若念：一切功德所依圆满受用身即是佛陀，彼亦因是实法故唯局部，因刹那相续故为自性，云何说此遍满及常住？对此说：
"如是事业广，故说佛遍满，彼性无尽故，亦说为常住。"
即如国王虽在一处，然于所有依王令而行事之处，皆说为王之所及。


།དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྙེད་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་བྱ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ ཆུ་བོ་གང་གཱ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབབ་པས་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འོག་མིན་གྱི་གནས་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཞུགས་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དོ།།ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་ནས་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བེམས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་ནི་ སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་།།དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཅི་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ།།ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདི་བེམས་པོ་གཟུགས་སྐུའི་བདག་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ཆེར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ ཏེ།འདི་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། །འདི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ལས་ལོག་པར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སོ། །ལྡོག་པ་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི་གནས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如是，世尊亦以说法事业神变遍及所化众生，乃至虚空界尽，故说为遍满。如恒河水不断流故说为常住。如是，世尊亦从色究竟天密严刹土宫殿中，以圆满受用身本性不断安住，故说为常住。
法身即是以异于如来之差别所遍计之意之功德宝藏。宣说为法之意之功德后，为显示具法之物质等圆满受用身故说：
"三十二妙相，八十随好性，为大乘受用，说佛受用身。"
若问何所受用？说："为大乘受用"，即通过听闻大乘法等门而了知之义。因十地自在者受用大乘故，名为圆满受用身。
于大乘典籍中，说此圆满受用身为物质色身本性者，实为大错。执此为物质性是愚者所遍计。此非虚妄，以离物质而由自证现量成立故。此智慧本性仅以差别而安立。


 །མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་ དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་དག་ཅེས་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་ལྔས་གསུངས་པ།ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་ ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང་།།ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་ཕྱག་རིངས་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་[(]སྦུབ་[,]སྦུབས་[)]སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང་། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང་། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་ སེང་གེའི་འདྲ།།འདི་ཡི་དཔུང་པ་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང་། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིངས་མཛེས་པ་དང་། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐགས་ བཟངས་དང་།།གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང་། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་།འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལ་འཁོར་ལོས་མཚན་པའོ། །རུས་སྦལ་ཞབས་ཞེས་ པ་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ཀུན་གྱིས་སར་རེག་པ་སྟེ།རུས་སྦལ་ལྟར་ས་མཉམ་པར་ས་ལ་ཀུན་གནོན་པའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོའི་བར་རྣམས་འབྲེལ་བའོ། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། ། ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་དཔུང་པ་གཉིས་དང་མགྲིན་པ་སྟེ། བདུན་པོ་མཐོ་བ་འདིས་སྐུ་མཚན་པ་ནི་བདུན་མཐོ་བའོ། །སོར་མོ་རིང་དང་ཞེས་པ་ནི་སོར་མོ་རྣམས་རིང བའོ།།རྟིང་ཡངས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མཛེས་པར་རྒྱས་ཤིང་རྟིང་པ་ཡངས་པའོ། །སྐུ་ཆེ་དྲང་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བའོ། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་ཞེས་པ་ནི་རྗེ་ངར་དང་རྐང་པའི་བར་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལོང་བུ་མི་མངོན་པའོ། །སྤུ་རྣམས་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྤུ་ རྣམས་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའོ།།བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡ་འདྲ་ཞེས་པ་ལ་ཨེ་ན་ཡ་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེའི་བྱིན་པ་ཚིགས་མེད་ཅིང་ཟླུམ་ལ་ཁད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཨེ་ན་ཡའི་བྱིན་པའོ། །ཕྱག་རིངས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་གིས་བརླར་སླེབས་པའོ། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་ སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་།ཅེས་པ་ལ་མདོམས་ནི་གསང་བའི་གནས་སོ། །སྦུབས་ནི་པགས་པའོ། །ནུབ་པ་ནི་སྦས་པའོ། །མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པས་ནའོ།

以下是完整的中文直译：
关于三十二相是何等，以五偈颂说：
手足轮相及龟足，
手足指间网鬘连，
手足柔软具幼肤，
此身七处皆高耸，
指长跟阔身高直。
踝隐毛向上方生，
小腿似鹿臂修长，
阴藏密隐最殊胜，
肤色金黄皮肤薄，
一一毛孔右旋生，
眉间白毫狮上身，
双肩圆满腋下丰，
不美味中现胜味，
身如尼拘律树相，
顶髻高显舌长妙，
梵音狮颌齿洁白，
齐整紧密数圆满，
共计四十颗具足，
眼睛绀青如胜莲，
此等三十二胜相。
手足轮相者，即手掌足底有轮相标记。龟足者，即足底遍触地面，如龟足般平均着地。手足指间网鬘连者，即手足指间相连。手足柔软具幼肤者，即手足柔软且具幼嫩肌肤。此身七处皆高耸者，即手、足、双肩及颈七处高耸，以此七处高耸为身相。指长者，即诸指修长。跟阔者，即如其庄严宽阔之足跟。身高直者，即身形高大端直。踝隐者，即因位于胫骨与足之间而踝骨不显。毛向上方生者，即身毛向上生长。小腿似鹿者，其中"鹿"（Eṇeya）是一种鹿类，其小腿无关节而圆滑渐细，故称似鹿小腿。臂修长者，即手臂垂及大腿。阴藏密隐最殊胜者，其中"阴"指隐秘处，"藏"指皮，"隐"指隐藏，"最胜"指殊胜，因阴藏隐于皮中故。


 །པགས་པ་གསེར་མདོག་ཅེས་པ་གསེར་བཙོ་མའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའོ། །པགས པ་སྲབ་པ་ཞེས་པ་ནི་པགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པའོ།།སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའོ། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་ཞེས་པ་ནི་མཛོད་སྤུས་མཚན་པའི་ཞལ་ལོ། །རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བའོ། །འདིའི་ དཔུང་མགོ་ཟླུམ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཟླུམ་པའི་དཔུང་པའོ།།ཐལ་གོང་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་མཐོ་བ་ནི་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང་། །ཞེས་པ་ནི་རོ་མི་ཞིམ་པ་དག་ཀྱང་རོ་མཆོག་ཏུ་སྣང་ཞེས་པའོ། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །ཅེས་པ་ནི་ནྱ་གྲོ་ དྷ་ལྟར་ཀུན་དུ་ཚད་མཉམ་པའོ།།གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་པ་ནི་སྤྱི་བོར་གཙུག་ཏོར་གྱིས་མཛེས་པའོ། །ལྗགས་རིང་མཛེས་ཞེས་པ་ནི་ལྗགས་རིངས་ཞིང་སྲབས་ལ་མཛེས་པའོ། །ཚངས་དབྱངས་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་ལྟ་བུའོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་འགྲམ་པ་སེང་ གེའི་འགྲམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་དཀར་ཞེས་པ་ནི་ཚེམས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའོ། །ཚད་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་ཚེམས་རྣམས་མཉམ་པའོ། །ཐགས་བཟངས་ཞེས་པ་ནི་ཅལ་ཅོལ་མ་ཡིན་པའི་ཚེམས་སོ། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་མ་ཆད་ཅིང་མ་ལྷག་པར་གྲངས་ བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་གྱུར་པའོ།།དེས་ན་ཚེམས་མཉམ་པར་གྲངས་བཞི་བཅུའོ། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་སྔོ་བའི་སྤྱན་ནོ། །སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་བ་མཆོག་གི་རྫི་མ་ལྟ་བུ་གང་གི་སྤྱན་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྫི་མ་བ་མཆོག་ལྟ་བུའོ། །འདི་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ མཚན།།ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །མཚན་བཟང་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ གོམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ།འདི་ཡི་མཚན་ནི་གང་གང་གི་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་རྣམས་ཡང་དག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ གང་དང་གང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་བསླབས་པས་མཚན་དེ་དང་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་མངོན་པས་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ རྫོགས་པའི་སྐུར་ངེས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

以下是完整的中文直译：
肤色金黄者，如精炼黄金之色。皮肤薄者，即皮肤极其细薄。一一毛孔右旋生者，即每一毛孔向右旋生。眉间白毫庄严者，即以白毫相庄严之面。上身似狮者，即上身如狮。双肩圆满者，即极其圆满之双肩。腋下丰者，即腋下丰满。不美味中现胜味者，即不美之味亦现为胜味。身如尼拘律树相者，即如尼拘律树般周身匀称。
顶髻高显者，即顶上以髻庄严。舌长妙者，即舌长且薄而妙。梵音者，即如梵天之音。狮颌者，即颊如狮子颊。极洁白者，即诸齿极洁白。齐整者，即诸齿整齐。紧密者，即齿列不散乱。数具四十者，即不多不少正好四十颗。故齿齐整共四十。
眼绀青者，即显现青色之眼。如胜莲者，即如胜莲之睫毛，谁具如胜莲之睫毛者即为睫如胜莲。此等三十二相者，即表征大士之相，乃佛世尊、诸菩萨及转轮圣王不共之三十二相。
为显示此等妙相各各从修习其因而成就，故说：
"此等诸相各，
何因而成就，
圆满彼彼因，
诸相得成就。"
此中"此等"指圆满受用身。于诸相之因修习学习，则彼彼诸相得以圆满。力、无畏等乃心性功德，极不显现，故以三十二妙相定为圆满受用身之义。


།མཚན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་དང་གང་གི་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ཡང་དག་བླངས་པ་བསྟན་པ་དང་། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་ དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས།།སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་རྣམས་སྐྱེལ་བ་དང་སླར་ཡང་སྔུན་བསུ་བ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཉན་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབུལ་བ་དང་། འཁོར་གཡོག་འབུལ་བ་དང་། མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དག་འཁོར་ལོས་མཚན་པའོ། །ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པས་ཞབས་ལེགས་པར་གནས་པ་སྟེ། རུས་སྦལ་ཞབས་སོ། །སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་དོན་སྤྱོད་པ དང་།དོན་མཐུན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་རྣམས་དྲ་བས་འབྲེལ་བའོ། །མཆོག་གི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་བྱིན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང་། སྐུའི་བདུན་མཐོ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཅིངས་པ་རྣམས་ཐར་བར་བྱས་པས་སོར་མོ་རྣམས་ རིང་བའོ།།སྲོག་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་བྱས་པས་ཞབས་ཀྱི་རྟིང་བ་ཡངས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལོག་པས་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་ཡི་དམ་དུ་བྱས་པས་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པའོ། །དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་ཡི་དམ་དུ་སློབ་པས་སྐུའི་བ་སྤུ་ གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཆོད་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་བའོ། །ནོར་ཡོད་ཅིང་སློང་བ་པོ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཕྱིར་མ་ལོག་པས་ཕྱག་རིང་བའོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བཀོད་པ་དང་།གསང་བར་གཉེར་གཏད་པ་དག་བསྲུངས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་གོ། །གྱ་ནོམ་པའི་གདིང་བ་དག་བྱིན་པས་ཁ་དོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ཁང་མཆོག་དག་སྦྱིན་པར་སྦྱིན་པས་པགས་པ་སྲབས་པའོ། །འདུ་འཛིའི་ གནས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་བ་སྤུ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྲུངས་པའོ།།བླ་མའམ་གོང་མ་རྣམས་གནས་ཇི་ལྟ་བར་འཇོག་པས་ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རྩུབ་པའི་ངག་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སྐུ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་མཐུན་ པར་ཕེབས་པར་སྨྲ་བས་དཔུང་པ་ཟླུམ་པའོ།།སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །ནད་པའི་ནད་གཡོག་བྱས་པས་རོ་མི་ཞིམ་པ་ཡང་རོ་མཆོག་ཏུ་སྣང་བའོ། །ནགས་ཚལ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་སྐུ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
关于获得诸相之因，经中说道：
"送迎上师等，
受持正法教，
亲近摄受及，
布施胜妙物，
救护将死者，
增长诸善业，
此等为成就，
诸相之因相，
如经中所说。"
其义如下：送迎上师及迎接，听闻诸法，供养花鬘等物，供养侍从，对佛塔等礼拜等，因此手足掌现轮相。于修法誓愿坚定，故足安住如龟足。以布施、爱语、利行、同事，故手足指间网鬘相连。
施予最胜饮食，故手足柔软细嫩，身七处高亦因此。解救被缚者，故手指修长。护持众生性命，故足跟广阔。远离杀生，故身高且直。立誓行诸善根，故足踝不显。学习受持善法誓愿，故身毛上向。
等字所摄义为：施予供养及技艺等学问，故小腿如瑿羚。有财时遇乞者不拒，故手臂修长。引导众生行梵行及守护秘密，故阴藏密隐最胜。施予胜妙卧具，故身色如精金。施予最胜房舍，故皮肤细薄。远离喧闹等处，故一一毛孔右旋生。
安置上师或长者于适当处所，故眉间白毫庄严。远离一切粗语，故上身如狮。言语柔和悦耳，故双肩圆满。施予药物等，故腋下丰满。照料病人，故不美味亦现为胜味。布施悦意园林等处，故身如尼拘律树相称。


 ། ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བྱིན་པ་ལས་དབུའི་གཙུག་ཏོར་སླར་ཡང་འཕགས་པའོ། །འཇམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་ལས་ལྗགས་རིང་ཞིང་མཛེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ཤེས་པར་བྱས་པ་ལས་ཚངས་པའི དབྱངས་སོ།།ངག་ཀྱལ་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལས་སེང་གེའི་འགྲམ་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའོ། །འཚོ་བ་ཡང་དག་པར་དག་པ་ལས་ཚེམས་མཉམ་པའོ། །བདེན་པའི་ངག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་ཚེམས་ཐགས་ བཟང་བའོ།།དབྱེན་གྱི་ཚིག་ལ་གོམས་པར་མི་བྱེད་པས་མཉམ་པར་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཐེམ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ལྟ་བས་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ངོ་། །ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པར་སྟོན་པས་སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་བ་མཆོག་གི་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
由布施殊胜寺院等，故头顶现肉髻更为高显。由说柔和等语，故舌长且美。由令一切世界众生了知正法，故具梵音。由远离绮语，故具狮颊。
由对一切众生正思等，故牙齿极白。由正当清净生计，故齿齐平。由恒行真实语，故齿列稠密。由不习惯离间语，故齐数四十齿。由视一切众生如独子，故眼呈深蓝。由示远离嗔恚等，故眼睫如最胜牛王。
以上宣说大士三十二相及其因缘。


།ད་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང་། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང་། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང་། ། སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང་། །མཛེས་གཤེགས་དྲངས་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་། །གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གཞོན མདོག་བདག་ཉིད་ཅན།།སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང་། །གཟིགས་པ་མུན་མེད་དག་པ་དང་། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང་། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང་། །ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་ པ་དང་།།ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིང་དང་། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང་། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་ དང་།།གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང་། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང་། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་།པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང་། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་ དང་སྙན་མཉམ་དང་།།ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང་། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །སྟུག་འཇམ་མི་འཛིངས་ངོ་བོ་དང་། །མི་བཤོར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་དང་། །དཔལ་གྱི་བེའུ་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་ པས་བརྒྱན་པ་སྟེ།།སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཟངས་མདོག་ཅེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུའོ། །མདོག་སྣུམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མདོག་སྣུམ་པའོ། །མཐོ་ཞེས་པ་ནི་གང་ ཞིག་རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོ་མཐོ་བའོ།།སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པའོ། །རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་སོ། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་གོ་རིམས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་ མོ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བའོ།།རྩ་མི་མངོན་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་མི་མངོན་པས་རྩ་མི་མངོན་པའོ།

以下是完整的中文直译：
现在为显示八十种妙好而说：
佛陀指甲如铜色，
润泽高耸诸手指，
圆满丰盈渐纤细，
脉络不显无节结。
踝骨不显足平正，
如狮象鸟及牛王，
步态安详向右行，
优美端直具威仪。
如经擦拭次第齐，
清净柔和净妙身，
身之轮廓宽且善，
步伐均匀眼清净。
极具青春本色相，
身无萎缩且丰满，
身形极其庄严紧，
肢体分明且清晰。
视无暗障极清净，
腰圆适度无凹凸，
端正且具深脐轮，
右旋深邃极悦目。
行为清净身无有，
痣点瑕疵诸污迹，
手如棉絮般柔软，
手纹光泽且深长。
面容不过分延长，
唇似频婆果鲜红，
舌性柔软且纤薄，
赤红且具雷音声。
语音柔美犬齿圆，
锐利洁白且齐平，
渐次纤细鼻高耸，
极其清净且广目。
睫毛浓密如莲瓣，
眉际修长且柔顺，
润泽毛发皆齐整，
手长丰满耳相等。
远离一切诸衰损，
额际分明且开阔，
头顶圆满发似蜂，
浓密柔顺无缠结。
不散能夺丈夫心，
吉祥德相庄严饰，
以右旋卍所严饰，
此即佛陀诸妙好。
铜色者，由于于一切诸行无执著，故指甲如铜色。润泽者，由于于一切众生信乐利益，故色泽润泽。高者，由于能令生于高贵种姓之业，故指甲高耸。诸指圆者，由于无过失，故手指圆满。丰盈者，由于众多善业，故诸指丰盈。渐次纤细者，由于次第趣入正法，故手指渐次纤细。脉络不显者，由于身等业际极不显现，故脉络不显。


 །མདུད་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམས་བཀྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་རྣམས་མདུད་པ་མེད་པའོ། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་ ལོང་བུ་མི་མངོན་པའོ།།ཞབས་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྒྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །སེང་གེ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ། །གླང་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ ཆགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགེ་བ་དེས་ཀླུའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ།།བྱ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དགེ་བ་དེས་ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ། །ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དགེ་བ་དེས་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ། །གཡས་ ཕྱོགས་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པའི་ལམ་དུ་གཤེགས་པའི་དགེ་བ་དེས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་གཤེགས་པའོ།།མཛེས་གཤེགས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་དེས་མཛེས་པར་གཤེགས་པའོ། །དྲང་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་དྲང་པོའི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་དེས་དྲང་པོར་གཤེགས་ པའོ།།འཁྲིལ་བག་ཆགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དེས་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པའོ། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་བྱི་དོར་བྱས་པ་དེས་སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིམ་པར་འཚམ་ཞེས་པ་ནི་སྣོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དེས་སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་ པའོ།།གཙང་དང་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཙང་སྦྲའི་སྤྱོད་པ་དང་སྐུ་གཙང་བའོ། །འཇམ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་འཇམ་པའོ། །དག་པའི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བཏུལ་བ་དེས་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།།སྐུའི་ཁོ་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མཛེས་ཤིང་ཆེ་བར་བརྗོད་པ་དེས་སྐུའི་ཁོ་ལག་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གོམ་སྙོམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོམ་པ་སྙོམས་ཤིང་ཞབས་མཉམ་པའོ། །སྤྱན་ནི་དག་པ་ཞེས་ པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་དག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ནོ། །སྐུ་ཞུམ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པར་སེམས་མ་ཞུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །རྒྱས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རྒྱས་པའོ།།ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའོ།

以下是完整的中文直译：
无节结者，由于已解脱诸烦恼，故脉络无节结。踝骨不显者，由于具有极密法之智，故踝骨不显。足平正者，由于普度众生脱离一切恶趣，故足无不平。狮子者，由于以善业降伏三界，故行步如狮子。大象者，由于以善业降伏贪欲，故行步如龙象。鸟者，由于遍行虚空之善业，故行步如鹅王。牛王者，由于具殊胜士夫之善业，故行步如牛王。向右行者，由于行于正理之道的善业，故向右而行。优美行者，由于于善法极为净信，故行步优美。端直者，由于恒时正直心之善业，故行步端直。具威仪者，由于宣说清净功德，故具威仪。
如经擦拭者，由于已擦除罪恶法，故身如经擦拭。次第齐者，由于随顺根器而说法，故身次第齐整。清净者，由于身等清净行为，故身清净。柔和者，由于心性柔和，故身柔和。净妙身者，由于心极清净，故身极清净。相好圆满者，由于调伏一切诸法圆满，故相好圆满。身之轮廓者，由于宣说功德美妙广大，故身轮廓宽广。步伐均匀者，由于于一切平等心故，步伐均匀且足平正。眼清净者，由于广说极清净法，故眼清净。极具青春相者，由于宣说易解之法，故极具青春相。身无萎缩者，由于恒时心无怯弱，故身无萎缩。丰满者，由于诸善增盛，故身丰满。身极庄严者，由于能尽有续生之业，故身极庄严。


 །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ ལག་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེས་པའོ།།གཟིགས་པ་མུན་མེད་དག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་མུན་པ་མེད་ཅིང་དག་པའོ། །དཀུ་ཟླུམ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཟླུམ་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་ཟླུམ་པའོ། །སྐབས་ཕྱིན་ཞེས་ པ་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པའོ།།མ་རྙོངས་ཞེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྭ་བཅག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་མ་རྙོངས་པའོ། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མི་ཟད་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་ཕྱང་ངེ་བའོ། །ལྟེ་བ་ཟབ་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་སོ་སོར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཟབ་པའོ། །ལྟེ་བ་གཡས་ ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་རིགས་པས་འཛིན་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའོ།།ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་པའོ། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་སྤྱོད་ གཙང་བའོ།།སྐུ་ལ་ནི། སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཀྱིས་མི་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པའོ། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཇམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པའི་ཕྱག་གོ། ། ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་མདངས་དང་ལྡན་པར་ཐོས་པ་ཆེན་པོ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་པའོ། །ཟབ་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པའོ། །རིང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རིགས་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བའོ།།ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང་། །ཞེས་པ་ནི་བསླབ་པའི་གནས་དུ་མ་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བའོ། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བའི་མཆུའོ། །ལྗགས་ མཉེན་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པའི་ཚིག་གིས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་མཉེན་པའོ།།སྲབ་ཅེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་སྲབ་པའོ། །དམར་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་དམར་བའོ། ། འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེལ་བའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དོ། །གསུང་མཉེན་འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པས་གསུང་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
支分极分明者，由于详细宣说缘起，故支分与小支分皆分明。视无暗清净者，由于是极清净事物的宣说者，故视无暗且清净。腰圆者，由于具圆满摄受弟子之业，故腰圆满。腰际深者，由于不染轮回过失，故腰际深。不凹陷者，由于已折慢心之角，故腰不凹陷。端直者，由于法住不尽，故腰端直。脐深者，由于别解甚深法，故脐深。脐右旋者，由于以正理摄受弟子之业，故脐右旋。
周遍可爱者，由于眷属殊胜之业，故周遍可爱。行为清净者，由于心清净，故行为清净。身无黑斑者，由于不以非时调伏众生，故身无黑斑。手如棉柔软者，由于宣说令获得身等柔软之法，故手如棉柔软。手纹光泽者，由于各别获得广大闻法，故手纹有光泽。深者，由于安住甚深法性，故手纹深。长者，由于宣说正理清净之法，故手纹长。
面不太长者，由于是宣说诸多学处者，故面不太长。唇如频婆果红者，由于了知一切世间如影像，故唇如频婆果红。舌柔软者，由于以柔和语调伏，故舌柔软。薄者，由于宣说诸多功德，故舌薄。红者，由于欲以甚深法调伏凡夫，故舌红。如雷声者，由于能除一切怖畏之业，故声如雷。语柔美者，由于所说柔和等，故语柔且美。


 །མཆེ་བ་ཟླུམ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་ཟླུམ པའོ།།རྣོ་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་དཀའ་བའི་སྐྱེ་བོ་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་རྣོ་བའོ། །དཀར་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་དཀར་བའོ། །འཇམ་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་མཉམ་པའོ། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ རྟོགས་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བའོ།།ཤངས་མཐོ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་མཐོ་བའོ། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པའི་སྐྱེ་བོའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ ཤངས་དག་ཅིང་གཙང་བའོ།།སྤྱན་ཡངས་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་ཡངས་པའོ། །རྫི་མ་སྟུག་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་རིགས་པས་བསྡུས་པས་སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་སྟུག་པའོ། །པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ལང་ཚོ་ དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བའི་སྤྱན་ནོ།།སྨིན་ཚུགས་རིངས་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་ཚུགས་རིང་བའོ། །འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པར་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་དགེ་བ་ཉིད་ ཀྱིས་སྨིན་མ་འཇམ་པའོ།།སྣུམ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བས་སྣུམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པའི་སྨིན་མའོ། །སྤུ་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མའི་སྤུ་རྣམས་མཉམ་པའོ། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་ པའོ།།སྙན་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ན་སྙན་མཉམ་པའོ། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཉམས་པའི་རྒྱུན་ཉིད་དུ་བྱས་པས་སྙན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པའོ། །དཔྲལ་བ་ ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང་།།ཞེས་པ་ནི་ལྟ་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པའོ། །དབྱེས་ཆེ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕམ་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བའོ། །དབུ་རྒྱས་ཞེས་ པ་ནི་སྨོན་ལམ་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་རྒྱས་པའོ།།དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པའོ། །སྟུག་ཅེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཟད་པར་ བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་སྟུག་པའོ།།འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པའི་བློས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་འཇམ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
牙齿圆者，由于遮止轮回正行，故牙齿圆。锐利者，由于调伏难调众生，故牙齿锐利。洁白者，由于以白法调伏，故牙齿洁白。平齐者，由于安住平等地，故牙齿平齐。渐细者，由于是显明现证次第者，故牙齿渐细。
鼻高者，由于安住开显智慧，故鼻高。最极清净者，由于生于清净种姓之业，故鼻清净洁白。眼广者，由于宣说最极广大之法，故眼广大。睫毛密者，由于以正理摄受众生群，故眼睫毛密。如莲花瓣者，由于为具青春者所称赞之业，故眼如莲花瓣。
眉间长者，由于恒常观照，故眉间长。柔软者，由于以柔和法调伏之善，故眉柔软。润泽者，由于善润相续，故眉极润泽。毛齐者，由于观察诸过，故眉毛齐整。臂长广者，由于除他苦，故臂长且广。
耳等者，由于战胜贪等战场，故耳平等。远离损坏者，由于于一切众生作无损害相续，故耳根无损。额头善分者，由于远离一切他见，故额头善分。额广者，由于令一切论敌彻底败退，故额广大。
头圆满者，由于愿力最极圆满，故头圆满。发如蜂色黑者，由于远离对境贪著等，故发如蜂色黑。密者，由于尽断见修所断，故发密。柔软者，由于以柔和智遍知，故发柔软。


 །མི་འཛིངས་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སེམས་མི་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་འཛིངས་པའོ། །མི་བཤོར་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་ཚིག་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བའོ།།སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་གཅལ་དུ་བཀྲམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་དབུ་སྐྲའོ། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཛེས་པར་གྱུར་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་གྱི་བེའུ་ དང་བཀྲ་ཤིས་ལ་སོགས་པའི་རི་མོ་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དག་ལ་ཡོད་པའོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པའོ། །ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ནས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གི་འཁོར་ བ་ཇི་སྲིད་པར།།འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་།མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་པ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གང་དང་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པར་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ཕན་པའི་དོན་མཉམ་པར་མཛད་ ཅིང་འདིའི་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།།དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་པོ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཁམས་མཐའ་དག་ཏུ་དག་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ཁྱབ་པར་མཛད་ནས།ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་བྱེད་དོ།

以下是完整的中文直译：
不缠结者，由于心不为贪等所缠，故发不缠结。不散乱者，由于恒常不出粗语，故发不散乱。夺人意者，由于遍布菩提分花，故为夺人意之发。吉祥海螺与祥瑞者，由于成就一切庄严之业，故于手足掌中有吉祥海螺与祥瑞等纹。
以上宣说佛世尊八十种好相。宣说具足一切功德圆满受用身后，为宣说化身而言：
"于轮回所有时，
为众作种种利，
等同作为之身，
牟尼化身相续。"
即释迦牟尼等化身，于种种世界中，为一切众生作平等真实利益，此身相续不断，是佛世尊之化身。如是现前自性身者，具力无畏等功德自性之光荣圆满受用身之本体、正等正觉世尊，遍满一切虚空界以种种清净，乃至虚空边际作诸众生利益。


 །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་འདིའི་མཛད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད། ། འདི་ཡི་འཁོར་བ་ཡིན་པར་བཤད། །འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམས་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང་། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང རང་བཞིན་གྱིས།།སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང་། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྡོག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་། །རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་པ་དང་། ། སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང་། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ བྱས་པ་ལ།།ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་འདི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངན་འགྲོ་རབ་ ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བསྡུ་རྣམ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང་། ཞེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་ལ་ འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ཅེས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་པའི་ ཕྲིན་ལས་སོ།།སངས་རྒྱས་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།གཉིས་ཟད་ཅེས་པ་ནི་སྒྲོས་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཟད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བརྡ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དུ་བརྡར་བཏགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ སོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།

以下是完整的中文直译：
以二十七种方式作众生利益，为显示此之事业而言：
"如是业亦不间断，
此即说为其轮回。
令诸众生寂静业，
安置于四摄事中，
及证烦恼所系缚，
清净解脱之道理，
如实了知众生义，
六度及佛道等法，
自性空性二边尽，
名言及无所缘相，
令诸有情得成熟，
菩萨道与除执著，
证菩提及佛刹土，
清净决定无量义，
亲近诸佛功德等，
菩提分法不唐捐，
见谛远离诸颠倒，
如是无有之方便，
清净资粮及有为，
无为二法无差别，
安置众生于涅槃，
法身事业此即是，
许为二十七种相。"
"令诸众生寂静业"者，为对众生说法故，令彼等恶趣寂灭之事业。"安置于四摄事中"者，安置于四摄事之事业。"及证烦恼所系缚，清净解脱之道理"者，安置于了知烦恼及清净之事业。"如实了知众生义"者，如实安置众生于无颠倒自性之事业。"六度"者，安置于布施等六波罗蜜多之事业。"佛道"者，随其意乐安置于声闻、缘觉及正等正觉之道之事业。"自性空性"者，安置一切法自性空性之事业。"二边尽"者，安置于所执能取所取二边尽之事业。"名言"者，由于声与义于真实中无关联故，安置于所诠能诠假立名言之事业。"无所缘相"者，安置于一切法无所缘之事业。


 །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟློག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་ཞེས་པ་ནི་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་།ཅེས་ པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། ། སངས་རྒྱས་བསྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང་། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ལས་རྣམས་ནི། ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།བདེན་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་ མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི།།ཞེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། ། འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ཐ་དད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཕུང་པོ་ལྷག་བཅས་དང་ལྷག་མེད ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་འདི། །ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐ་མི་དད་པ་གང་ཞིག་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཙམ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ཚད་མེད་ པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྐུ་བཞི་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
"令诸有情得成熟"者，即安置众生于成熟之事业。"菩萨道"者，即安置于菩萨道之事业。"除执著"者，即安置于遣除一切执著之事业。"证菩提"者，即安置于各自菩提之事业。"佛刹土清净"者，即安置于佛土圆满清净之事业。"决定"者，即安置于决定正等正觉之事业。"众生利益无量"者，即安置于无量众生利益之事业。"亲近诸佛功德等"者，即安置于亲近诸佛等功德之事业。"菩提分"者，即安置于菩提分法之事业。"诸业不唐捐"者，即安置于业果不失之事业。"见谛"者，即安置于见四圣谛之事业。"远离诸颠倒"者，即安置于断除一切境上迷乱之事业。"无有之方便"者，即安置于无迷乱根基之事业。"清净"者，即安置于一切白法之事业。"资粮"者，即安置于福德智慧二资粮之事业。"有为无为二法无差别"者，即安置于不了知有为无为二法差别之事业。"安置涅槃"者，即随其所应安置于有余无余涅槃之事业。"此法身事业"者，圆满报身自性之世尊不可分离，仅由反体安立差别之菩提分及无量等意之功德，为积集故称为法身，非为第四身。此说二十七种事业。此为《现观庄严论释·名称分》第八品释。


། །། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བསྡུ་བ་གསུངས་ནས། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང་། །དེའི་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །མདོར་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ དྲུག་།མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་གཞིར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་ཉིད་དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་གསལ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར རྟོགས་པའོ།།སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཆོས་སྐུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སླར་ཡང་འདི་ཉིད་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་དག་དང་། །སྦྱོར་བ་བཞི་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་བདག་ཉིད་ནི། །མདོར་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་དོན་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། འབྲས བུའོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡུལ་གྱིས་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྦྱོར་བ་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ།།སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། དེའི་མཛད་པའོ།

以下是完整的中文直译：
如是首先说八种般若波罗蜜多摄集后，为显示其他六种而说："相及彼加行，彼胜彼次第，彼边彼异熟，略摄余六种。"
"相"者，由能表征加行之基故为相，即三种遍智。彼相之加行即一切相现等觉之现观为加行。"最胜"者，即顶现观。加行次第即渐次现观。加行边际即一刹那现等觉。加行果即法身现观。
复次，此说为三种义："境之因三种，四加行自性，法身事业性，略摄余三种。"
此义复由其他三种摄集，即因、加行与果。其中因有三种，即加行境之三种遍智。四加行自性即一切相现等觉现观、顶现观、渐次现观及一刹那现等觉现观。加行果即法身、圆满报身、化身及其事业。


 །ཚིག་དོན་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། གཞན་དག་མེད་པས་བཤད་མཁན་ལ། །བློ་ལྡན་སློབ་མས་དྲིས་ ནས་སྐྱེས།།དེ་ལ་བརྩེ་ཕྱིར་ངས་འདི་བྱས། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ། །འབྲས་ཐོབ་བདག་གི་དགེ་ཤིང་གིས། །བདག་གི་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་དཔལ། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གཞུང་ལ་ནི། །ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་གཉིས་པ་ཡིན། །བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཡི། ། སྙིང་པོའི་དོན་རྣམས་རང་གིས་རྟོགས། །ཀུན་ལ་གདམས་ངག་སྟེར་བའི་བློ། །གཡོ་སྒྱུ་མེད་ཅིང་བསྟན་པ་རུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཅན། །སྡེ་སྣོད་རྣམ་བཞིའི་གླེང་བཞི་པ། །དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡི་སློབ་མར་གྱུར་པ་སྐྱེས་དོན་ཡོད་པ་ཡི། །དགེ་སློང་རིན ཆེན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་ང་རྒྱལ་མེད།།རྒོལ་བ་ངན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མུན་ནག་གཏམས་པ་ལ། །ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་བསྡོམས་པའི་འོད་ཟེར་འདྲ་བ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་འགྲེལ་པ་འདི་བྱས་པས། །བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཐོབ་དེས་འགྲོ་ཀུན་གྲོལ་གྱུར་ཅིག་།མངོན་པར་རྟོགས་ པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཀཱིརྟིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཀཱིརྟི་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་ཆིངས་ཡོན་ཏན་འབར་གྱིས་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

以下是完整的中文直译：
善解词义之释论，因无他人可讲解，智慧弟子经询问而生。为怜悯彼故我造此。若他人见道，以获果我之善树，我之上师智慧吉祥，于法称论典，是第二智慧源。于诸论典之精要义理皆自证悟。于一切授教言之心，无有虚伪而于教法，具菩萨行持，四藏四谈者，大根本王。
成为彼之弟子而生具义利，名为比丘宝称无傲慢。于恶辩论众黑暗遍满时，如十二日聚集光芒。应他人祈请造此释论，以所获福德愿诸众生解脱。
《现观庄严论释·称分》由大班智达宝称所造圆满。
印度大班智达宝称与藏地译师拉钦云丹巴译校而定稿。




